Tin Kinh tế- xã hội

Tình hình kinh tế xã hội trong nước tháng 01/2020

Cập nhật lúc: 12/02/2020 09:58:00 AM

1.  Tăng trưởng kinh tế khu vực công nghiệp giảm so với cùng kỳ

Khu vực sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục phát triển, tập trung trên các một số mặt như: Gieo cấy, chăm sóc lúa đông xuân và gieo trồng cây hoa; Chăm sóc, khoanh nuôi tái sinh, bảo vệ rừng và chuẩn bị cho Tết trồng cây; và nuôi trồng chăm sóc thủy sản, đặc biệt là thả nuôi tôm. Diễn biến thời tiết khá thuận lợi, cùng sự ổn định của nền kinh tế, tạo điều kiện có các ngành trong khu vực tiếp tục duy trì tốc độ tăng ổn định. 

Sản xuất công nghiệp tháng 1 ước tính giảm 5,5% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do vào kỳ nghỉ tết Nguyên đán nên số việc làm ít đi. Khu vực sản xuất công nghiệp trong tháng này giảm,chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 1/2020 ước tính giảm 11,8% so với tháng trước và giảm5,5% so với cùng kỳ năm trước.

Khu vực dịch vụ tăng trưởng khá. Do vào thời điểm giáp Tết Nguyên Đán nên các hoạt động bán buôn, bán lẻ; dịch vụ lưu trú, ăn uống sôi động do xu hướng gia tăng mua sắm và du lịch. 

2. Lạm phát tăng cao

So với tháng trước, chỉ số giá tiêu dùng của tháng 01 năm 2020đã tăng 1,23%. Đây là mức tăng cao nhất trong 5 năm gần đây. Ngay từ đầu năm mới giá xăng dầu trong nước tuy đã được điều chỉnh giảm nhẹ vào ngày 15/1, nhưng chỉ số giá nhóm giao thông vẫn tăng 0,69% so với tháng trước. Nguyên nhân chủ yếu là do mặt bằng giá cả thị trường chịu tác động bởi nhu cầu mua sắm hàng hóa chuẩn bị phục vụ sản xuất, chế biến cho tết Nguyên Đán và đặc biệt giá thực phẩm đã tăng mạnh (tăng 2,6% so vơi tháng trước) do hậu quả của dịch bệnh từ cuối năm trước gây ra thiếu nguồn cung. 

3. Đầu tư công tăng cường công tácquản lý, giám sát

Những ngày đầu tiên của năm 2020, Chính phủ đã ban hành những chính sách định hướng về những nhiệm vụ, giải pháp thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2020 và tạo môi trường kinh doanh lành mạnh để khơi thông các nguồn lực nói chung và lĩnh vực đầu tư nói riêng. Theo đó, năm 2020, tiếp tục tăng cường quản lý, giám sát chặt chẽ đầu tư công; huy động mạnh mẽ nguồn lực đầu tư từ khu vực tư nhân, thu hút có chọn lọc và nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài..

4. Tiêu dùng được đẩy mạnh

Tiêu dùng dân cư trong tháng 1/2020 được đẩy mạnh do đây là tháng Tết Nguyên đán với đợt nghỉ dài và nhiều hoạt động thúc đẩy thương mại diễn ra sôi động. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 448,1 nghìn tỷ đồng, tăng mạnh so với tháng 12/2019 là 3,6% và tăng 10,2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy vậy, mức tăng sau khi loại trừ yếu tố giá chỉ đạt 7,2%, thấp so với mức tăng 10,9% của cùng kỳ năm 2019. Mặc dù là tháng tết nhưng sức mua của năm nay thấp hơn so với cùng kỳ năm trước chủ yếu do doanh thu bán lẻ (chiếm tỷ trọng chủ yếu) tăng thấp, chỉ tăng 10,7% so với cùng kỳ năm trước (so với mức 13,1% của năm 2019). Nguyên nhân chủ yếu là do giá cả hàng hóa trong tháng 1 tăng mạnh do ảnh hưởng của dịch bệnh trước đó. Tăng trưởng lương thực, thực phẩm tăng chậm, chỉ tăng 7,2% so với cùng kỳ năm trước, trong khi năm 2019 mức tăng này là 13,1%. Tăng trưởng của các mặt hàng thiết yếu khác như may mặc, vật phẩm văn hóa giáo dục, đồ dùng dụng cụ, trang thiết bị gia đình đều thấp so với cùng kỳ năm 2019. 

Doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống tháng 1/2020 ước tính đạt 50,6 nghìn tỷ đồng, giảm 2,6% so với tháng trước và tăng 6,8% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn nhiều so với mức tăng 11,5% của cùng kỳ năm trước. Doanh thu du lịch lữ hành trong tháng ước tính đạt 4,2 nghìn tỷ đồng, giảm 2% so với tháng trước và tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu dịch vụ khác ước tính đạt 47,1 nghìn tỷ đồng, giảm 6,6% so với tháng trước và tăng 10,7% so với cùng kỳ năm trước. 

5. Xuất khẩu giảm so với cùng kỳ, nhập siêu trở lại

Trong tháng 1/2020, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá ước đạt 38,1 tỷ USD, giảm 5,1 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước và giảm 6,4 tỷ USD so với tháng 12/2019. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá đạt tương ứng 19 tỷ USD và 18,11 tỷ USD. Như vậy, tính trong tháng 1, cán cân thương mại hàng hoá nhập xuất siêu khoảng 0,89 tỷ USD. 

Đối với xuất khẩu hàng hóa: Trong tháng 1, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 17,87 tỷ USD, giảm 14,3% so với tháng trước và giảm 10.6% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự sụt giảm của kim ngạch xuất khẩu là do tháng 1 trùng với với dịp nghỉ lễ Tết nguyên đán của Việt Nam. Cụ thể, trong tháng 1/2020, một số mặt hàng xuất khẩu đã đạt kim ngạch xuất khẩu lớn, đóng góp vào tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước là điện thoại và linh kiện; hàng dệt, may; máy vi tính, sản phẩm linh kiện và điện tử, ô tô nguyên chiếc. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt hàng tăng trưởng tốt, nhiều mặt hàng lại chịu sự sụt giảm kim ngạch như chè, hạt tiêu, sắn, dầu thô do khó khăn chung của lĩnh vực nông thuỷ sản và những căng thẳng địa chính trị trên thế giới.

Về thị trường xuất khẩu chủ yếu vẫn là các thị trường truyền thống như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và trong đó, Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu số 1 tại Việt Nam.

Đối với hàng hóa nhập khẩu: Trong tháng 1/2020, Việt Nam ước nhập khoảng 18,1 tỷ USD, giảm 15,93% so với tháng 12/2019 và 14,3% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu trong tháng 1/2020 giảm mạnh do kỳ nghỉ Tết nguyên đán kéo dài trong 7 ngày. Trong tháng 1, một số mặt hàng như máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác; điện thoại các loại; và vải các loại vẫn là những mặt hàng chủ lực, đóng góp nhiều vào kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. 

6. Thu ngân sách có xu hướng tích cực

Tình hình thu ngân sách 15 ngày đầu tháng 1 năm 2020 vẫn được duy trì theo xu hướng tích cực. Cụ thể, tính đến 15/01/2019, tổng thu ngân sách ước đạt khoảng 2,6% so với dự toán thu ngân sách cả năm, cao hơn so với mức 2,2% của cùng kỳ năm 2019. Trong đó, các khoản thu như thu nội địa, thu từ dầu thô và thu từ cân đối xuất nhập khẩu cũng ước đạt tương ứng là 1,9%, 11,8% và 5,4% dự toán của cả năm. Trong thu nội đia, thu từ Doanh nghiệp Nhà nước và Doanh nghiệp FDI tương ứng đạt 0,6% và 1% so với dự toán cả năm.

Chi ngân sách đạt khoảng 2,8% dự toán cả năm, trong đó, Chi đầu tư phát triển, Chi thường xuyên và Chi trả nợ lãi tương ứng khoảng 0,6%, 3,3% và 9,4% dự toán năm. 

Như vậy, có thể thấy rằng tình hình thu ngân sách 15 ngày đầu tháng 1 năm 2020 vẫn còn một số khó khăn, đặc biệt đối với các khoản thu từ DNNN và DN FDI. Bên cạnh đó, những khó khăn nội tại của nền kinh tế, trong đó những khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh đối với doanh nghiệp trong nước vẫn gây ra những ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động thu ngân sách năm 2020.

7. Tỷ giá và lãi suất khá ổn định:

- Mặc dù là tháng giáp Tết nguyên đán, nhu cầu ngoại tệ tăng cao nhưng tỷ giá USD/VND tháng 01/2020 vẫn tương đối ổn định. Tỷ giá trung tâm chỉ xoay quanh mức 23.160 VND/1USD. Tỷ giá trên thị trường cũng bám sát diễn biến tỷ giá trung tâm, các giao dịch chỉ khoảng 23.173 VND/USD, giảm so với mức trung bình trên 23.200 VND/USD trong tháng 12/2019. Có được kết quả này là do tỷ giá đã được hỗ trợ mạnh bởi các yếu tố nền tảng của năm 2019 vừa qua: thặng dư cán cân thương mại lớn (9,9 tỷ USD), giải ngân FDI đạt khá, kiều hối và đầu tư gián tiếp ở mức cao, dự trữ ngoại hối khá… Ngoài ra, chênh lệch lãi suất VND và USD vẫn ở mức lớn (khoảng 6-7%) nghiêng về việc nắm giữ VND cũng là điều kiện thuận lợi làm giảm nhu cầu nắm giữ USD trong nền kinh tế. Đồng thời, chính sách điều hành tỷ giá của NHNN vẫn rất linh hoạt và hợp lý.

- Từ giữa năm 2019, xu hướng giảm lãi suất điều hành tương đối rõ ràng. NHNN đã có các động thái giảm lãi suất điều hành ở hầu hết các kì hạn vào các tháng 7,8, 9,11 và 12/2019. Theo đó, lãi suất niêm yết tại các NHTM cũng có xu hướng giảm nhẹ. Cho đến nay, đã có hơn 20 ngân hàng điều chỉnh giảm lãi suất huy động so với thời điểm đầu năm 2019 tại các kỳ hạn ngắn. Với nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, tháng 01/2020, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay không có biến động lớn. Các NHTM gần như không tăng lãi suất trong tháng tết, tuy nhiên, tại một số ngân hàng nhỏ, thanh khoản kém hơn, lãi suất huy động đã được đẩy lên cao hơn so với mặt chung.

2. Dự báo tình hình kinh tế xã hội trong thời gian tới    

Dự báo tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới tiếp tục xu hướng phục hồi tích cực do nhiều yếu tố thuận lợi cho tăng trưởng như tiếp tục thực hiện cải cách thể chế và cải thiện môi trường đầu tư. Thị trường lao động ngày càng trở nên năng động hơn, nhiều quốc gia thay đổi chính sách thu hút lao động phổ thông và mở rộng cơ hội tiếp nhận lao động trình độ cao, hứa hẹn triển vọng tạo việc làm khả quan cho người lao động trong năm 2020. 

Tuy nhiên, kinh tế Việt Nam cũng phải đối mặt với những thách thức ảnh hưởng tới tăng trưởng, hoạt động thương mại và đầu tư. Nhìn từ bên ngoài, Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức do những bất ổn địa chính trị. Tăng trường kinh tế của Mỹ và Trung Quốc có xu hướng chậm lại sẽ phần nào tác động tới xuất khẩu và việc làm của Việt Nam. Giá dầu và giá các mặt hàng phi nhiên liệu thế giới được dự báo tăng nhẹ trong năm 2020.

Xét các yếu tố nội tại nền kinh tế, tình hình thu ngân sách 15 ngày đầu tháng 1 tuy có xu hướng tích cực, tuy nhiên vẫn còn một số khó khăn, đặc biệt đối với các khoản thu từ DNNN và DN FDI. Những khó khăn nội tại của nền kinh tế, trong đó những khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh đối với doanh nghiệp trong nước vẫn gây ra những ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động thu ngân sách năm 2020. Nhiều rào cản cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vẫn chưa được gỡ bỏ. Ví dụ như “chi phí không chính thức”, “tính năng động của chính quyền”, “tiếp cận đất đai” và “cạnh tranh bình đẳng”. Trong khi đó, tái cơ cấu kinh tế còn chậm, nền tảng kinh tế vĩ mô và một số cân đối lớn chưa vững chắc, nợ công cao, thu ngân sách gặp nhiều khó khăn.

Trích nguồn:
Tác giả: Ban Dự báo kinh tế vĩ mô
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202