Phân tích và Dự báo

Tái cấu trúc chuỗi cung ứng thế giới thời kỳ hậu Covid-19 (phần I)

Cập nhật lúc: 31/12/2020 08:00:00 AM

Dịch bệnh Covid-19 bắt đầu bùng phát ở Trung Quốc và lây lan sang nhiều nước trên thế giới. Các tổ chức quốc tế liên tục hạ dự báo tăng trưởng từ khi bắt đầu có đại dịch lây lan trên toàn cầu, đến đợt thứ hai xuất hiện ở nhiều nước trên thế giới. Nguyên nhân từ cả phía cung và cầu, cú sốc nguồn cung do gián đoạn chuỗi cung ứng, đặc biệt là từ Trung Quốc và cú sốc cầu do thực hiện các biện pháp hạn chế sự lây lan của đại dịch. Việt Nam cũng không nằm ngoài tác động tiêu cực của dịch bệnh này. Dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2020 chỉ đạt 2,8% (theo NCIF) do ảnh hưởng của gián đoạn chuỗi cung ứng; dòng chảy thương mại, sản xuất kinh doanh bị đình trệ; hoạt động đầu tư bị gián đoạn và đình trệ.

Tác động của Covid-19 đang làm thay đổi xu hướng thương mại và đầu tư toàn cầu. Chuỗi cung ứng toàn cầu đang định hình lại do tác động của Covid-19 và các yếu tố khác. Sự gián đoạn của chuỗi cung ứng toàn cầu qua hai cú sốc lớn khi dịch bệnh bùng phát và lây lan khắp thế giới. Sự gián đoạn chuỗi cung ứng đã dẫn đến sự sụt giảm mạnh thương mại đối với các ngành phức tạp trong chuỗi cung ứng toàn cầu. UNCTAD (6/2020) đã xây dựng bốn khả năng / xu hướng để định hình lại chuỗi cung ứng trong tương lai sau đại dịch Covid-19, bao gồm: (1) Đưa sản xuất về nước hoặc gần quốc gia của mình (reshoring); (2) đa dạng hóa chuỗi (đa dạng hóa); (3) khu vực hóa; (4) nhân rộng chuỗi. Theo xu hướng (1) GVC sẽ ít manh mún và phân tán về mặt địa lý. Công nghệ tự động hóa sử dụng robot là rất quan trọng, do đó giảm nhu cầu lao động, dẫn đến giảm nhu cầu đầu tư ra nước ngoài. Xu hướng này có thể xảy ra đối với các ngành công nghệ cao, liên quan nhiều đến GVC như máy móc, điện tử và công nghiệp ô tô. Theo xu hướng (2) một số ngành sẽ đi ngược lại xu hướng (1), theo đó chuỗi sẽ đa dạng hơn và do đó tăng khả năng phục hồi của chuỗi. Nhiều khả năng xảy ra đối với các ngành dịch vụ hoặc các ngành tham gia sâu vào chuỗi hiện tại, là những ngành có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ sự phức tạp và manh mún của GVC. Theo xu hướng (3) trở nên khu vực hóa hơn, đây là kết quả của việc thu hẹp các chuỗi từ cấp độ toàn cầu xuống cấp độ khu vực hoặc thúc đẩy các chuỗi mới trong khu vực. Nguyên nhân chính của xu hướng này là do sự phát triển của công nghệ số cũng như việc khai thác các vùng nguyên liệu tại chỗ và sự tương đồng lớn hơn trong khu vực về trình độ phát triển. Xu hướng này chủ yếu sẽ xảy ra với các ngành liên quan đến nhiều GVC cũng có thể nhân rộng mô hình của họ ở cấp khu vực, ví dụ như trong ngành ô tô. Ngoài ra, sự phát triển của thị trường cho các sản phẩm tiêu dùng rẻ tiền ở các nước đang phát triển - chẳng hạn như điện tử hoặc dệt may - cũng sẽ thúc đẩy GVC trong khu vực trong các ngành này. Xu hướng (4) chủ yếu xảy ra với các chuỗi ngắn, sản xuất phân tán gần điểm tiêu thụ và được hỗ trợ bởi công nghệ sản xuất mới - sản xuất phụ gia hoặc in 3D, ví dụ: dược phẩm, dệt may, thực phẩm. Trong cả 4 xu hướng trên, nhân tố Covid-19 là động cơ khá quan trọng dẫn đến sự thay đổi của GVC, thể hiện ở nhu cầu xây dựng các ngành chiến lược và giảm thiểu rủi ro phụ thuộc. Ngoài ra, khoa học và công nghệ, đặc biệt liên quan đến Công nghiệp 4.0 cũng sẽ góp phần định hình lại các chuỗi. Kết quả chung trong việc định hình lại chuỗi cung ứng là quy mô FDI toàn cầu có thể thu hẹp lại.

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Dự báo Kinh tế Ngành và Doanh nghiệp
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202