Tin Kinh tế- xã hội  > Kinh tế thế giới

Tình hình kinh tế thế giới tháng 1/2020 và dự báo năm 2020

Cập nhật lúc: 12/02/2020 02:59:00 PM

Kinh tế toàn cầu có sự phục hồi nhẹ trong tháng đầu tiên của năm 2020. Chiến tranh thương mại Mỹ -Trung và căng thẳng thương mại Hàn Quốc – Nhật Bản đã hạ nhiệt góp phần làm các hoạt động kinh tế khởi sắc ở Mỹ, Trung Quốc, khu vực Eurozone và Hàn Quốc. Trong khi đó,  hoạt động sản xuất và dịch vụ vẫn trì trệ ở một số nền kinh tế khác như Italia, Anh và Nhật Bản,... Trong tháng 1, bất ổn ở khu vực Trung Đông, và những xung đột giữa Mỹ và Iran khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, dẫn đến những lo ngại về triển vọng giá dầu, ảnh hưởng tiêu cực tới kinh tế thế giới.

Chỉ số PMI tổng hợp toàn cầu tháng 12/2019 tăng ở mức cao nhất kể từ tháng 4/2019, đạt 51,7 điểm, từ mức 51,4 điểm trong tháng 11/2019. Tăng trưởng trong lĩnh vực sản xuất phục hồi tốt với chỉ số đơn hàng mới đạt 52,1 điểm trong tháng 12, tăng đáng kể từ mức 51,2 điểm trong tháng 11. Mặc dù vậy, các hoạt động xuất khẩu vẫn thể hiện sự trì trệ (đơn hàng xuất khẩu mới tháng 12/2019 vẫn dưới mức 50 (49,4 điểm). 

Các khu vực chủ chốt trên thế giới

Kinh tế Mỹ Có một số tín hiệu khả quan dù chỉ số PMI ngành công nghiệp chế biến chế tạo giảm nhẹ xuống 52,4 trong tháng 12/2019 so với 52,6 vào tháng trước. Chỉ số PMI ngành dịch vụ tăng lên 52,8 trong tháng 12/2019 so với 51,6 của tháng 11/2019. Tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ tháng 12/2019 vẫn duy trì ở mức thấp kỷ lục là 3,5%, bằng tháng 11/2019. Lạm phát ở mức ổn định. Thâm hụt thương mại của Mỹ đã tháng 11/2019 giảm xuống còn 43,1 tỷ USD so với 46,9 tỷ USD vào tháng trước. Ngày 15/01/2020, Mỹ và Trung Quốc đã ký thỏa thuận giai đoạn một nhằm hạ nhiệt căng thẳng thương mại. Theo đó, Mỹ giữ nguyên mức thuế 25% với 250 tỷ, trong khi giảm mức thuế 15% được áp từ ngày 1/9/2019 xuống 7,5%. Thỏa thuận giai đoạn 1 cũng bao gồm các điều khoản liên quan tới sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và cam kết của Trung Quốc trong việc mua 200 tỉ USD hàng hóa Mỹ trong hai năm tới, trong đó bao gồm số nông sản trị giá 16 tỉ USD hàng năm.

Kinh tế Eurozone: tiếp tục có xu hướng tăng trưởng chậm. PMI tổng hợp tháng 12/2019 đạt mức 50,9 điểm, tăng nhẹ so với mức 50,6 điểm tháng 11/2019. Chỉ số PMI tại Ireland, Tây Ban Nha, Pháp lần lượt đạt 50,3; 52,7; 52,0 điểm. Sản xuất công nghiệp tháng 11/2019 tăng 0,2% so với tháng trước. Thất nghiệp tháng 11/2019 ở mức 7,5% - mức thấp nhất kể từ tháng 07/2008. Lam phát tháng 11/2019 đạt 1,0% tăng so với mức 0,7% đạt được vào tháng 10/2019. 

Kinh tế Nhật Bản tiếp tục suy giảm. Chỉ số PMI sản xuất chỉ đạt 48,4 điểm trong tháng 12/2019  thấp hơn so với mức 48,9 của tháng 11/2019. Nhập khẩu giảm mạnh nhất trong gần ba năm do tiêu dùng suy yếu sau đợt tăng thuế doanh thu tháng 10/2019 trong khi xuất khẩu giảm trong tháng thứ 12 liên tiếp, trong bối cảnh xuất khẩu sang Trung Quốc và Mỹ giảm. Chỉ số giá sản xuất tăng 0,9% vào tháng 12/2109 tăng mạnh so với mức 0,1% trong tháng 11/2019.

Kinh tế Trung Quốc thay đổi tích cực hơn về các chỉ số kinh tế và giải quyết căng thẳng thương với Mỹ. Tính cả năm 2019, thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ đạt mức khoảng 295,8 tỷ USD, giảm 8,5% so với mức kỷ lục 323,3 tỷ USD của năm 2018. Riêng tháng 12/2019, thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ là 23,2 tỷ USD, giảm 1,4 tỷ USD so với tháng 11/2019. Tổng thương mại của Trung Quốc với Mỹ đã giảm 14,6% trong năm 2019, trong đó xuất khẩu giảm 12,5% và nhập khẩu giảm 20,9%. Chỉ số CPI của Trung Quốc tháng 12/2019 tăng 4,5% so với cùng kỳ năm 2018, không thay đổi so với tháng 11. Đà tăng chủ yếu do giá lương thực tăng 17,4% so với cùng kỳ năm 2018, đóng góp 3,43 điểm % mức tăng tháng 12/2019.

Kinh tế Hàn Quốc khởi sắc nhẹ. Chỉ số PMI sản xuất tăng lên mức 50,1 điểm vào tháng 12/2019 từ mức 49,4 trong tháng 11/2019. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 5/2019. Giá tiêu dùng tăng 0,2% trong tháng 12/2019 so với tháng trước đó chủ yếu do giá các mặt hàng thực phẩm, đồ uống không cồn và thiết bị gia dụng tăng. Thặng dư thương mại hàng hoá thu hẹp xuống còn 2,0 tỷ USD trong tháng 12/2019 so với mức 4,2 tỷ USD trong tháng 11/2019. Xuất khẩu giảm 5,2% xuống còn 45,7 tỷ USD, nhập khẩu giảm 0,7% trong tháng 12/2019 và đạt 43,7 tỷ USD. Căng thẳng thương mại Hàn Quốc-Nhật Bản chưa chấm dứt nhưng đã có những dấu hiệu giảm trong thời gian gần đây và khả năng sẽ cải thiện trong tương lai. Thỏa thuận Giai đoạn 1 giữa Mỹ và Trung Quốc cũng làm tăng thêm sự lạc quan cho triển vọng thương mại của Hàn Quốc trong thời gian tới.

Thị trường tài chính tiền tệ thế giới

Thị trường tài chính tiền tệ đầu năm 2020 không có nhiều biến động. Chỉ số USD Index trong tháng 1/2020 giao động xung quanh mức 97 điểm với không nhiều thay đổi so với cùng kỳ tháng 12/2019. Đồng NDT giảm xuống mức 6.8 NDT đổi 1 USD (Mức thấp nhất kể từ tháng 5/2019). Ngày 13/01/2020, Mỹ đã rút Trung Quốc khỏi danh sách các quốc gia đang bị cáo buộc là thao túng tỷ giá tiền tệ. 

Thâm hụt tài khóa của Chính phủ Mỹ trong 2019 lần đầu tiên vượt qua mốc 1 nghìn tỷ USD kể từ 2012. Mức thâm hụt ngân sách 2019 của chính quyền Tổng thống Donald Trump là 1,02 nghìn tỷ USD, tăng 17,1% so với năm 2018. Trong 2018, thâm hụt ngân sách chính phủ Mỹ tăng 28,2% so với 2017. Ước tính trong năm tài khoá 2019-2020, thâm hụt ngân sách của Mỹ sẽ tiếp tục vượt mốc 1 ngàn tỷ USD. Trên cơ sở đó, Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) được dự báo sẽ hạ lãi suất 3 lần vào năm 2020. Ở Trung Quốc, Chính phủ Trung Quốc đã phát tín hiệu trong năm 2020 sẽ tiếp tục giảm chi phí đi vay cho các công ty nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, dù có một số dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đang dần hồi phục trở lại. 

Các dòng vốn đầu tư

Luật đầu tư nước ngoài (ĐTNN) mới của Trung Quốc được thông qua từ tháng 3/2019 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2020. Điểm nổi bật của Luật ĐTNN mới là quy định cấm các hành vi cưỡng ép công ty nước ngoài chuyển giao công nghệ cho công ty Trung Quốc. Điều này cho thấy Trung Quốc đã nhượng bộ trước các áp lực và cáo buộc về việc hành xử không theo thông lệ quốc tế và hành vi đánh cắp sở hữu trí tuệ mà theo đánh giá của Mỹ đã gây thiệt hại trăm tỷ USD mỗi năm. Tính trong 11 tháng đầu năm 2019, FDI vào Trung Quốc đã tăng 6% lên 845,94 tỷ NDT (hay 2,6% lên 124,39 tỷ USD nếu tính theo giá trị bằng đồng USD). FDI vào các ngành công nghệ cao tăng 27,6% lên 240,7 tỷ NDT và chiếm 28,5% tổng vốn FDI vào Trung Quốc. 

Trong khi đó, tại Trung Đông, lượng vốn đầu tư FDI đã giảm ở những khu vực chịu ảnh hưởng chính bởi tình hình Iran. Xung đột hiện tại giữa Iran và Mỹ đã mang lại những rủi ro mới cho cả khu vực Trung Đông, và những căng thẳng này dự báo sẽ vẫn tăng cao trong năm 2020. 

Giá cả hàng hóa thế giới tiếp tục biến động  đầu năm 2020 do diễn biến trái chiều từ các sự kiện địa chính trị và kinh tế thế giới. 

Giá dầuthô trong tháng 1/2020 tăng mạnh trong hai tuần đầu tháng, giá dầu Brent có thời điểm đạt trên mức 70 USD/thùng do căng thẳng Mỹ - Iran leo thang, sau đó có xu hướng giảm do xung đột giữa hai quốc gia này dịu đi và thông tin về lượng tồn kho xăng và các chế phẩm từ dầu thô của Mỹ tăng lên ngưỡng kỉ lục. Theo đó, giá dầu thô tại thị trường New York giao tháng 2/2020 (WTI) ngày 17/1/2020 đạt 58,64 USD/thùng, giảm 2,4% so với cùng kỳ tháng trước; giá dầu Brent tại ICE giao tháng 3/2020 cũng giảm nhẹ, đạt 64,62 USD/thùng, tương đương mức giảm khoảng 1% so với cùng kỳ tháng 12/2019. 

Giá nông sản tháng 1/2020 tiếp tục đà tăng của tháng 12/2019. Giá lúa mỳ, gạo thô kỳ hạn đều tăng trên 6%, giá đậu tương tăng nhẹ 0,3% so với cùng kỳ tháng trước (ngày 17/1/2020), trừ giá ngô giảm nhẹ 1,4%.. 

Giá vàng trong tháng 1/2020 biến động mạnh, tăng mạnh do lo ngại về căng thẳng Mỹ - Iran, tiếp đó giá vàng giảm nhẹ sau khi Mỹ - Trung đạt thoả thuận thương mại giai đoạn I và những thông tin tốt từ nền kinh tế Mỹ được công bố. Hiện giá vàng ở mức 1551,7 USD/ounce, tăng 5% so với cùng kỳ tháng trước. 

Tình hình địa chính trị

Ngày 09/01/2020, thỏa thuận Brexit đã được Hạ viện Anh thông qua, theo đó thời gian để Anh rời EU vào khoảng cuối tháng 1. Thời gian để Thượng viện thông qua trước khi Hoàng gia Anh phê chuẩn là 3 tuần sau đó. Ngoài ra, thỏa thuận này còn phải được Nghị viện châu Âu thông qua mới có hiệu lực. Sau khi chính thức rời EU, Anh sẽ bước vào giai đoạn đàm phán thỏa thuận thương mại với EU.

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung đã đạt được những thoả thuận mới. Ngày 16/1/2020, hai nước đã ký thoả thuận thương mại giai đoạn 1. Theo đó, Trung Quốc cam kết sẽ mua tổng cộng hơn 200 tỉ USD hàng hóa Mỹ. Đổi lại, Mỹ cam kết sẽ không áp thêm thuế quan lên hàng hóa Trung Quốc nhưng sẽ không vội dỡ bỏ hoàn toàn các mức thuế quan đã áp. Mỹ khẳng định chỉ dỡ bỏ thuế quan khi đạt được thỏa thuận giai đoạn 2 với Trung Quốc.

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang và dự kiến còn rất nhiều điều khó lường. Tuy nhiên, sau cuộc tấn công của Iran, chính quyền Tổng thống Trump buộc phải xem xét lại chính sách của mình đối với Iran, Iraq và khu vực. Sức ép về kinh tế và quân sự không những đã không buộc được Iran thay đổi chính sách mà còn tỏ ra cứng rắn hơn và sẵn sàng đối đầu với Mỹ.

Dự báo kinh tế thế giới năm 2020

Trên cơ sở cập nhật dữ liệu của kinh tế thế giới đến tháng 12/2019, NCIF dự kiến tăng trưởng kinh tế thế giới quý IV/2019 có thể đạt 3,15% so với cùng kỳ năm trước và Q1/2020 có thể đạt 3,06% so với Q1/2019. Mức tăng trưởng GDP cả năm 2019 dự kiến chỉ đạt mức 3,07% chủ yếu do ảnh hưởng của sự giảm tốc tăng trưởng của các nền kinh tế chủ chốt, chiến tranh và xung đột thương mại. Trong kịch bản chưa có dịch bệnh xảy ra,  dự kiến kinh tế thế giới Q1/2020 là 3,06%.

Tăng trưởng kinh tế thế giới theo quý năm 2019 (%, so với cùng kỳ năm trước)

 

Thế giới

Mỹ

Eurozone

Nhật Bản

Trung Quốc

Hàn Quốc

Q4/2019*

3,15

2,06

0,5

0,87

5,94

1,34

Cả năm 2019*

3,07

1,95

0,65

0,90

6,16

1,73

Q1/2020***

3,06

1,8

0,97

0,13

5,87

2,2

Nguồn: Tổng hợp từ cơ quan thống kê của các nước và dự báo của NCIF
Ghi chú: * Tăng trưởng GDP thực tế,  **Con số dự kiến từ mô hình NIGEM

Tuy nhiên, do những diễn biến khó lường do dịch bệnh viêm phổi do chủng mới của virut corona gây ra cũng có những tác động đến nền kinh tế Trung Quốc nói riêng và kinh tế thế giới nói chung. Oxford Economics dự báo: Tăng trưởng kinh tế Trung Quốc sẽ giảm xuống mức 5,6% trong năm nay từ mức 6,1% năm 2019. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu cũng giảm 0,2% do tác động của dịch Corona, xuống mức 2,3% năm 2020- mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu trong thế kỷ trước. 

Tổ chức S&P Global: cho rằng sẽ tác động giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu do tác động giảm đối với một số ngành sản xuất và dịch vụ lớn như sản xuất dầu mỏ, hàng không… Các hãng hàng không và các nhà khai thác hàng không khác tại châu Á - Thái Bình Dương sẽ phụ thuộc vào quy mô và mức độ lây lan của virus corona ra ngoài lãnh thổ Trung Quốc (nhu cầu hàng không giảm 45% trong dịch SARS). Chi phí của khách du lịch Trung Quốc ở nước ngoài hàng năm ước tính khoảng 130 tỷ USD.

Theo Blooberg cho rằng ảnh hưởng của virus Corona lên nền kinh tế toàn cầu có thể lớn gấp 3 đến 4 lần so với SARS, có thể gây tổn thất kinh tế 160 tỷ USD.  Không chỉ kinh tế Trung Quốc mà Hong Kong có thể giảm tăng trưởng 1,7 điểm %, Hàn Quốc và Việt Nam bị giảm 0,4 điểm %. Nhật Bản là 0,2% trong quý I/2020

Tài liệu tham khảo:
1.    https://tradingeconomics.com/
2.    https://www.focus-economics.com/
3.    https://www.worldbank.org/en/research/commodity-markets
4.    http://www.hoinhap.org.vn/
5.    https://www.nytimes.com/2020/02/03/business/economy/SARS-coronavirus-economic-impact-china.html
6.    https://www.bloomberg.com/

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Dự báo Kinh tế ngành và Doanh nghiệp
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202