Phân tích và Dự báo

Tình hình ngành thép năm 2019 và triển vọng 2020: cơ hội và thách thức

Cập nhật lúc: 31/12/2019 12:00:00 AM

Sản lượng thép của Việt Nam hiện đứng thứ 17 thế giới trong năm 2018 Việt Nam. Trong năm 2019 và 2020, nhiều Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) quan trọng mà Việt Nam tham gia điển hình là CPTPP và EVFTA bắt đầu có hiệu lực và mang lại nhiều cơ hội và thách thức cho sản phẩm thép Việt Nam.

Xuất khẩu sắt thép trong 11 tháng đầu năm chịu ảnh hưởng lớn của sự sụt giảm nhu cầu nhập khẩu từ các nước trên thế giới, cụ thể tổng kim ngạch xuất khẩu thép đạt 3,772 tỷ USD, tăng 2,1% về lượng nhưng giảm 9,4% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu sắt thép trong 11 tháng đầu năm 2019 đạt 8,92 tỷ USD, tăng 9,6% về lượng nhưng giảm 1,9% về trị giá. Dự báo trong năm 2020, tăng trưởng xuất khẩu và nhập khẩu thép tiếp tục không khả quan do ảnh hưởng từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung khiến nhu cầu thép thế giới tăng trưởng chậm lại, đồng thời xuất nhập khẩu thép năm 2020 cũng sẽ chịu ảnh hưởng lớn từ các vụ kiện phòng vệ thương mại. Theo Bộ Công Thương, giai đoạn 2007 – 2016, thép Việt Nam xuất khẩu phải đối mặt với 29 vụ kiện. Trong đó, có 18 vụ kiện chống bán phá giá, 4 vụ kiện chống trợ cấp và 4 vụ kiện áp dụng biện pháp tự vệ từ rất nhiều các quốc gia khác nhau như: Mỹ, Canada, EU, Úc, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ[1]. Ngày 2/7/2019, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đã ban hành kết luận sơ bộ trong vụ việc điều tra chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp đối với thép cuộn cán nguội (CR) và thép chống ăn mòn (CORE) của Việt Nam sử dụng nguyên liệu thép cán nóng nhập khẩu từ Đài Loan và Hàn Quốc. DOC sẽ thông báo quyết định cuối cùng về cuộc điều tra này vào thời gian tới. Nếu bị áp thuế, đối với sản phẩm tôn mạ, mức thuế chống bán phá giá sẽ là 199,43%, thuế chống trợ cấp là 39,05% (tổng thuế 238,93%). Với sản phẩm thép cán nguội, mức thuế chống bán phá giá là 199,76% còn thuế chống trợ cấp lên đến 256,44% (tổng thuế 456,2%). Bên cạnh đó, tháng 9/2019, Malaixia cũng đã tuyên bố kết luận sơ bộ về vụ việc điều tra bán phá giá một số mã hàng sản phẩm thép cuộn cán nguội/thép không hợp kim nhập khẩu từ Việt Nam với mức sơ bộ được đề xuất là từ 3,7-20,13%. Trong khi đó, Indonesia cũng đã tuyên bố khởi xướng điều tra, áp dụng biện pháp chống bán phá giá với sản phẩm tôn mạ lạnh của Việt Nam. Ngoài ra, thị trường thép trong nước sẽ chịu thêm nhiều áp lực cạnh tranh do xu hướng dịch chuyển từ Trung Quốc sang Việt Nam để tránh thuế.

 Đối với triển vọng tăng trưởng từ các Hiệp định, với EVFTA, EU là thị trường xuất khẩu thép các loại lớn thứ ba của Việt Nam sau Mỹ và ASEAN, tuy nhiên hiện nay cũng EU đang tăng cường áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại tạo rào cản hạn chế nhập khẩu thép, do đó dự báo tăng trưởng xuất khẩu của ngành thép sang thị trường EU trong thời gian tới sẽ không cao. Ngay cả khi có Hiệp định, việc xuất khẩu vào EU sẽ phụ thuộc rất nhiều vào hàng rào phi thuế quan hơn là thuế quan. Mặt khác, thực thi các FTA khác ở các thị trường thuận lợi hơn (như CPTPP, hoặc RCEP) cũng sẽ làm cho xuất khẩu nhóm hàng này sang EU tăng không đáng kể. Theo tính toán (MUTRAP, 2017) tăng trưởng xuất khẩu của mặt hàng này vào EU sẽ giảm khoảng 2-3% tới năm 2025 so với kịch bản không có Hiệp định, tổng kim ngạch xuất khẩu thép cũng giảm ở mức 1,4-2,3%. Hiệp định cũng có tác động tiêu cực tới sản lượng của ngành, cụ thể giảm từ 1,4%-2,3%/năm.

Như vậy, trong năm 2020, xuất khẩu thép sẽ gặp nhiều khó khăn và có xu hướng giảm về kim ngạch do tác động bất lợi từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung cộng hưởng với việc mở cửa thị trường thép trong nước thông qua các FTA. Trong thời gian tới, các doanh nghiệp thép Việt Nam cần thực hiện tái cơ cấu và tuân thủ các quy định về xuất xứ sản phẩm tại thị trường xuất khẩu, bên cạnh đó cần đẩy mạnh khai thác các thị trường mới trong khuôn khổ các FTA như Me-xi-co, Canada.

----------------------------------------

 

[1] Tính đến cuối năm 2017, có tổng cộng 124 vụ kiện điều tra phòng vệ thương mại đối với các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam. Trong đó, các sản phẩm thép và liên quan đến thép là 30 vụ (chiếm khoảng 25%)

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Dự báo Kinh tế Ngành và Doanh nghiệp
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202