Tin Kinh tế- xã hội  > Doanh nghiệp

Nâng cao nhận thức về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường ở nước ta

Cập nhật lúc: 27/02/2020 03:00:00 PM

1. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường

Hoạt động của doanh nghiệp có nhiều loại ảnh hưởng tới môi trường. Thông thường, tác động môi trường ám chỉ tới những tác động tiêu cực xảy ra đối với môi trường tự nhiên ở xung quanh do hoạt động của doanh nghiệp gây ra. Những tác động này bao gồm: sử dụng quá mức nguồn tài nguyên thiên nhiên, các nguồn năng lượng không tái tạo, chất thải gây ô nhiễm, suy thoái đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu, phá rừng...

Qua nhiều nghiên cứu liên quan đến vấn đề trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với vấn đề môi trường (ECSR), có thể thấy trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường bao gồm: xử lý tác động môi trường do hoạt động của công ty, sản phẩm và thiết bị của công ty gây ra; tiêu hủy rác thải và giảm thiểu phát thải khí ô nhiễm; tối đa hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực; giảm thiểu những hoạt động có ảnh hưởng tiêu cực tới tài nguyên cho thế hệ tương lai; trả phí cho hoạt động gây ô nhiễm (thuế môi trường); công khai, minh bạch về thông tin môi trường và các hoạt động thiện nguyện vì môi trường.

Hình 1: Các khía cạnh của ECSR

                                                                                             Nguồn: Tổng hợp

2. Nâng cao nhận thức về trách nhiệm xã hội đối với môi trường của các doanh nghiệp tại Việt Nam

Không ít doanh nghiệp Việt Nam hiện nay chưa hiểu rõ hết vai trò quan trọng cũng như lợi ích từ việc thực hiện trách nhiệm xã hội đối với môi trường mang lại nên đã thực hiện chưa nghiêm túc trách nhiệm của mình. Sự thiếu trách nhiệm của các doanh nghiệp đối với môi trường là nguyên nhân chính ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường. Do đặt mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, không ít doanh nghiệp đã vi phạm quy trình khai thác, góp phần gây ô nhiễm môi trường đáng kể. Nhiều doanh nghiệp bỏ qua việc xây dựng một hệ thống xử lý rác thải đạt quy chuẩn của Nhà nước, pháp luật. Các doanh nghiệp xả thải tràn lan, thậm chí có một số doanh nghiệp xả trộm trực tiếp chất thải không qua xử lý ra sông hồ gây ô nhiễm nguồn nước trầm trọng.

Do đó, việc nâng cao nhận thức về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường ở nước ta là hết sức cần thiết, thông qua các giải pháp như sau:

Thường xuyên tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường thông qua các phương tiện thông tin và truyền thông cũng như hoạt động giáo dục pháp luật về môi trường. Xây dựng văn hóa ứng xử thân thiện với môi trường trên cơ sở đổi mới tư duy, cách làm, hành vi ứng xử, ý thức trách nhiệm với thiên nhiên, môi trường. Đây là giải pháp phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội nước ta hiện nay và mang tính chiến lược, lâu dài. Cụ thể như sau:

- Thiết lập website cập nhật doanh nghiệp bị xử lý vi phạm pháp luật môi trường để người dân và cộng đồng doanh nghiệp biết và giám sát;

- Thường xuyên tôn vinh các doanh nghiệp bảo vệ môi trường tốt thông qua các biện pháp ưu đãi về thuế, phí, liên quan đến môi trường;

- Thiết lập bản tin môi trường tại các khu chế xuất, khu công nghiệp để cập nhật tình trạng môi trường ở mỗi khu chế xuất, khu công nghiệp;

- Đa dạng hóa các kênh tiếp nhận thông tin ô nhiễm môi trường và nâng cao trách nhiệm của đơn vị tiếp nhận thông tin ô nhiễm môi trường;

- Phát huy vai trò, trách nhiệm của các hiệp hội ngành nghề trong việc bảo vệ môi trường, theo đó, hiệp hội ngành nghề phải thường xuyên theo dõi, đôn đốc các thành viên của mình trong việc BVM.

Việc thực hiện đánh giá tác động môi trường cũng rất quan trọng. Hầu như các doanh nghiệp đều thuê dịch vụ tư vấn lập báo cáo vì vậy họ không hiểu tác động môi trường là gì, nội dung như thế nào, có trách nhiệm gì hay không. Do đó, doanh nghiệp cần nghiêm túc thực hiện báo cáo đánh giá tác động và cam kết bảo vệ môi trường khi có kế hoạch triển khai đầu tư dự án. Các công ty cần vận hành liên tục thiết bị khi đi vào sản xuất, tránh tình trạng vận hành đối phó khi có cơ quan quản lý đến kiểm tra.

Ngoài ra, cần thay đổi nhận thức về trách nhiệm bảo vệ môi trường của doanh nghiệp để họ coi công tác bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm về mặt pháp lý mà là trách nhiệm đạo đức của một doanh nghiệp đối với toàn xã hội.

Tăng cường sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo các cấp, ngành, đoàn thể và tổ chức chính trị - xã hội trong việc tuyên truyền pháp luật về bảo vệ môi trường. Hàng năm, tiến hành sơ kết, tổng kết việc thực hiện Chương trình phối hợp đã ký kết của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường với các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể (Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn thanh niên…). 

Đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động bảo vệ môi trường, tạo cơ sở pháp lý và cơ chế, chính sách khuyến khích cá nhân, tổ chức và cộng đồng tham gia. Hình thành các loại hình tổ chức đánh giá, tư vấn, giám định, công nhận, chứng nhận về bảo vệ môi trường; khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia các dịch vụ thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý chất thải và các dịch vụ khác. Chú trọng xây dựng và thực hiện quy ước, hương ước, cam kết về bảo vệ môi trường và các mô hình tự quản về môi trường của cộng đồng dân cư, nhất là ở khu vực nông thôn. Phát triển các phong trào quần chúng, vận động nhân dân tích cực tham gia bảo vệ môi trường. Phát hiện và nhân rộng các mô hình, điển hình tiên tiến trong hoạt động bảo vệ môi trường; gắn nội dung bảo vệ môi trường với phong trào Toàn dân tham gia bảo vệ môi trường.

Các cơ quan truyền thông đại chúng phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và các tổ chức chính trị - xã hội xây dựng chuyên mục, chuyên đề, phóng sự về môi trường; đa dạng hóa hình thức và nội dung truyền thông môi trường; đưa tin chính xác, thường xuyên và kịp thời; phát hiện và kiên quyết đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.

Từ góc độ người tiêu dùng, việc tẩy chay các sản phẩm không tốt cho môi trường có thể gây ra tác động nghiêm trọng tới nhà sản xuất, buộc họ phải thay đổi nhận thức và hành vi. Nếu người tiêu dùng biết cách sử dụng quyền của họ và cùng nỗ lực tẩy chay các sản phẩm kém chất lượng, các nhà sản xuất và người tiêu dùng sẽ phải tôn trọng họ. Trái lại, nếu người tiêu dùng thiếu kiến thức về luật pháp, các nhà cung cấp sẽ tận dụng điều này và bỏ qua trách nhiệm xã hội về môi trường đối với cộng đồng.

Tài liệu tham khảo

1.       PGS.TS Nguyễn Đình Tài (2010), Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp: Các vấn đề đặt ra hôm nay và giải pháp, Tạp chí Kinh tế và Dự báo, số 2, năm 2010.

2.       TS. Nguyễn Thế Đồng (2013), Sản xuất và tiêu thụ bền vững ở Việt Nam – Thực trạng và giải pháp, Tạp chí Môi trường, số 10/2013.

3.       Abdul Rashid và cộng sự (2013), Environmental Corporate Social Responsibility (ECSR) as a Strategic Marketing Initiatives, Procedia - Social and Behavioral Sciences 130 ( 2014 ) 499 – 508

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Các vấn đề Xã hội và Môi trường
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202