Tin Kinh tế- xã hội  > Kinh tế thế giới > Trung Quốc

Kinh nghiệm của Trung Quốc trong bảo hộ sở hữu trí tuệ và R&D

Cập nhật lúc: 12/12/2019 12:00:00 AM

Về bảo hộ sở hữu trí tuệ

Từ năm 2001, như là một phần của việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Trung Quốc đã thực hiện các cam kết và nghĩa vụ liên quan đến việc bảo vệ và thực thi quyền sử hữu trí tuệ (SHTT). Nhiều sửa đổi đã được thực hiện để đáp ứng trực tiếp, tuân thủ các nghĩa vụ có trong Hiệp định TRIPS[1]. Các sửa đổi liên quan đến việc thi hành quyền SHTT, bao gồm cho phép các lệnh cấm và trách nhiệm hình sự cũng được thêm vào hệ thống pháp lý để tuân thủ Hiệp định TRIPS.

Đối với thủ tục pháp lý để đăng ký bằng sáng chế, về cơ bản, quy trình đăng ký bằng sáng chế của Trung Quốc tương tự như ở Hoa Kỳ và châu Âu. Trước khi nộp đơn, người nộp đơn được khuyến khích tìm kiếm cơ sở dữ liệu bằng sáng chế và xuất bản hiện có để đảm bảo tính mới của ứng dụng. Sau khi thực hiện kiểm tra riêng, SIPO cấp hai loại bằng sáng chế cho sáng tạo: sáng chế và tiện ích. Bằng sáng chế có nội dung sáng tạo cao nhất, vì chúng bao gồm các công nghệ mới. Bằng sáng chế tiện ích bao gồm các ứng dụng mới của các công nghệ hiện có. Nội dung đổi mới trong mỗi loại bằng sáng chế được phản ánh trong khoảng thời gian cần thiết để có được bằng sáng chế. Bằng sáng chế phát minh liên quan đến hai vòng kiểm tra (kiểm tra sơ bộ và chi tiết) kéo dài từ 18-36 tháng. Bằng sáng chế hữu ích yêu cầu một vòng kiểm tra kéo dài từ 3-6 tháng. Thống kê từ năm 2012 chỉ ra rằng, tỷ lệ thành công của đơn đăng ký lần lượt là 33% và 77% đối với các bằng sáng chế và tiện ích sáng tạo (Lily, Josh and Chaopeng, 2016).

Trung Quốc cũng quan tâm đến việc xây dựng các thiết chế hành pháp trong quản lý SHTT, thông qua hệ thống các toà án chuyên trách về lĩnh vực này. Kể từ khi 3 toà án liên quan đến SHTT đặc biệt được thành lập tại Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Châu vào ngày 6/11/2014, khoảng 105 tòa án SHTT đặc biệt đã được thành lập tại các tòa án trung gian ở các thành phố hoặc khu vực lớn khác. Vào cuối năm 2018, Tòa án SHTT tại Tòa án Tối cao đã được thành lập để có thẩm quyền xét xử các phán quyết sơ thẩm hoặc phán quyết về vi phạm SHTT, nhằm tăng cường bảo vệ tư pháp đối với quyền SHTT. Tòa án SHTT này bắt đầu hoạt động từ ngày 01/01/2019 (Dominick A Conde, 2019).

Hệ thống bảo vệ SHTT hiện tại ở Trung Quốc đã có những lợi thế hơn so với các hệ thống khác trên thế giới, như thủ tục pháp lý nhanh chóng trong vòng một năm ở cấp sơ thẩm; bảo vệ bình đẳng cho cả công ty trong nước và quốc tế; tỷ lệ thắng cao cho người được cấp bằng sáng chế, đặc biệt là bằng sáng chế nước ngoài; có các tòa án và thẩm phán chuyên ngành. Chính vì thế, Trung Quốc, với thị trường nội địa rộng lớn, cùng những cải tiến nhất định trong hệ thống SHTT đã tạo ra sức hút nhất định đối với các doanh nghiệp nước ngoài, thể hiện qua việc ngày càng có nhiều công ty quốc tế chọn Trung Quốc là một trong những khu vực pháp lý thuận lợi nhất để giải quyết tranh chấp SHTT của họ. Song song với những tiến bộ và thay đổi theo chiều hướng tích cực trong vận hành hệ thống bảo vệ SHTT, ngày càng có nhiều công ty quan tâm đến nộp hồ sơ đăng ký bằng sáng chế ở Trung Quốc (Dominick A Conde, 2019).

Từ góc độ thực thi hành chính, sự giám sát của Cơ quan quản lý thị trường về quản lý thị trường sẽ tăng cường cường độ và hiệu quả của việc thực thi pháp luật bằng sáng chế và thương hiệu. Hơn nữa, nhờ chính sách phát triển theo định hướng đổi mới, sẽ có nhiều hồ sơ bằng sáng chế vào năm 2019 hơn trước, vì ngày càng có nhiều công ty công nghệ cao đang đầu tư vốn vào nghiên cứu khoa học. Cùng với đó, việc các toà án, đặc biệt là thành lập toà án SHTT thuộc Tòa án Tối cao sẽ củng cố và tăng cường quyền lực của nhà nước trong giải quyết các tranh chấp về SHTT, và được kỳ vọng sẽ tạo ra tác động tích cực trong thực thi SHTT ở Trung Quốc.

Hiện nay, mặc dù năng lực bảo vệ quyền SHTT không cao như các quốc gia khác trong khu vực như Hàn Quốc, Nhật Bản, song với số hồ sơ xin cấp bằng sáng chế tăng vượt trội trong những năm gần đây, Trung Quốc đã trở thành quốc gia nộp bằng sáng chế nhiều nhất thế giới.

Về nghiên cứu và phát triển

Với mục tiêu đạt được tăng trưởng kinh tế bền vững trong dài hạn, chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ thâm dụng lao động sang thâm dụng SHTT, cũng như trở thành quốc gia đứng đầu thế giới về khoa học và đổi mới sáng tạo (ĐMST) vào năm 2050, bên cạnh việc phát triển hệ thống SHTT, trong những năm qua, Trung Quốc cũng đã tăng mạnh đầu tư cho các hoạt động nghiên cứu công nghệ và ĐMST. Trong năm 2017, tổng chi của Trung Quốc cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) khoảng 280 tỷ USD, chiếm khoảng 2,12% GDP cả nước, tương đương với 20% tổng chi toàn thế giới cho các hoạt động R&D. Tốc độ tăng trưởng đầu tư cho R&D của Trung Quốc vô cùng ấn tượng, thậm chí vượt qua cả Mỹ và châu Âu. Nếu tính theo sức mua tương đương, đầu tư của Trung Quốc cho R&D trong năm 2017 đạt 370,6 tỷ USD, đứng thứ hai toàn thế giới, chỉ sau Mỹ (476,5 tỷ USD) (European Commision, 2019).

Đối với phát triển nghiên cứu khoa học, trong vòng 15 năm qua, Trung Quốc cũng nỗ lực đầu tư rất nhiều cho nghiên cứu khoa học trong nước, thể hiện ở việc nằm trong nhóm có ấn phẩm khoa học được trích dẫn nhiều nhất thế giới (chỉ sau Hoa Kỳ).

Kể từ năm 2016, Trung Quốc là quốc gia có nhiều robot công nghiệp nhất trên toàn cầu. Kế hoạch phát triển công nghiệp robot được thông qua cũng trong năm này nhằm mục đích thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp robot. Đến năm 2020, Trung Quốc dự kiến sẽ sản xuất 15.000 đơn vị robot công nghiệp và có 950.300 robot công nghiệp hoạt động. Hiện nay, Trung Quốc sở hữu hai siêu máy tính mạnh thứ 3 và thứ 4 thế giới, đây đã từng là 2 siêu máy tính chiếm vị trí đầu bảng trước khi bị hai hệ thống điện của IBM vượt qua tại Hoa Kỳ. Với đầu tư lớn cho công nghệ và tiềm lực sẵn có, cho đến năm 2030, Trung Quốc kỳ vọng sẽ trở thành cường quốc đứng đầu thế giới về trí tuệ nhân tạo. Đối với kinh tế kỹ thuật số, hiện nay Trung Quốc đã dẫn đầu thế giới, với:

- 731 triệu người dùng internet, nhiều hơn cả châu Âu và Hoa Kỳ cộng lại.

- 44% số thuê bao thẻ sim M2M (máy kết nối với máy) trên toàn thế giới (gấp 3 lần thị phần của Hoa Kỳ).

- Thị trường thương mại điện tử lớn nhất thế giới, chiếm hơn 40% giá trị giao dịch thương mại điện tử toàn cầu. Đáng chú ý, tỷ trọng này của Trung Quốc trong khoảng 1 thập kỷ trước đây ở mức dưới 1%, từ đó cho thấy tốc độ phát triển vô cùng ấn tượng của thương mại điện tử tại Trung Quốc.

- Hệ sinh thái khởi nghiệp và đầu tư kỹ thuật số tích cực nhất thế giới.

- Thanh toán bằng di dộng có giá trị gấp 11 lần Hoa Kỳ (khoảng 68% người dùng internet đang sử dụng các hình thức thanh toán kỹ thuật số qua di động, so với chỉ khoảng 15% ở Hoa Kỳ (European Commision, 2019).

3 công ty kỹ thuật số lớn  - BAT (Baidu, Alibaba và Tencent) đã cung cấp khoảng 42% tổng vốn đầu tư mạo hiểm ở Trung Quốc trong năm 2016 (so với 5% của Amazon, Facebook, Google và Netflix ở Hoa Kỳ); đồng thời, các nhà đổi mới kỹ thuật số khác như Xiaomi, NetEase và Ping An cũng đang xây dựng hệ sinh thái của riêng họ.

Trung Quốc cũng đề ra mục tiêu trở thành nhà sản xuất năng lượng hạt nhân lớn nhất thế giới vào năm 2030, với công suất hạt nhân được lắp đặt dự kiến từ 34GW trong năm 2016 lên 111GW vào năm 2030 và 145 GW vào năm 2040 (European Commision, 2019).

-----------------------------

Tài liệu tham khảo

  1. Lily Fang, Josh Lerner and Chaopeng Wu (2016). Intellectual Property Rights Protection, Ownership, and Innovation: Evidence from China, Harvard Business School. Working Paper 17-043.
  2. Dominick A Conde (2019). The Intellectual Property Review, Eight Edition.
  3. Bryan Mercurio (2012). The Protection and Enforcement of Intellectual Property in China since Accession to the WTO: Progress and Retreat. China Perspectives.
  4. European Commision ( 2019). China’s R&D strategy. https://ec.europa.eu/knowledge4policy/foresight/topic/expanding-influence-east-south/industry-science-innovation_en. Knowledge for Policy (11/11/2019).

 

 

 

[1] Hiệi địđh TRIPS là Điề TRIPS là Điế TRIPS là Điề SHTT, thương m Đitrong lĩnh vic SHTT đưTg lĩnh vivào ngày 15/12/1993, có hiệào ngày 15/12/1993, có hi là mgày 15/12/1993, có hih cơ bày 15/1WTO. HiOơ bày 15/IPS được xây dựng dựa trên các điều ước quốc tế hiện hành về SHTT như Công ư/IPS được xây dựng dựa trên các điều ước quốc tế hiện hành về Sđnhư Công ư/IPS được

 

Trích nguồn:
Tác giả: Ban Các vấn đề Xã hội và Môi trường
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202