Tin Kinh tế- xã hội  > Kinh tế vĩ mô

Tình hình kinh tế xã hội trong nước tháng 2 và hai tháng đầu năm 2021

Cập nhật lúc: 05/03/2021 09:08:00 AM

a. Tăng trưởng kinh tế trên các lĩnh vực gặp nhiều khó khăn

- Nông nghiệp: Sản xuất nông nghiệp trong tháng 2 tập trung chủ yếu vào gieo cấy, chăm sóc lúa đông xuân, gieo trồng cây hoa màu trên cả nước. Tính đến trung tuần tháng 2, cả nước gieo cấy được 2.606,1 nghìn ha lúa đông xuất, bằng 95,9% cùng kỳ năm trước. Chăn nuôi trong tháng nhìn chung ổn định. Nuôi trồng và khai thác thủy sản phát triển với sản lượng gia tăng, ước đạt 573,8 nghìn tấn, tăng 0,5% so với cùng kỳ năm trước..

- Công nghiệp: Dịch Covid-19 xuất hiện trở lại trong cộng đồng từ cuối tháng 1, cùng với thời gian nghỉ Tết nguyên đán trong tháng 2 đã khiến chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 2/2021 giảm 21,1% so với tháng trước và giảm 7,2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, sản xuất công nghiệp tháng 1/2021 tăng khá so với tháng 1/2020 nên tính chung 2 tháng đầu năm 2021, IIP tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước.

- Dịch vụ: Khu vực dịch vụ không sôi động như tháng trước do ảnh hưởng từ sự quay trở lại của dịch Covid và nghỉ lễ Tết Nguyên đán. Việc giãn cách xã hội và đóng cửa một số dịch vụ không thiết yếu ở các tỉnh, thành phố có dịch có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng của một số phân ngành dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ lưu trú và ăn uống, du lịch và giải trí.

 b. Lạm phát tháng 2 tăng cao, nhưng CPI bình quân 2 tháng đầu năm so với cùng kỳ giảm

Chỉ số giá tiêu dùng của tháng 01 năm 2021 tăng nhẹ 0,06%. Nguyên nhân chủ yếu là do mặt bằng giá cả thị trường chịu tác động bởi nhu cầu mua sắm hàng hóa chuẩn bị phục vụ sản xuất, chế biến cho Tết nguyên đán. Bước sang tháng 2, trước diễn biến phức tạp của tình hình dich bệnh Covid-19, một số giá mặt hàng có diễn biến tăng cao như nhóm rau củ quả khiến cho nhóm giá hàng ăn và dịch vụ ăn uống đã tăng 1,61%, thêm vào đó giá dầu thế giới tăng đã khiến cho giá nhóm giao thông tăng 1,55% so với tháng trước, do đó đã khiến chỉ số CPI tháng 2 đã tăng 1,52% so với tháng trước; đây là mức tăng cao nhất trong 9 năm gần đây. Tính chung 2 tháng đầu năm 2021 chỉ số CPI tăng 1,58% so với tháng 12 năm trước, tuy nhiên tính bình quân so với cùng kỳ CPI hai tháng đầu năm vẫn giảm 0,14%.

c. Vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước được đẩy nhanh

Trong hai tháng đầu năm 2021, đầu tư từ nguồn ngân sách Nhà nước chủ yếu tập trung cho các công trình chuyển tiếp từ năm trước. Tuy nhiên, để tránh tình trạng dồn vốn giải ngân cho những tháng cuối năm, đồng thời, thúc đẩy tăng trưởng, phục hồi nền kinh tế do tác động của dịch Covid-19, Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh tốc độ thực hiện vốn đầu tư ngay từ đầu năm. Theo đó, giải ngân vốn đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước hai tháng đầu năm ghi nhận có sự khởi sắc cả về tiến độ và mức thực hiện so với cùng kỳ năm trước. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, ước giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2020 của các bộ, ngành, địa phương tháng 01/2021 là hơn 23,233 nghìn tỷ đồng, bằng 5,1% kế hoạch năm và tăng 24,5% so với cùng kỳ năm trước (cùng kỳ năm 2020 bằng 3,6% và tăng 8,2%). Bước sang tháng 2, ước giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công tiếp tục tăng, tính chung 2 tháng đầu năm đạt 40,9 nghìn tỷ đồng (bằng 9% kế hoạch năm và tăng 10,6% so với cùng kỳ năm trước).

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài 2 tháng đầu năm tương đương với mức thực hiện cùng kỳ năm trước. Dịch Covid-19 bùng phát trở lại ở nhiều quốc gia, cùng với việc nghỉ Tết nguyên đán đã ảnh hưởng không nhỏ hoạt động thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của Việt Nam. Tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần (GVMCP) của nhà ĐTNN trong hai tháng đầu năm 2021 chỉ đạt gần 5,458 tỷ USD, bằng 84,4% so với cùng kỳ năm 2020. Số dự án cấp mới, điều chỉnh vốn cũng như GVMCP của nhà ĐTNN đều giảm so với cùng kỳ (tương ứng chỉ bằng 25,2%; 76,2% và 28,1% so với cùng kỳ năm 2020). Tuy nhiên, một tín hiệu tích cực trong hoạt động ĐTNN khi vốn đăng ký điều chỉnh tăng vượt trội, đạt hơn 1,6 tỷ USD, gấp 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2020.

Vốn ĐTNN thực hiện cả hai tháng đầu năm 2021 đạt khoảng 2,5 tỷ USD (tương đương với mức thực hiện của cùng kỳ năm 2020).

d. Tiêu dùng dân cư giảm trong tháng 2

Sau khi tiêu dùng tăng trở lại trong tháng 1/2021 do chuẩn bị Tết Âm lịch, sức mua trong tháng 2 giảm sâu. Do sự bùng phát trở lại của dịch bệnh, nhiều tỉnh thành trong đó có Hải Dương, Quảng Ninh, Hà Nội đã thực hiện phong tỏa hoặc giãn cách theo khu vực làm ảnh hưởng đến hoạt động tiêu dùng. Nhiều cửa hàng ăn uống, dịch vụ phải đóng cửa cho đến hết tháng 2. Đợt dịch bệnh mới không gây ra tâm lý tích trữ hàng hóa như đợt đầu tiên nhưng vẫn ảnh hưởng tiêu cực đến sản lượng tiêu thụ. Người dân có tâm lý tiết kiệm nhiều hơn. Bên cạnh đó, nhu cầu hàng hóa sau tết thông thường giảm so với tháng trước tết. Ước tính tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 439,7 nghìn tỷ đồng trong tháng 2, giảm 5,4% so với tháng trước và tăng 8,2% so với cùng kỳ năm trước. Tính tổng tháng 1 và 2, tổng mức ước đạt 904,5 nghìn tỷ đồng, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm trước (loại trừ yếu tố giá là 5,52%, cao hơn so với cùng kỳ năm 2020 là 5,4%).

e. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá tăng so với cùng kỳ

Trong tháng 2, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam giảm mạnh so với tháng 1/2021 và so với cùng kỳ năm trước do trùng với kỳ nghỉ Tết nguyên đán kéo dài và tình hình dịch bệnh Covid-19 bùng phát trở lại trên phạm vi rộng với mức độ nghiêm trọng hơn. Cụ thể, trong tháng 2/2021, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa ước đạt 40,8 tỷ USD, tăng 1,4 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước và giảm 14,2 tỷ USD so với tháng 1/2021. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa tương ứng là 20 tỷ USD và 20,8 tỷ USD. Như vậy, tính trong tháng 2/2021, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu khoảng 0,8 tỷ USD. Tính chung cho 2 tháng đầu năm 2021, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 98,8 tỷ USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước; cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu 1,2 tỷ USD.

Đối với xuất khẩu hàng hóa: Trong tháng 2, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 20 tỷ USD, giảm 29,9% so với tháng trước và giảm 3,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong tháng 2/2021, do dịch bệnh Covid-19 bùng phát trở lại ở nhiều tỉnh thành với mức độ nghiêm trọng hơn, một số tỉnh, thành thực hiện giãn cách xã hội ngay sau kỳ nghỉ Tết nguyên đán, khiến hoạt động sản xuất kinh doanh bị đình trệ, ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu hàng hóa nói chung. Trong đó, các mặt hàng đóng góp chính vào kim ngạch xuất khẩu hàng hóa trong tháng 2/2021 là điện thoại, linh kiện điện thoại, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Tính chung 2 tháng đầu năm 2021, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 48,55 tỷ USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm trước.

Về thị trường xuất khẩu chủ yếu vẫn là các thị trường truyền thống như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. Trong đó, Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong dịp Tết nguyên đán.

Đối với hàng hóa nhập khẩu: Trong tháng 2/2021, Việt Nam ước nhập khoảng 20,8 tỷ USD, giảm 11,2% so với tháng 2/2020 và giảm 21,4% so với tháng 1/2021. Theo thống kê của Tổng cục Hải quan trong dịp Tết nguyên đán (từ ngày 10-16/2/2021), kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 0,94 tỷ USD, tăng 37% so với Tết Canh Tý. Trong đó, Hàn Quốc là thị trường nhập khẩu chính của Việt Nam. Tính chung cho 2 tháng đầu năm, các mặt hàng nhập khẩu chính là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện điện thoại và linh kiện điện thoại. Tính chung 2 tháng đầu năm 2021, tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 47,3 tỷ USD, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước.

f. Thu ngân sách gặp nhiều khó khăn

Tình hình thu ngân sách tính đến 15/2/2021 gặp nhiều khó khăn trong bối cảnh đại dịch bùng phát. Cụ thể, tính đến 15/02/2019, tổng thu ngân sách ước đạt khoảng 10,41% so với dự toán thu ngân sách cả năm. Trong đó, các khoản thu như thu nội địa, thu từ dầu thô và thu từ cân đối xuất nhập khẩu cũng ước đạt tương ứng là 8,2%, 14,4% và 9,2% dự toán của cả năm. Trong thu nội địa, thu từ khu vực doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI tương ứng đạt 7,1% và 7,9% so với dự toán cả năm.

Chi ngân sách đạt khoảng 10,5% dự toán cả năm, trong đó, Chi đầu tư phát triển, Chi phát triển sự nghiệp kinh tế xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước, Đảng, đoàn thể và Chi trả nợ và viện trợ tương ứng khoảng 3,6%, 10,8% và 14,9% dự toán năm.

g. Lãi suất và tỷ giá ổn định

Năm 2020, USD index giảm tới 7%, rơi xuống thấp nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. Trong 2 tháng đầu năm 2021, đồng USD phục hồi khoảng 1,3% giá trị so với cuối năm 2020. Đối với đồng VND, xét trong dài hạn kể từ giữa năm 2020, VND tháng 2/2021 vẫn tiếp tục xu hướng tăng giá nhẹ so với USD. Từ phía cung, nguồn cung ngoại tệ trong nền kinh tế vẫn ở mức dồi dào nhờ thặng dư xuất khẩu và đầu tư nước ngoài của năm 2020. Từ phía cầu, nhu cầu ngoại tệ không quá lớn do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Tính đến thời điểm hiện tại, tỷ giá USD/VND trung tâm niêm yết ở mức 23.132, giảm 28 đồng so với cuối tháng 1/2021. Tỷ giá USD/VND trên thị trường 23.015, giảm 34 đồng so với cuối năm tháng 1/2021.

Mặt bằng lãi suất trong nước tiếp tục ổn định.

Trong 2 tháng đầu năm 2021, lãi suất trên thị trường tiếp tục ổn định ở mức thấp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người sản xuất, kinh doanh. Trong đó, các NHTM Nhà nước đã điều chỉnh giảm nhẹ các mức lãi suất so với tháng 12/2020: Vietcombank điều chỉnh giảm 0,1% ở kỳ hạn 3 tháng và 6 tháng, lãi suất tiết kiệm niêm yết lần lượt là 3,3%/năm và 3,9%/ năm; kỳ hạn 12 tháng giảm 0,2% xuống còn 5,5%/năm và kỳ hạn 24 tháng giảm 0,3%/năm xuống 5,4%/năm. Lạm phát trong tầm kiểm soát, tỷ giá USD/VND ổn định đã góp phần củng cố xu hướng giảm lãi suất. Lãi suất huy động ở mức thấp là điều kiện thuận lợi tạo thêm dư địa để hạ lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp ở thời điểm hiện nay, đặc biệt là đối với các khoản vay trung và dài hạn.

3. Dự báo tình hình kinh tế xã hội trong thời gian tới          

Tăng trưởng kinh tế trong năm 2021 được dự báo sẽ tăng trưởng trở lại sau  ảnh hưởng bởi đại dịch covid 19 năm 2020. Tuy nhiên, làn sóng dịch Covid mới từ những tháng đầu năm đã đe dọa tăng trưởng cả năm 2021.

Tuy nhiên, với nỗ lực và sự điều hành quyết liệt của Chính phủ và việc đẩy nhanh phát triển hạ tầng thương mại điện tử, xây dựng hoàn thiện thể chế, khung pháp luật cho thương mại điện tử sẽ thúc đẩy một số ngành tốc độ phục hồi nhanh trong đại dịch như ngành dịch vụ bán buôn, bán lẻ, ngành công nghệ thông tin, dịch vụ y tế; điều này sẽ tạo ra được thêm nhiều việc làm cho người lao động. Nếu dịch được kiểm soát trong tháng 2 thì dự báo tăng trưởng cả năm 2021 sẽ không bị ảnh hưởng nhiều. Tuy nhiên, nếu dịch tiếp tục diễn biến phức tạp, Chính phủ cần thực hiện gói hỗ trợ kinh tế sau quí I để duy trì đà phục hồi kinh tế./.

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Dự báo Kinh tế vĩ mô
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202