Phân tích và Dự báo

Kinh tế thế giới đầu năm 2020 trước tác động của dịch COVID - 19

Cập nhật lúc: 27/02/2020 04:47:37 PM

Mặc dù diễn biến tích cực trong tháng 1, nhưng sự bùng phát của dịch bệnh viêm phổi COVID-19 tại Trung Quốc đã gây ảnh hưởng tiêu cực tới tăng trưởng kinh tế thế giới trong tháng 2/2020. Chuỗi cung ứng toàn cầu gián đoạn do Trung Quốc là đối tác cung cấp hàng hóa đầu vào quan trọng với nhiều quốc gia và tập đoàn đa quốc gia trên thế giới. Ngành sản xuất hàng điện tử, ô tô, dệt may và giày dép chịu ảnh hưởng nặng nề. Ngành du lịch, dịch vụ và hàng không thế giới cũng sụt giảm do việc hạn chế đi lại với Trung Quốc. Các tổ chức quốc tế dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ suy giảm mạnh trong quý I/2020. Bloomberg dự báo ảnh hưởng của virus Corona lên nền kinh tế toàn cầu có thể lớn gấp 3 đến 4 lần so với SARS, với mức gây tổn thất lên tới 160 tỷ USD.

Tình hình các nền kinh tế chủ chốt như sau: 

Kinh tế Mỹ: vẫn khả quan dù chịu ảnh hưởng tiêu cực từ bên ngoài. Chỉ số PMI ngành chế biến chế tạo của Mỹ tháng 1/2020 giảm so với tháng 12/2019 xuống 51,9 điểm (từ 52,4 điểm), trong khi chỉ số PMI ngành dịch vụ tăng mạnh lên 53,4 điểm tháng 1/2020 (từ 52,8 điểm). Tỉ lệ thất nghiệp tháng 1/2020 tăng nhẹ lên 3,6% so với mức 3,5% vào hai tháng trước đó. Lạm phát có dấu hiệu giảm do giá năng lượng giảm. Dịch bệnh COVID-19 bùng phát tại Trung Quốc được dự báo sẽ ảnh hưởng tới kinh tế Mỹ ở mức nhẹ - giảm 0,2% tăng trưởng trong quý I/2020[1].

Kinh tế Eurozone: tăng trưởng kinh tế tiếp tục duy trì ở mức thấp, đạt 0,1% trong quý IV/2019. PMI tổng hợp của Eurozone tháng 01/2020 đạt 51,3 điểm, tăng so với 50,9 điểm tháng 12/2019. Chỉ số PMI tại Ireland, Tây Ban Nha, Đức lần lượt đạt 54,7; 51,5 và 51,2 điểm. Sản xuất công nghiệp tháng 12/2019 giảm 2,1% so với tháng trước. Thất nghiệp tháng 12/2019 giảm xuống 7,4% - mức thấp nhất kể từ tháng 05/2008. Lạm phát tháng 12/2019 đạt 1,3% tăng so với 1,0% trong tháng 11/2019.

 Kinh tế Nhật Bản: có nguy cơ suy thoái. Thâm hụt thương mại của Nhật Bản, lên đến 1,3 tỷ Yen trong tháng 1/2020, tăng đột ngột so với mức 0,15 tỷ Yen trong tháng 12/2019 do xuất khẩu giảm 5,43 nghìn tỷ Yen và nhập khẩu tăng lên 6,74 nghìn tỷ Yen so với tháng 12/2019. Chỉ số PMI ngành chế biến chế tạo tăng nhẹ lên mức 48,8 điểm trong tháng 1/2020 từ 48,4 điểm tháng 12/2020. Chỉ số niềm tin người tiêu dùng tháng 1/2019 vẫn ở mức thấp 39,1 điểm. Bên cạnh đó, Kinh tế Nhật Bản cũng đang bị ảnh hưởng rất lớn từ dịch bệnh Covid 19, đặc biệt là ảnh hưởng đến ngành du lịch và xuất khẩu. Nếu dịch bệnh sẽ kéo dài đến thời điểm diễn ra thế vận hội Olympic Tokyo 2020 cũng sẽ gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế.

Kinh tế Trung Quốc: tiếp tục đối mặt với khó khăn trong tình hình diễn biến dịch COVID-19 kéo dài. Dự báo[2] GDP của Trung Quốc giảm từ 0,5 đến 1 điểm % trong năm 2020; Riêng trong Quý I có thể giảm 2 điểm %[3]. Tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào khả năng khống chế dịch bệnh của Chính phủ Trung Quốc trong thời gian tới. Kênh tác động chính là từ gián đoạn giao thương và giảm cầu tiêu dùng trong nước (tiêu dùng đóng góp 35% GDP năm 2003, và 76% vào năm 2018). Chỉ số CPI tháng 1/2020 ở mức 5,4%, tăng 0,9 điểm % so với tháng 12/2019, chủ yếu do giá thịt lợn và rau tươi tăng mạnh.[4] Chỉ số PMI tháng 1/2020 vẫn trong ngưỡng 50. Chính phủ Trung Quốc đã đưa ra hàng loạt các biện pháp bình ổn nền kinh tế và kiểm soát dịch bệnh, tăng cường điều tiết kinh tế vĩ mô, đẩy mạnh sản xuất để duy trì đà tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Kinh tế Hàn Quốc: hồi phục trong tháng 1 nhưng đối với nhiều rủi do do dịch bệnh Covid-19. Chỉ số tâm lý tiêu dùng tổng hợp trong tháng 1/2020 tăng lên mức 104,2 từ 100,5 điểm tháng trước đó. Lạm phát tháng 1/2020 tăng 1,5% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, sự trì trệ do Tết âm lịch và tình hình dịch bệnh Covid-19 đã khiến thặng dư thương mại giảm xuống còn 0,62 tỷ USD trong tháng 1/2020 do xuất khẩu giảm 6,1% so với cùng kỳ năm trước và nhập khẩu giảm 5,3%. Chỉ số PMI ngành chế biến chế tạo giảm xuống còn 49,8  điểm vào tháng 1/2020 từ mức 50,1 điểm trong tháng trước đó. Tỷ lệ thất nghiệp tăng mạnh nhất trong 6 tháng gần đây - tăng lên 4% trong tháng 1/2020 từ mức 3,7% trong tháng 12/2019.

Thị trường tài chính tiền tệ thế giới có nhiều biến động do tác động của dịch bệnh và biến động địa chính trị. Đồng USD và các tài sản an toàn khác như vàng, Yên Nhật và trái phiếu chính phủ Mỹ tăng giá, trong khi đồng tiền của các nền kinh tế đang nổi giảm giá. Chỉ số USD Index trong tháng 2/2020 tăng lên mức 99,4 điểm – cao nhất kề từ tháng 2/2017. Đồng NDT sau khi tăng giá lên mức 6,8 NDT đổi 1 USD trong tháng 1, đã giảm trở lại mức 7 NDT đổi 1 USD trong tháng 2. FED vẫn đang theo dõi sát nguy cơ suy thoái kinh tế do dịch Corona, cho rằng đây là một trong các rủi ro đe dọa nền kinh tế Mỹ và thế giới có thể gây ra nhiều rủi ro và thiệt hại trong năm 2020. Đồng EUR giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 5/2017 đạt mức 1,07 USD đổi 1 EUR. Dự báo EUR sẽ tiếp tục giảm giá do triển vọng kinh tế kém khả quan, vì vậy ECB phải tiếp tục duy trì chính sách lãi suất âm và nới lỏng định lượng hiện hành.

Trong bối cảnh kinh tế suy giảm do dịch bệnh,  Trung Quốc và nhiều nền kinh tế đã đưa ra các giải pháp kích thích tiền tệ. Ngân hàng trung uơng Trung Quốc (PBoC) đã 2 lần bơm lượng tiền khá lớn ra thị trường trong tháng 2/2020, đợt 1 là 1.200 tỷ NDT (tương ứng 171,4 tỷ USD), đợt 2 là 500 tỷ NDT (tương ứng 71,5 tỷ USD). Đồng thời, ngày 17/2, Trung Quốc đã hạ lãi suất cho vay trung hạn cho các thể chế tài chính xuống còn 3,15% nhằm hạ chi phí vốn, giảm sức ép tài chính cho các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Ngoài ra, Thái Lan cắt giảm 0,25%, xuống 1%/năm; Philippines giảm 0,25%, xuống 3,75%… Một số quốc gia như Hàn Quốc, Malaixia cũng đã đưa ra các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh dịch bệnh ảnh hưởng tiêu cực tới các doanh nghiệp. 

Dòng vốn đầu tư quốc tế vào Trung Quốc và từ Trung Quốc ra nước ngoài dự báo sẽ sụt giảm mạnh trong Quý I/2020 do các cơ sở sản xuất tại Trung Quốc tạm thời bị gián đoạn và việc đi lại giữa Trung Quốc với các quốc gia trên thế giới bị phong tỏa/hạn chế. Nhiều tập đoàn chế tạo/công nghệ lớn vẫn đóng cửa nhà máy ở Trung Quốc như Toyota, Huyndai, Foxxconn, Samsung, LG, Apple… Không chỉ các nhà máy ở Trung Quốc mà cả nhà máy ở nước ngoài cũng phải đóng cửa do thiếu nguồn cung linh kiện, phụ tùng từ Trung Quốc.[5] Cho tới nay, tác động của việc thiếu linh kiện phụ tùng từ Trung Quốc chưa được cảm nhận đầy đủ do các công ty đã dự trữ hàng cho đợt nghỉ Tết nguyên đán, nhưng tác động này sẽ đến rõ hơn từ cuối tháng 2 khi nguồn cung nguyên liệu, phụ tùng từ Trung Quốc đã hết. Xu hướng phân tán rủi ro trong đầu tư quốc tế sẽ được đẩy mạnh hơn theo hướng dần di chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc và sắp xếp lại mạng lưới sản xuất, chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Giá cả hàng hóa thế giới tiếp tục biến động  do diễn biến phức tạp từ các sự kiện địa chính trị và kinh tế thế giới.

Giá dầu thế giới đã giảm trên 10% từ đầu năm tới nay do tác động của dịch bệnh COVID-19 khiến nhu cầu của Trung Quốc và các hãng hàng không lớn trên thế giới giảm. Giá dầu WTI giảm từ 65 USD/thùng vào đầu tháng 1/2020 (khi Iran phòng tên lửa vào hai căn cứ quân sự Mỹ) xuống 52,2 USD/thùng (ngày 19/2/2020), do cầu về dầu giảm (Trung Quốc chiếm gần 1/4 nhu cầu dầu mỏ toàn cầu).

Thị trường nông sản thế giới tháng 2/2020 có nhiều biến động trái chiều, một số loại nông sản đang chịu áp lực giảm do thị trường lo ngại nhu cầu thu mua nông sản của Trung Quốc giảm xuống khi dịch Covid-19 bùng phát. Giá cả một số mặt hàng ngày 14/2/2020: giá đậu tương tăng 1,5%, ngô giảm 1% và lúa mì giảm 2,5%.

Giá vàng thế giới tháng 2/2020 vẫn xu hướng tăng cao (đạt mức 1.586,6 USD/ounce, tăng 4,7 USD vào ngày 17/2). Các chuyên gia dự báo giá vàng sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới do xu hướng tránh rủi ro từ các lĩnh vực khác.

Về tình hình địa chính trị: Ngày 01/02/2020, Anh chính thức rời EU và bước vào giai đoạn chuyển tiếp kéo dài 11 tháng, tới ngày 31/12/2020. Trong khoảng thời gian này, Anh sẽ tiếp tục hưởng các quyền lợi và thực hiện các nghĩa vụ như khi là thành viên EU, tuy nhiên sẽ không có quyền đại diện trong các thể chế chính trị. Đồng thời, Anh sẽ phải đàm phán với EU nhằm đạt được một thỏa thuận toàn diện bao gồm tất cả các khía cạnh trong quan hệ song phương như thương mại, an ninh,…  

Ngày 12/02/2020, Nghị viện châu Âu (EP) chính thức phê chuẩn Hiệp định Thương mại Tự do (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA). Đây là hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đầu tiên được EP khóa mới xem xét phê chuẩn. Dự kiến EVFTA có hiệu lực vào khoảng tháng 7 sau khi Quốc hội Việt Nam phê chuẩn, và EVIPA sẽ có hiệu lực trong khoảng 1-2 năm tới do còn đợi phê chuẩn từ các nước thành viên EU.

Ngày 18/02/2020, Hiệp định Kinh tế và Thương mại Toàn diện giữa Liên minh châu Âu và Canada (CETA) được Hạ viện Hà Lan thông qua, tuy nhiên còn cần phê chuẩn của thượng viện mới có hiệu lực[6] CETA sẽ loại bỏ thuế quan đối với 99% các loại hàng hóa được giao dịch giữa EU và Canada, với lộ trình (tùy theo từng loại hàng hóa) có thể lên tới 7 năm. Thỏa thuận này đã có hiệu lực tạm thời kể từ tháng 9/2017, nhưng cho đến nay mới chỉ được 13 trong số 27 quốc gia EU và Canada phê chuẩn.

IMF (1/2020) tiếp tục hạ mức dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2020 thêm 0,1 điểm % do một số diễn biến tiêu cực tại các thị trường mới nổi, đặc biệt là tại Ấn Độ, các xung đột thương mại vẫn tồn tại, căng thẳng địa chính trị và các bất ổn xã hội phát sinh, theo đó, dự kiến kinh tế toàn cầu đạt 3,3% năm 2020. Trên cơ sở cập nhật dữ liệu của kinh tế thế giới đến tháng 1/2020, NCIF cho rằng kinh tế thế giới có thể tăng trưởng 3,2% năm 2020, tăng trưởng kinh tế quý I/2020 chỉ đạt 3,06%, do ảnh hưởng từ một số rủi ro như bất ổn thương mại, căng thẳng địa chính trị và một số bất ổn khác như dịch bệnh Corona, hạn hán ở Úc,...

 

------------------------------------------------------------------

[1] Theo dự báo của Nhà Trắng.

[2] The Economist Intelligence Unit (EIU)

[3]  Bloomberg và Nomura

[4] Giá thực phẩm tăng tới 20,6%.

[5] Tập đoàn Huyndai đã đóng cửa các nhà máy lắp ráp ở Hàn Quốc do thiếu phụ tùng ở Trung Quốc; hãng sản xuất ô tô của Pháp là Renault cũng đang tạm ngừng sản xuất tại một nhà máy ở Busan, Hàn Quốc, do gián đoạn trong việc cung cấp các phụ tùng từ Trung Quốc.

[6] Về mặt lý thuyết, Hiệp định có thể bị hủy bỏ hoàn toàn nếu một quốc gia thành viên EU chính thức thông báo cho Nghị viện châu Âu về việc bác Hiệp định này.

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Dự báo Kinh tế Ngành và Doanh nghiệp
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202