Phân tích và Dự báo > Báo cáo tháng

Tình hình kinh tế-xã hội trong nước tháng 2/2020 và dự báo trong thời gian tới

Cập nhật lúc: 11/03/2020 11:00:00 AM

1. Tình hình kinh tế xã hội trong nước tháng 2 và hai tháng đầu năm 2019

  1.  Tăng trưởng kinh tế trên các lĩnh vực gặp nhiều khó khăn :
  • Khu vực sản xuất nông, lâm nghiệp tiếp tục phát triển, tập trung trên các một số mặt như: Gieo cấy, chăm sóc lúa đông xuân và gieo trồng cây hoa; Chăm sóc, khoanh nuôi tái sinh, bảo vệ rừng và chuẩn bị cho Tết trồng cây. Tuy nhiên, một số ngành gặp nhiều khó khăn do diễn biến về giá và thời tiết. Chẳng hạn như sản lượng thủy sản 2 tháng đầu năm có dấu hiệu tăng chậm lại do hạn hán và xâm nhập mặn ở các tỉnh miền Tây được dự báo là khắc nghiệt gây ra nhiều khó khăn cho sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.
  • Sản xuất công nghiệp tháng 2 tăng khá hơn so với tháng trước và so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, do dịch bệnh Covid-19 khiến cho xuất khẩu hàng hóa gặp khó khăn khi phía Trung Quốc đã quyết định kéo dài thời gian đóng cửa các chợ biên giới và tiếp tục tạm dừng hoạt động trao đổi hàng hóa cư dân biên giới, trước mắt là tới cuối tháng 2/2020. Cùng với đó, nếu dịch bệnh tiếp diễn trong vài tháng tới, doanh nghiệp xuất khẩu trong nước sẽ phải đối mặt với nguy cơ thiếu nguyên liệu, bởi các nguyên liệu sản xuất cho quý I thường được nhập khẩu trước Tết.

- Khu vực dịch vụ là khu vực bị tác động mạnh nhất bởi dịch bệnh Covid-19. Dịch bệnh Covid-19 không những gây ra những khó khăn đối với sản xuất của khu vực công nghiệp mà gây ra thiệt hại lớn đối với khu vực dịch vụ, đặc biệt là các nhóm ngành liên quan đến du lịch, vận tải, lưu trú và ăn uống .

 b. Lạm phát tháng 2 giảm nhẹ

Chỉ số giá tiêu dùng của tháng 01 năm 2020 đã tăng 1,23%. Đây là mức tăng cao nhất trong 5 năm gần đây. Nguyên nhân chủ yếu là do mặt bằng giá cả thị trường chịu tác động bởi nhu cầu mua sắm hàng hóa chuẩn bị phục vụ sản xuất, chế biến cho tết Nguyên Đán và đặc biệt giá thực phẩm đã tăng mạnh (tăng 2,6% so với tháng trước) do hậu quả của dịch bệnh từ cuối năm trước gây ra thiếu nguồn cung. Bước sang tháng 2, trước diễn biến phức tạp của tình hình dich bệnh Covid-19 làm cho giá dịch vụ, khách sạn, vui chơi giải trí giảm và thêm nữa giá xăng dầu đã được điều chỉnh giảm trong tháng này đã khiến cho CPI tháng này giảm nhẹ so với tháng trước -0,17%. Tính chung 2 tháng đầu năm chỉ số CPI tăng 1,06% so với tháng 12 năm trước.

c. Vốn đầu tư được đẩy nhanh thực hiện ngay từ những tháng đầu năm

Trong tháng 2 và 2 tháng đầu năm, giải ngân vốn đầu tư công chủ yếu tập trung hoàn tất các thủ tục nghiệm thu, thanh toán khối lượng hoàn thành của năm 2019, và hoàn thiện việc phân bổ chi tiết kế hoạch vốn đầu tư công theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 1706/QĐ-TTg về việc giao kế hoạch đầu tư vốn NSNN năm 2020. Theo số liệu mới nhất của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 29/2/2020 là 34.749,939 tỷ đồng, đạt 7,38% kế hoạch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ giao (cùng kỳ đạt 3,89% kế hoạch Quốc hội giao và đạt 4,52% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao). Để tránh tình trạng trì trệ về giải ngân những tháng đầu năm và tập trung giải ngân vào những tháng cuối năm, Chính phủ cũng đã ban hành và thúc đẩy triển khai nhanh công tác phân bổ, giao kế hoạch vốn đầu tư công năm 2020; đẩy nhanh tốc độ thực hiện và giải ngân theo Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán NSNN năm 2020.

Về đầu tư trực tiếp nước ngoài 2 tháng đầu năm 2020 giảm so với cùng kỳ năm trước cả về tổng vốn đăng ký và vốn giải ngân. Trong đó, tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam (bao gồm vốn đăng ký cấp mới, vốn đăng ký điều chỉnh và giá trị góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài) đạt gần 6,5 tỷ USD, giảm 23,6%. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện 2 tháng đầu năm ước đạt 2,5 tỷ USD, giảm 5% so với cùng kỳ năm trước.

d. Tiêu dùng tăng trưởng chậm trong 2 tháng đầu năm

Tiêu dùng dân cư trong tháng 2 trở nên kém sôi động do yếu tố chu kỳ là tháng sau tết và ảnh hưởng của tình hình dịch bệnh, các hoạt động vui chơi giải trí, lễ hội sau tết đều hạn chế làm ảnh hưởng đến doanh thu dịch vụ và du lịch. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 2 ước đạt 414,1 nghìn tỷ đồng, giảm khoảng 7,9% so với mức doanh thu tháng 1/2020 và tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, tính chung 2 tháng đầu năm, tổng mức đạt 863,9 nghìn tỷ đồng, tăng 8,3% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng trưởng này tương đối thấp so với cùng kỳ năm 2019 là 9,28%. Mức tăng trưởng của doanh thu bán lẻ hàng hóa chỉ tăng 9,8% so với cùng kỳ (thấp so với mức tăng 13,3% của cùng kỳ năm trước). Tuy vậy, đây là mức tăng trưởng tương đối khá trong bối cảnh chịu ảnh hưởng tiêu cực của dịch bệnh và do thị trường tiêu dùng có sự gia nhập nhiều hơn các mặt hàng xuất khẩu sang Trung Quốc đang được đẩy mạnh tiêu thụ tại thị trường nội địa. Doanh thu các mặt hàng dịch vụ lưu trú, ăn uống, du lịch đều có xu hướng tăng chậm so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống tiếp tục xu hướng tăng chậm của tháng trước, chỉ đạt 1,7% (cùng kỳ năm 2019 là 10,8%). Doanh thu du lịch 2 tháng đạt 7,4 nghìn tỷ đồng, tăng 1,1% so với cùng kỳ năm trước (năm 2019 tăng 12,8%). Do ảnh hưởng của của dịch bệnh, doanh thu du lịch tháng 2 giảm 21% so với tháng trước và giảm 6% so với cùng kỳ năm 2019. Doanh thu dịch vụ khác đạt 87,5 nghìn tỷ đồng, tăng 5,2% so với cùng kỳ năm 2019.

e. Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá hai tháng đầu năm vẫn giữ được xu hướng tăng so với cùng kỳ năm trước

Trong tháng 2/2020, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam chịu nhiều ảnh hưởng trái chiều từ tình hình sản xuất kinh doanh trong nước và tình hình dịch bệnh Covid-19 trên thế giới. Dịch bệnh Covid-19 gây ra nhiều tác động tiêu cực đến hoạt động xuất, nhập khẩu do Trung Quốc là một trong những đối tác xuất nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, do Samsung đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm điện thoại S20 trong tháng 2, hoạt động xuất, nhập khẩu hang hoá trong 2 tháng đầu năm vẫn giữ được xu hướng tăng so với cùng kỳ năm ngoái.

Đối với xuất khẩu hàng hóa: Trong tháng 2, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 18,6 tỷ USD, tăng 1,5% với tháng trước và tăng 33,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong tháng 2/2020, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc bị ảnh hưởng nặng nề, tập trung vào các mặt hàng nông sản, thuỷ sản như thanh long, chanh leo, tôm hùm. Kim ngạch xuất khẩu của tháng 2/2020 tăng so với tháng 2/2019 chủ yếu do đóng góp từ việc đẩy mạnh xuất khẩu của Samsung và một phần do kỳ nghỉ Tết nguyên đán năm nay nằm gọn trong tháng 1/2020.

Tính chung cho 2 tháng đầu năm 2020, kim ngạch xuất khẩu hàng hoá đạt 36,92 tỷ USD, tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 11,41 tỷ USD, tăng 6%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 25,51 tỷ USD, tăgn 0,9%.

Về thị trường xuất khẩu chủ yếu vẫn là các thị trường truyền thống như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và trong đó, Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu số 1 tại Việt Nam.

Đối với hàng hóa nhập khẩu: Trong tháng 2/2020, Việt Nam ước nhập khoảng 18,5 tỷ USD, giảm 0,5% so với tháng 1/2020 và tăng 26,2% so với tháng 2/2019. Nhập khẩu trong 2 tháng đầu năm 2020 bị chi phối bởi sự tăng mạnh của kim ngạch nhập khẩu xăng dầu. Tính chung cho 2 tháng đầu năm, kim ngạch hàng hoá nhập khẩu ước đạt 37,1 tỷ USD, tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 15,35 tỷ USD, tăng 2,7%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 21,75 tỷ USD, tăgn 2,2%.  

f. Thu ngân sách gặp nhiều khó khăn

Tình hình thu ngân sách 15 ngày đầu tháng 2 năm 2020 gặp nhiều khó khăn do những ngày đầu tháng là những ngày đầu năm mới của Tết truyền thống và tình hình dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona – Covid19. Cụ thể, tính đến 15/02/2020, tổng thu ngân sách ước đạt khoảng 14,2% so với dự toán thu ngân sách cả năm. Trong đó, các khoản thu như thu nội địa, thu từ dầu thô và thu từ cân đối xuất nhập khẩu cũng ước đạt tương ứng là 14,2%, 24,3% và 12,4% dự toán của cả năm.. Trong thu nội đia, thu từ Doanh nghiệp Nhà nước và Doanh nghiệp FDI tương ứng đạt 12% và 16% so với dự toán cả năm.

Chi ngân sách đạt khoảng 8,3% dự toán cả năm, trong đó, Chi đầu tư phát triển, Chi phát triển sự nghiệp kinh tế xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước, Đảng, đoàn thể và Chi trả nợ và viện trợ tương ứng khoảng 11%, 7,4% và 18,1% dự toán năm.

  g. Lãi suất ổn định, tỷ giá tăng nhẹ trong tháng 2

Tỷ giá tăng do ảnh hưởng của thị trường tài chính toàn cầu và tâm lý lo ngại liên quan đến sự bùng phát của dịch covid-19. Trong cả tháng 1/2019, tỷ giá USD/VND gần như đi ngang quanh mức trung bình của tháng cuối năm 2019. Nguồn cung ngoại tệ dồi dào, NHNN liên tục mua vào ngoại tệ trong những tuần trước tết. Tuy nhiên, sau kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán, tỷ giá USD/VND tăng nhanh ở cả khu vực ngân hàng, cả trên thị trường tự do. Tính đến ngày 29/02/2020, tỷ giá USD/VND tự do giao dịch ở mức 23.240 VND/1USD, tăng 60 đồng so với cuối tháng 01/2020; tỷ giá trung tâm tăng thêm 28 đồng so với cuối tháng 01/2019, lên mức cao nhất trong 6 tháng qua là 23.224.

Tỷ giá USD/VND tăng mạnh chủ yếu do đồng USD mạnh lên nhanh khi các nhà đầu tư có xu hướng tìm đến tài sản an toàn hơn trước rủi ro liên quan đến dịch covid-19. Đồng thời, ở trong nước, tâm lý lo ngại nguồn cung ngoại tệ hạn chế khi thương mại và du lịch giảm sút sâu trong tháng vừa qua do ảnh hưởng của dịch bệnh cũng đã thúc đẩy tỷ giá tăng. Chênh lệch tỷ giá mua vào và bán ra tại nhiều ngân hàng nới rộng, hiện đang ở mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Mặc dù vậy, xét về dài hạn, các yếu tố hỗ trợ, “bộ đệm” để ứng phó với các biến động tỷ giá vẫn khá vững vàng, với nguồn dự trữ ngoại hối tương đối lớn đã tích lũy được trong các năm qua, ngoài ra, dự kiến nguồn cung ngoại tệ vẫn tiếp tục dồi dào (FDI thực hiện trong tháng 1/2020 đạt 1,6 tỷ USD, tăng 3,2% so với cùng kì năm trước, xuất khẩu có cơ hội tăng cao khi EVFTA có hiệu lực,…). Do đó, dự báo tỷ giá sẽ có biến động nhưng mức tăng không nhiều, chỉ quanh mức 1-2%/năm trong năm 2020.

  Mặt bằng lãi suất ổn định, lãi suất điều hành tiếp tục giảm nhẹ.

Trong 2 tháng đầu năm 2020, thanh khoản thị trường tương đối tốt do đó lãi suất huy động và cho vay trên thị trường tương đối ổn định. Riêng lãi suất điều hành, tháng 02/2020, vẫn tiếp tục xu hướng giảm như thời gian qua. NHNN đã có các động thái giảm lãi suất điều hành ở hầu hết các kì hạn vào các tháng 7,8, 9, 11, 12/2019 và tháng 1, 2/2020. Tính đến ngày 03/3/2020, lãi suất liên ngân hàng giảm lần lượt 0,29; 0,81; 1,09; 0,7; 1,16; 0,04 điểm % ở các kì hạn 1 tuần, 2 tuần, 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng và 9 tháng so với thời điểm đầu tháng 01/2020. Trong thời gian tới, dự báo mặt bằng lãi suất vẫn duy trì ổn định và có thể giảm nhẹ do chủ trương hỗ trợ lãi suất và tín dụng của Chính phủ và NHNN cho các doanh nghiệp khắc phục khó khăn, phục hồi sản xuất sau dịch.

2. Dự báo tình hình kinh tế xã hội trong thời gian tới

Tăng trưởng kinh tế trong năm 2020 được dự báo sẽ bị ảnh hưởng bởi dịch covid 19, nếu dịch này còn tiếp tục kéo dài thì sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng cả năm 2020. Tuy nhiên, với nỗ lực của các ban ngành và sự điều hành quyết liệt của chính phủ, nếu dịch này kết thúc vào quí I thì mục tiêu tăng trưởng cả năm 2020 sẽ không bị ảnh hưởng nhiều.

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Dự báo Kinh tế vĩ mô
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202