Phân tích và Dự báo

Dự báo triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2020

Cập nhật lúc: 05/05/2020 04:19:47 PM

1.Triển vọng  kinh tế thế giới

Trong các báo cáo chính thức, tất cả các tổ chức quốc tế đều tỏ ra bi quan về triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu thời gian tới trong bối cảnh ảnh hưởng của đại dịch Covid 19. Theo JPMorgan (4/2020), nền kinh tế giới sẽ mất 5,5 nghìn tỷ USD, tương đương 8% GDP vào cuối năm 2021. IMF (4/2020) dự báo kinh tế toàn cầu có thể phải trải qua cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất kể tử cuộc đại suy thoái diễn ra vào những năm 1930. IMF dự báo tốc độ tăng trưởng của kinh tế thế giới sẽ ở mức -3% trong năm 2020, và phục hồi mạnh mẽ ở mức 5,8% vào năm 2021[1]. Tất cả các nền kinh tế phát triển đều có mức suy giảm nghiêm trọng và tốc độ tăng trưởng âm trong năm 2020, ở mức -6,1%, nhưng phục hồi mạnh mẽ trong năm 2021 lên mức 4,5%.Tăng trưởng của các nền kinh tế đang nổi và đang phát triển được dự báo cũng sẽ bị suy giảm, song ở mức độ nhẹ hơn,và sẽ phục hồi tốt vào năm 2021[2]; riêng các nền kinh tế đang nổi và đang phát triển ở khu vực châu Á vẫn duy trì được mức tăng trưởng dương (1% năm 2020) và phục hồi ở mức 8,5% năm 2021, trong đó Trung Quốc tăng trưởng ở mức 1% trong năm 2020 và 9,2% trong năm 2021, Ấn Độ 1,9% (2020) và 7,4% (2021), ASEAN-5: -0,6% (2020) và 7,8% (2021).

Triển vọng kinh tế toàn cầu 2020-2021

 

Năm 2019

(%)

Dự báo

(%)

Chênh lệch so với dự báo trước  đó (1/2020) (%)

2020

2021

2020

2021

Thế giới

2,9

-3,0

5,8

-6,3

2,4

Các nền kinh tế phát triển

1,7

-6,1

4,5

-7,7

2,9

Mỹ

2,3

-6,1

4.5

-7,7

2,9

Khu vực Eurozone

1,2

-7,5

4,7

-7,9

3,0

Nhật Bản

0,7

-5,2

3,0

-5,9

2,5

Vương quốc Anh

1,4

-6,5

4,0

-7,9

2,5

Ca na đa

1,6

-6,2

4,2

-8,0

2,4

Mới nổi và đang phát triển

3,7

-1,0

6,6

-5,4

2,0

     Khu vực châu Á

5,5

1,0

8,5

-4,8

2,6

Trung Quốc

6,1

1,2

9,2

-4,8

3,4

Ấn Độ

4,2

1,9

7,4

-3,9

0,9

ASEAN -5

4,8

-0,6

7,8

-5,4

2,7

Nguồn: Báo cáo WEO, IMF (4/2020)

Thương mại toàn cầu sẽ giảm mạnh trong năm 2020. WTO (4/2020) dự báo thương mại toàn cầu có thể giảm từ 13%-32% trong năm 2020, song sẽ phục hồi ở mức  từ 21-24% nếu các nước phối hợp với nhau sau khi dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 được đẩy lùi.

UNCTAD (3/2020) dự báo dòng vốn FDI toàn cầu sẽ sụt giảm từ 30-40% trong giai đoạn 2020-2021, do những ảnh hưởng tiêu cực không chỉ từ phía cung mà cả phía cầu. Đối với dòng vốn đầu tư gián tiếp, mặc dù có thể hồi phục trong nửa cuối năm nếu dịch Covid-19 được kiểm soát, dòng vốn gián tiếp vào các thị trường mới nổi dự báo vẫn bị rút ra ròng, ở mức -41 tỷ USD. Dòng kiều hối chuyển về các nước đang phát triển và đang nổi dự báo sẽ sụt giảm do tác động của dịch Covid-19.

Giá  cả hàng hóa thiết yếu và nguyên vật liệu đầu vào sẽ phục hồi trong thời gian tới khi dịch bệnh một số nước giảm dần, bên cạnh các gói kích thích kinh tế được đưa ra và sản lượng khai thác sẽ được điều chỉnh chỉnh phù hợp với diễn biến của dịch bệnh.  

Đối với giá dầu, EIA (3/2020) dự báo giá dầu Brent trung bình cả năm sẽ khoảng 43,3 USD/thùng, giảm từ mức 64 USD/thùng năm 2019. Trong quý II/2020, giá dầu sẽ phục hồi ở quanh mức 37USD/thùng và sau đó tăng lên mức 42 USD/ thùng trong 2 quý cuối năm 2020, và có thể nhích lên 55 USD/thùng vào năm 2021. Tương tự, giá dầu WTI cũng giảm mạnh trong năm 2020 xuống mức 38,19 USD/thùng năm 2020 và tăng lên mức 50,36 USD/ thùng năm 2021. Dự báo sản lượng dầu mỏ OPEC sẽ tăng trung bình 29,2 triệu thùng/ngày từ tháng 4-12/2020, sau đó tăng lên mức trung bình 29,4 thùng/ngày năm 2021.

Thị trường tài chính tiền tệ dự báo chứa đựng nhiều rủi ro trong thời gian tới do các biện pháp can thiệp vào nền kinh tế. Đồng USD tăng giá gây rủi ro vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp châu Á. Làn sóng vỡ nợ tiêu dùng đang bắt đầu kích hoạt trên phạm vi toàn cầu do nợ vay tiêu dùng quá hạn thanh toán đang tăng nhanh một số nước khi tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm tăng mạnh. Nợ công và thâm hụt ngân sách của các quốc gia cũng có thể tăng trong thời gian tới do các gói nới lỏng tài khóa và tiền tệ cứu trợ nền kinh tế. Theo dự báo, thâm hụt ngân sách Mỹ trong tài khóa 2020 tăng gấp gần bốn lần, lên mức cao kỷ lục 3.800 tỷ USD, tương đương 18,7% GDP của Mỹ, nợ công đạt 107% GDP, mức thâm hụt trong năm 2021 là  2100 tỷ USD và đạt mức trung bình hàng năm là 1300 tỷ USD kéo dài tới 2025 khi nền kinh tế dần ổn định trở lại.

Tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng mạnh. Báo cáo của ILO (4/2020)cho biết 81% lực lượng lao động toàn cầu (3,3 tỉ người) hiện đang chịu tác động do nơi làm việc bị đóng cửa một phần hoặc toàn bộ, ILO dự báo số giờ làm việc trên thế giới sẽ giảm 6,7% trong quý 2/2020, tương đương 195 triệu người lao động làm việc toàn thời gian.

Tác động đến kinh tế Việt Nam

Ngân hàng thế giới (WB) (3/2020) theo kịch bản cơ sở, ước tính sơ bộ cho thấy tốc độ tăng trưởng của Việt Nam có thể về mức 4,9% năm 2020, hoặc 1,5% trong tình huống xấu. ADB dự báo (4/2020) tốc độ tăng GDP đạt 4,8%. Mặc dù vậy, viễn cảnh nền kinh tế Việt Nam vẫn thuận lợi trong trung hạn. Theo WB, trong trung hạn, tăng trưởng kinh tế Việt Nam dự báo sẽ quay lại lên đến 7,5% trong năm 2021 và hội tụ quanh mức khoảng 6,5% năm 2022 nhờ sức cầu bên ngoài được cải thiện, ngành dịch vụ được củng cố và sản xuất nông nghiệp dần được khôi phục. ADB (4/2020) cũng nhận định khi hoạt động thương mại toàn cầu giảm mạnh, tăng trưởng xuất khẩu Việt Nam được dự báo sẽ giảm xuống 5,3% trong năm 2020, tăng trưởng nhập khẩu còn 4,7%, trước khi xuất khẩu phục hồi trở lại ở mức 7,8% trong năm 2021 và nhập khẩu ở mức 6,8%.

2.Dự báo triển vọng kinh tế Việt Nam

Năm 2020 được dự báo là năm khó khăn đối với kinh tế Việt Nam, việc đạt mục tiêu tăng trưởng 6,8% là thách thức rất lớn trong bối cảnh ảnh hưởng hạn hán, xâm nhập mặn, dịch bệnh kép từ Covid-19 và dịch bệnh khác trên gia súc và gia cầm (H5N1, H5N6) đang diễn ra hiện nay.

Dịch bệnh lây lan kéo dài gây tổn thất trực tiếp lên các lĩnh vực như du lịch, vận tải và hoạt động xuất nhập khẩu. Tiếp đến, các nhóm ngành sản xuất và đầu tư sẽ chịu tác động gián tiếp.  

Lĩnh vực sản xuất công nghiệp, đặc biệt là ngành điện - điện tử sẽ chịu tổn thất nặng nề vì đó là nhóm hàng có kim ngạch xuất nhập khẩu lớn nhất giữa Việt Nam và Trung Quốc - ước tính gần 40 tỉ USD năm 2019. Nhập khẩu linh kiện điện tử chủ yếu từ Trung Quốc, sẽ gây khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất, đồng thời việc hạn chế giao thương sẽ thu hẹp thị trường tiêu thụ đối với các sản phẩm này.

CPI vẫn có thể duy trì ở mức cao. Với xu thế khó khăn hiện nay do dịch bệnh gây ra làm thiếu hụt nguồn cung và sự tăng giá của một số mặt hàng như lương thực, thực phẩm, y tế vẫn có thể được dự báo diễn ra trong thời gian tới.

Vốn FDI có xu hướng giảm do dịch Covid-19 gây làm các DN FDI vẫn hoạt động cầm chừng và tạm hoãn lại việc tăng vốn đầu tư trong thời gian tới khi tình hình dịch bệnh tại nhiều nước chưa có những biến chuyển tích cực.

Trên cơ sở đánh giá tình hình kinh tế 4 tháng đầu năm 2020 và dự báo một số xu hướng chính của các lĩnh vực chủ chốt của nền kinh tế trong và ngoài nước, Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội quốc gia dự báo hai kịch bản dự báo một số chỉ tiêu chính kinh tế Việt Nam năm 2020 như sau:

Các kịch bản tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2020

 

Đơn vị

2019

2020 (dự báo)

(ước)

KB cơ sở

KB thấp

1. Tăng trưởng GDP

%

7,02

4,01

3,03

Nông, lâm nghiệp và thủy sản

%

2,01

1,12

0,77

Công nghiệp và xây dựng

%

8,9

4,97

3,51

Dịch vụ

%

7,3

4,09

3,03

Thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm

%

6,46

4,11

4,27

2. Cơ cấu GDP

%

100

100

100

Nông, lâm nghiệp và thủy sản

%

13,96

14,01

14,75

Công nghiệp và xây dựng

%

34,51

35,57

35,43

Dịch vụ

%

41,61

40,99

40,71

Thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm

%

9,92

9,43

9,11

3. Xuất nhập khẩu

- Tổng kim ngạch XK

Tỷ USD

264

278

275

Tốc độ tăng XK

%

8,41

5,39

4,13

- Tổng kim ngạch NK

Tỷ USD

253

264

261

Tốc độ tăng NK

%

6,79

4,34

3,16

- XK ròng

Tỷ USD

11,1

14,35

14,03

4. Vốn đầu tư

- Vốn đầu tư/GDP

%

33,9

33

32

5. Lạm phát (Chỉ số giá tiêu dùng) trung bình năm

%

2,79

4,5

5,2

Nguồn: NCIF tháng 4/2020

- Kịch bản cơ sở, đây là kịch bản có nhiều khả năng xảy ra nhất trong bối cảnh ảnh hưởng của dịch Covid-19 và với giả thiết dịch Covid-19 được khống chế hoàn toàn trong quý II/2020. Theo đó, tăng trưởng kinh tế Việt Nam chỉ đạt khoảng 4,01% và CPI trung bình năm khoảng 4,5% trong năm 2020. Tăng trưởng các khu vực sản xuất chính bị ảnh hưởng và đạt tốc độ tăng thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, tăng trưởng khu vực Nông, lâm nghiệp và Thủy sản chỉ đạt mức tăng 1,12%, khu vực Công nghiệp – xây dựng đạt 4,97% và khu vực Dịch vụ đạt 4,09%. Bên cạnh đó, ảnh hưởng của dịch Covid-19 có tác động tiêu cực tới kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa. Cụ thể, tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu chỉ đạt 5,39% và nhập khẩu chỉ đạt 4,34%. 

Như vậy, trong trường hợp khống chế được dịch trong Quý II/2020, tăng trưởng kinh tế GDP của Việt Nam dự báo đạt 4,01%, giảm 2,79 điểm % so với mục tiêu đề ra là 6,8% tại Nghị quyết số 85/2019/QH14 của Quốc hội và Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ, trong đó quý I tăng 3,8%; quý II tăng 1,00%; quý III tăng 3,7% và quý IV tăng 6,55%.

 - Kịch bản thấp, đây là kịch có thể xảy ra với giả thiết dịch Covid-19 được khống chế hoàn toàn trong quý III/2020. Theo đó, tăng trưởng kinh tế Việt Nam sẽ đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức thấp hơn so với kịch bản cơ sở (khoảng 3,03%) và lạm phát duy trì ở mức cao hơn (5,2%). Kịch bản này có thể xảy ra nếu kinh tế thế giới dự kiến xấu hơn so với kịch bản cơ sở. Đặc biệt là vấn đề liên quan đến dịch Covid ở Mỹ và EU làm ảnh hưởng tới thị trường xuất khẩu của Việt Nam. Bên cạnh đó, căng thẳng thương mại leo thang, các rào cản kỹ thuật gia tăng cản trở sự hồi phục của thương mại thế giới và đặc biệt nếu Việt Nam bị tác động mạnh hơn bởi cuộc chiến thương mại giữa các nước lớn, điều này sẽ làm ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư và thương mại của Việt Nam. Khu vực nông nghiệp chịu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu và dịch bệnh trong khi đầu tư nước ngoài và phát triển của khu vực tư nhân không bù đắp được sự sụt giảm của khu vực chế biến chế tạo. Bên cạnh đó, tác động tiêu cực từ dịch viêm phổi do virus corona và những tác động tiêu cực khác do biến đổi khí hậu.        

Trong trường hợp khống chế được dịch trong Quý III/2020, tăng trưởng kinh tế GDP của Việt Nam dự báo đạt 3,03%, giảm 3,77 điểm % so với mục tiêu đề ra là 6,8% tại Nghị quyết số 85/2019/QH14 của Quốc hội và Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ, trong đó quý I tăng 3,8%; quý II tăng 1,00%; quý III tăng 21,% và quý IV tăng 4,81%.

 


[1]Trước đó (1/2020), tổ chức này đã dự báo kinh tế thế giới có thể tăng trưởng ở mức 3,3% năm 2020.

[2]Tốc độ tăng trưởng ở mức  -1% trong năm 2020; phục hồi lên mức 6,6% trong năm 2021.

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Dự báo kinh tế vĩ mô
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202