Tin Kinh tế- xã hội  > Doanh nghiệp

Tình hình biến động doanh nghiệp và ngành kinh tế 5 tháng đầu năm 2022

Cập nhật lúc: 29/06/2022 03:11:16 PM

1. Về tình hình phát triển doanh nghiệp

Tính đến cuối tháng 4 năm 2022, số doanh nghiệp thành lập mới là 49.591 doanh nghiệp, tăng 12,3% so với cùng kỳ năm 2021 (mức cao nhất trong giai đoạn 4 tháng đầu năm từ trước đến nay). Số vốn đăng ký thành lập đạt 635.282 tỷ đồng, tăng 1,2% so với cùng kỳ. Tỷ trọng vốn đăng ký bình quân trên một doanh nghiệp thành lập mới đạt 12,8 tỷ đồng, giảm 9,9% so với cùng kỳ. Số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới là 348.223 lao động, tăng 2,3%. Số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động là 30.919 doanh nghiệp, tăng 60,6% so với cùng kỳ. Số doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn là 41.001 doanh nghiệp, tăng 44,6% so với cùng kỳ. Số doanh nghiệp không đăng ký/chờ giải thể là 14.973 doanh nghiệp, giảm 8,7% so với cùng kỳ. Số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể là 5.562 doanh nghiệp, giảm 17,5% so với cùng kỳ.

2. Tăng trưởng kinh tế theo nhóm ngành

Xuất khẩu nhóm nông, lâm, thuỷ sản 4 tháng năm 2022 ước đạt 9,31 tỷ USD, trong đó xuất khẩu thủy sản đạt 3,57 tỷ USD, tăng 39,9% về giá trị do nhu cầu thủy sản Việt Nam ở các thị trường rất cao, tăng 2,2% về lượng. Hoạt động trồng trọt và chăn nuôi diễn ra thuận lợi, nhưng người sản xuất đối mặt với sức ép giá phân bón và giá thức ăn chăn nuôi tăng cao.

Hoạt động sản xuất tiếp tục phục hồi, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 04/2022 tăng 9,4% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn tốc độ tăng 8,5% của tháng 3/2022. IIP của các ngành dệt may; da giày; sản phẩm từ kim loại; điện tử, máy vi tính; thiết bị điện tăng hai con số. Chính sách zero-COVID của Trung Quốc ảnh hưởng tới nhập khẩu máy móc thiết bị, dụng cụ phương tiện khác trong tháng 4/2022 (bằng 86,7% cùng kỳ năm trước), khiến IIP ngành sản xuất máy móc bị giảm 2,3% so với tháng trước và chỉ tăng 5,1% so với tháng 4/2021. Tính chung bốn tháng, IIP tăng 7,5% so với cùng kỳ. Trong đó, IIP ngành chế biến, chế tạo tăng 8,3%; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 6,6%; ngành cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 1,1%; ngành khai khoáng tăng 2,6%. Các ngành năng động nhất là dệt may; da giày; sản xuất thiết bị điện; sản xuất sản phẩm từ kim loại.

Hoạt động bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiếp tục đà tăng do nhu cầu trong nước phục hồi, chi tiêu dùng trong dịp giỗ Tổ, 30/4 và 1/5 cùng với sự trở lại của du khách nước ngoài khiến tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng (TMBLHH & DTDV) tháng 4/2022 tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn tốc độ 10,4% của tháng 3/2022. Trong đó, doanh thu dịch vụ lữ hành tăng 49,4% so với tháng 4/2021; doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống; bán lẻ hàng hóa tăng lần lượt 14,8% và 12,8%. Trong tháng 4, có gần 101,4 nghìn khách quốc tế đến Việt Nam, cao gấp 2,5 lần số lượng khách trong tháng 3, gấp 5,2 lần số lượng khách của cùng kỳ năm trước. Tính chung bốn tháng năm 2022, TMBLHH &DTDV tăng 6,5% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn tốc độ 4,4% của quý I/2022 do doanh thu bán lẻ hàng hóa; doanh thu ngành dịch vụ lưu trú, ăn uống và dịch vụ lữ hành tăng cao hơn ba tháng đầu năm. Trong đó, doanh thu dịch vụ lữ hành bốn tháng năm 2022 tăng tới 10,5% so với cùng kỳ.

Cảnh báo những rủi ro và tác động tới tới kinh tế - xã hội Việt Nam

Chính sách zero-COVID của Trung Quốc ảnh hưởng lớn tới tăng trưởng các ngành của Việt Nam. Thứ nhất, Trung Quốc là nước cung ứng nguyên vật liệu đầu vào cho sản xuất lớn nhất cho Việt Nam, nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc chiếm hơn 33% tổng nhập khẩu (2021). Việc gián đoạn chuỗi cung ứng do chính sách phong tỏa từng phần tại Trung Quốc nhiều khả năng sẽ ảnh hưởng đến triển vọng nhập nguyên liệu, làm chậm trễ thời gian giao hàng, từ đó ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất trong nước. Điều này có thể khiến tốc độ tăng trưởng của lĩnh vực sản xuất chậm lại trong thời gian tới nếu phong tỏa kéo dài tại Trung Quốc. Thứ hai, Việt Nam xuất khẩu khoảng 17% lượng hàng hóa sang Trung Quốc. Do vậy, việc kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại sẽ làm giảm nhu cầu tiêu dùng của thị trường Trung Quốc, gây khó khăn cho phục hồi tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc trong các tháng tiếp theo.

3. Thị trường bất động sản, xây dựng

Thị trường bất động sản dù có triển vọng tăng trưởng tốt, nhưng đã xuất hiện rủi ro về tình trạng sốt đất cục bộ tại một số địa phương. Trong bối cảnh đó, chính quyền một số địa phương đã can thiệp, điều tiết thị trường để hạn chế đầu cơ, các Ngân hàng thương mại đã cho hạn chế cho vay tín dụng bất động sản. 

Theo nhận định của Hiệp hội Môi giới Bất động sản (VARS) tại Báo cáo thị trường BĐS Quý I/2022, trong khi các ngành kinh doanh, dịch vụ nhìn chung gặp nhiều rủi ro, đặc biệt sau những biến cố bất ngờ về chính trị, hậu đại dịch COVID -19, BĐS Việt Nam vẫn là thị trường thu hút dòng tiền đáng kể. Bên cạnh đó, BĐS cũng là lĩnh vực vươn lên vị trí số 2 (năm 2021 BĐS đứng vị trí thứ 3) thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, đạt gần 600 triệu USD. Theo VARS, BĐS Việt Nam trở thành kênh đầu tư hấp dẫn là nhờ những yếu tố như: Cơ sở hạ tầng Việt Nam đang ngày được hoàn thiện, nhất là tại các TP lớn như TP HCM, Hà Nội và các tỉnh, thành phố lân cận. Đường cao tốc cũng như các cung đường kết nối, sân bay… đang tạo ra diện mạo mới cho đất nước, vì trong cơ cấu giá trị BĐS, cơ sở hạ tầng đóng vai trò đáng kể, bên cạnh giá trị nội tại của BĐS đó. Đồng thời, đầu tư công được kỳ vọng sẽ là động lực thúc đẩy kinh tế nói chung, thị trường BĐS nói riêng tại Việt Nam. Bên cạnh đó, gói hỗ trợ gần 350.000 tỷ đồng trong đó gần 114.000 tỷ đồng dành cho các dự án hạ tầng, 110.000 tỷ đồng dành cho các chính sách ưu đãi các doanh nghiệp sẽ tạo tổng lực giúp nền kinh tế sớm phục hồi, cải thiện sức mua người tiêu dùng, từ đó thúc đẩy thị trường BĐS phát triển bền vững.

Tuy nhiên, tình trạng “sốt đất” cục bộ đã xuất hiện tại một số địa phương có thông tin quy hoạch về hạ tầng như khu công nghiệp, cầu, đường, sân bay, khiến nhiều bộ, ngành chức năng liên quan đã và đang ra tay chấn chỉnh, để thị trường phát triển lành mạnh, hiệu quả. Đặc biệt, giá nhà tăng nhưng thanh khoản không tăng tương xứng. Theo VARS, hiện tượng giá BĐS liên tục tăng, bất chấp đại dịch COVID-19 là do quá trình hình thành các đô thị mới đang dẫn dắt quá trình tăng giá; nguồn cung thiếu hụt, không đáp ứng được nhu cầu của thị trường; các dòng tiền tìm nơi trú ẩn an toàn; kỳ vọng vào gói kích cầu. Mức dao động diễn ra tại hầu hết các địa phương cũng cho thấy quá trình đô thị hoá đang diễn ra cân bằng tại khắp các địa phương và hệ thống hạ tầng kết nối là động lực thúc đẩy thị trường.

Về xu thế của thị trường BĐS thời gian tới, phân khúc BĐS nghỉ dưỡng, du lịch được dự báo sẽ là điểm sáng hấp dẫn đầu tư trong bối cảnh ngành du lịch đang phục hồi, đặc biệt là các sản phẩm có pháp lý đầy đủ, rõ ràng, đáp ứng được các điều kiện và tiêu chuẩn về môi trường du lịch, nghỉ dưỡng, được đầu tư tốt về hạ tầng, vị trí giao thông thuận lợi và được đầu tư. Bên cạnh đó, sẽ xuất hiện một số dự án nhà ở được sử dụng theo hình thức du lịch - nghỉ dưỡng có tỉ lệ hấp thụ ổn định.

4. Hiệu quả và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và ngành kinh tế

Doanh nghiệp ngành nhóm nông, lâm, thuỷ sản: Các DN xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đã có hoạt động tốt trong 5 tháng đầu năm 2022, thể hiện 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản ước gần 17,9 tỷ USD, tăng 15,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, xuất khẩu nhóm nông sản chính đạt trên 7,4 tỷ USD, tăng 10,5%; lâm sản chính đạt gần 5,9 tỷ USD, tăng 4,9%; thủy sản ước đạt gần 3,6 tỷ USD, tăng 43,7%; chăn nuôi ước đạt 105,4 triệu USD, giảm 19,0%; xuất khẩu đầu vào sản xuất khoảng 883 triệu USD, tăng 70,7%, trong đó, tăng mạnh nhất là phân bón với giá trị xuất khẩu khoảng 439 triệu USD, tăng 2,9 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê, gạo, nhóm rau quả, tôm, sản phẩm gỗ đạt lợi nhuận tăng mạnh so với cùng kỳ. Thách thức lớn của DN xuất khẩu trong năm nay là chi phí logistics tăng phi mã, đặc biệt là cước tàu biển.

Doanh nghiệp ngành dệt may – da giày: 

Mặc dù vẫn gặp khó khăn do đại dịch Covid-19, trong 5 tháng đầu năm 2022, nhiều doanh nghiệp dệt may – da giày đã có đơn hàng ký kết đến hết quý IV/2022 và khả năng tăng trưởng cao. Nhiều doanh nghiệp báo có lợi nhuận và tăng trưởng cao trong quý I/2022 như lợi nhuận của Tập đoàn Dệt may Việt Nam tăng gần 40%, Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG tăng 74% so với cùng kỳ năm 2021. Ngành sợi cũng có kết quả kinh doanh khả quan, ngay quý I đã hoàn thành 63% kế hoạch năm. Xuất khẩu dệt may đạt gần 11 tỷ trong 4 tháng đầu năm, tăng 21,6% so với cùng kỳ năm 2021, khả năng năm 2022 kim ngạch đạt 48 tỷ USD (vượt 6 tỷ USD so với mục tiêu đề ra). Tuy nhiên, mới đây, Ủy ban châu Âu cũng đề xuất áp dụng một số quy định sinh thái đối với hàng dệt may tiêu thụ tại thị trường này, trong đó yêu cầu hàng dệt may Việt Nam khi vào thị trường này phải có tuổi thọ cao, có thể tái sử dụng và sửa chữa. Đây là thách thức cho các doanh nghiệp dệt may trong thời gian tới. Tương tự, các doanh nghiệp da giày tiếp tục tận dụng hiệu quả các FTA, nhiều doanh nghiệp đã có đơn hàng đết hết quý IV/2022, kim ngạch xuất khẩu giày dép trong 4 tháng đầu năm 2022 ước đạt 7,3 tỷ USD, tăng 12,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Doanh nghiệp ngành thép:

Trong 5 tháng đầu năm 2022, giá thép thế giới tăng mạnh trở lại do tác động của chiến tranh Nga – Ukraine. Các doanh nghiệp thép đã đồng loạt tăng giá trong nước. Nhu cầu thép tiếp tục ở mức cao do các nền kinh tế lớn thúc đẩy giải ngân đầu tư công, do vậy, các doanh nghiệp thép được cho là hưởng lợi từ biến động địa chính trị và sự hồi phục nhu cầu thép toàn cầu. Chỉ số sản xuất 4 tháng đầu năm 2022 của sản phẩm thép thanh, thép góc tăng 15,2%, thép thành phẩm tăng 2,2% so với cùng kỳ năm 2021. Khối lượng bán hàng thép thành phẩm đạt 10,555 triệu tấn, tăng 4,1% so với cùng kỳ năm 2021; xuất khẩu đạt 2,454 triệu tấn, tăng 9,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Các doanh nghiệp thép lớn đạt lợi nhuận cao trong quý I, điển hình như Tập đoàn Hòa Phát, lợi nhuận tăng 17%, Công ty thép Nam Kim lợi nhuận tăng 59% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp bị giảm sút so với cùng kỳ do giá nguyên vật liệu tăng nhanh hơn giá thành phẩm.

Doanh nghiệp du lịch, lưu trú và ăn uống: Hoạt động của các doanh nghiệp đang phục hồi. Nhiều doanh nghiệp đặt kế hoạch doanh thu năm 2022 tăng mạnh so với năm 2021. Dịch vụ lưu trú, ăn uống và dịch vụ du lịch lữ hành phục hồi mạnh mẽ với doanh thu 4 tháng đầu năm 2022 tăng 5,2% và tăng 10,5% so với cùng kỳ 2021.

Doanh nghiệp logistics: Lợi nhuận của các doanh nghiệp vận tải, cảng biển tiếp tục tăng trưởng mạnh ở các tháng đầu năm do nhu cầu tăng cao, diễn biến thuận lợi của cước phí vận tải và biến động địa chính trị. Bên cạnh đó, hoạt động của các doanh nghiệp logistics nội địa cũng có sự phục hồi do cầu về vận chuyển hàng hoá. Trong 4 tháng đầu năm 2022, vận tải hàng hóa duy trì tốc độ tăng cao, cụ thể, vận chuyển hàng hóa tăng 4,8% và luân chuyển hàng hóa tăng 12% so với cùng kỳ năm trước.

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Dự báo Kinh tế Ngành và Doanh nghiệp
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Số lượt truy cập : 1097202