Phân tích và Dự báo

Tăng trưởng kinh tế vẫn sôi động nửa đầu năm 2019 dù không tích cực như cùng kỳ năm trước

Cập nhật lúc: 12/08/2019 03:00:00 PM

Tăng trưởng của các ngành kinh tế dù giảm tốc so với cùng kỳ năm trước nhưng vẫn ghi nhận ở mức khá.

Ước tính trong 6 tháng đầu năm 2019, tốc độ tăng GDP toàn nền kinh tế đạt 6,76%, thấp hơn mức tăng 7,05% của 6 tháng đầu năm 2018 (xem hình 1 và 2). Tuy nhiên, con số này vẫn ở mức cao hơn so với đà tăng của cùng kỳ các năm 2011-2017. Nhịp tăng trưởng toàn nền kinh tế chậm lại do cả các yếu tố trong nước và bên ngoài. Nhìn từ trong nước, nguyên nhân chủ yếu do: (1) nền tăng trưởng tương đối cao của 6 tháng đầu năm 2018, là tăng trưởng cao nhất từ năm 2008 trở lại đây và (2) những khó khăn mà một số ngành kinh tế giữ vai trò chủ chốt đang gặp phải, cụ thể: (i) ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng trưởng chậm hơn với cùng kỳ do sức cầu đối với mặt hàng giảm sút trong khi sự gia tăng xuất khẩu các mặt hàng chế tạo, chế biến khác chưa đủ bù đắp được; (ii) ngành nông nghiệp cũng gặp những thách thức lớn do phải đối mặt dịch tả lợn Châu Phi và sự giảm sút trong hoạt động xuất khẩu nông sản (xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc co hẹp lại do các rào cản chính sách cộng hưởng với chiến tranh thương mại Mỹ - Trung làm ảnh hưởng trực tiếp đến xuất khẩu nông sản (gạo và rau quả)); (iii) tăng trưởng của khu vực dịch vụ dù tiếp tục duy trì ở mức khá nhưng tốc độ tăng cũng giảm nhẹ so với cùng kỳ khi ngành bán buôn, bán lẻ tăng trưởng chậm lại, đồng thời số lượt khách du lịch có xu hướng giảm cũng khiến tốc độ tăng trưởng của ngành dịch vụ lưu trú và ăn uống cũng giảm sút so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh đó, kinh tế thế giới nhiều biến động đã góp phần tác động không nhỏ đến Việt Nam, một nền kinh tế có độ mở cao. Mặc dù tăng trưởng kinh tế thế giới vẫn được duy trì ở mức khá, nhưng kinh tế Mỹ và Trung Quốc trở nên bấp bênh hơn do cả những vấn đề nội tại lẫn căng thẳng thương mại giữa hai quốc gia. Trong khi đó, nền kinh tế Châu Âu có nhiều bất ổn trước áp lực của đàm phán Brexit cũng như các chia rẽ khác trong nội khối. Tăng trưởng cao nhất vẫn thuộc về nhóm nước ASEAN nhưng việc các liên kết kinh tế lớn trên thế giới đang rạn nứt đã và đang gây không ít những bất ổn cho nhóm các nước này, trong đó có Việt Nam, đặc biệt liên quan đến hoạt động thương mại và toàn cầu hoá.

Hình 1                                                          Hình 2 
Hình 1: Tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm giai đoạn 2016-2019
Hình 2: Đóng góp vào tăng trưởng chung của các khu vực trong 6 tháng đầu năm 2019

Nguồn: Tổng cục Thống kê

Ngành nông nghiệp gặp khó do dịch tả lợn Châu Phi tiếp tục lây lan trên diện rộng và xuất khẩu nông sản giảm có xu hướng giảm sút.

Ước tính tăng trưởng GDP của khu vực NLTS trong 6 tháng đầu năm 2019 chỉ đạt 2,39%, trong đó ngành nông nghiệp tăng trưởng 1,3% - thấp hơn nhiều so với mức tăng 3,28% của cùng kỳ năm 2018. Sự tăng trưởng chậm lại của ngành nông nghiệp chủ yếu do gặp phải thách thức từ dịch tả lợn Châu Phi và khó khăn trong xuất khẩu nông sản. Theo Tổng cục Thống kê, dịch tả lợn Châu Phi làm giảm giá trị ngành chăn nuôi 0,82% so với kịch bản cơ sở, qua đó làm giảm 0,02 điểm phần trăm tăng trưởng GDP quý I/2019. Tổng đàn lợn của cả nước tháng 6 cũng đã giảm 10,3% so với cùng kỳ năm trước; sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng 6 tháng đạt 1.801,2 nghìn tấn, giảm 4,7% (quý II đạt 796,8 nghìn tấn, giảm 12,4%). Ngoài ra, giá trị xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản chủ lực đã giảm mạnh trong nửa đầu năm 2019 do áp lực cạnh tranh và hàng rào thương mại (chủ yếu từ Trung Quốc). Tính lũy kế 6 tháng đầu năm 2019, kim ngạch xuất khẩu của hầu hết của các mặt hàng NLTS đều giảm hoặc tăng thấp so với cùng kỳ: Cà phê đạt 1,6 tỷ USD, giảm 21,1% (lượng giảm 10,6%); hạt điều đạt 1,5 tỷ USD, giảm 11,8% (lượng tăng 12,5%); gạo đạt 1,5 tỷ USD, giảm 17,6% (lượng giảm 2,9%); cao su đạt 822 triệu USD, tăng 0,3% (lượng tăng 6,6%); hạt tiêu đạt 461 triệu USD, tăng 1,9% (lượng tăng 37,2%); thủy sản đạt 3,9 tỷ USD, giảm 0,8% (do thuế chống bán phá giá cao và áp lực cạnh tranh gia tăng).

Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và bán buôn bán lẻ tiếp tục là điểm sáng, đóng góp chính cho tăng trưởng toàn nền kinh tế.

Với mức tăng 11,18% trong nửa đầu năm 2019, tuy thấp hơn mức tăng của cùng kỳ năm 2018 nhưng cao hơn so với mức tăng 6 tháng đầu năm của các năm 2012-2017, ngành công nghiệp chế biến chế tạo khẳng định là đầu tàu tăng trưởng, đóng góp đến 30,8% vào mức tăng chung. Ở diễn biến biến tương tự, ngành bán buôn bán lẻ cũng ghi nhận mức tăng trưởng khá, đạt 8,09% trong 6 tháng đầu năm 2019 (cùng kỳ 2018 tăng 8,21%), là ngành có mức đóng góp lớn thứ hai (11,8%) trong tổng mức tăng GDP toàn nền kinh tế, chỉ sau công nghiệp chế biến, chế tạo. (xem hình 3).

                                                                                                                                                  Đơn vị: %
Hình 3: Đóng góp của một số ngành vào tăng trưởng toàn nền kinh tế trong 6 tháng đầu năm 2019

Nguồn: Tổng cục Thống kê

Một số ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cấp II có mức tăng trưởng ấn tượng nhưng không bù đắp được sự giảm tốc của ngành điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học.

Các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cấp II có mức tăng IIP cao phải kể đến là: sản xuất kim loại và sản xuất than cốc, sản phẩm dầu mỏ tinh chế, sản xuất xe có động cơ (xem hình 4). Chỉ số công nghiệp ngành sản xuất kim loại trong 6 tháng năm 2019 ước đạt 40,1% (cùng kỳ là 20,7%). IIP của ngành sản xuất than cốc, sản phẩm dầu mỏ tinh chế cũng có mức tăng rất ấn tượng (ước tăng 69,1% so với mức 20,3% của cùng kỳ) do Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn mới đi vào sản xuất từ giữa năm 2018. Sản xuất xe có động cơ cũng tăng trưởng tốt, ước đạt 11,7% so với mức 8% của 6 tháng năm 2018. Sự cải thiện này xuất phát từ việc các doanh nghiệp Việt Nam (như Thaco Trường Hải, Hyundai Thành Công, VinFast) đang đẩy mạnh đầu tư nội địa hóa xe ô tô, tạo ra đối trọng với xe nhập khẩu. Trong khi đó, chỉ số IIP của ngành điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học lại bắt đầu xu hướng giảm kể từ tháng 3/2018, kéo dài cho đến tháng 3 năm 2019 và mới bắt đầu có xu hướng phục hồi trở lại từ giữa quý II/2019 (xem hình 5). Lũy kế 6 tháng đầu năm, ước tính mức tăng IIP của ngành này cũng chỉ đạt khoảng 3,5% thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng 18,4% của cùng kỳ 6 tháng năm 2018. Tình trạng này chủ yếu do kết quả hoạt động kinh doanh của Samsung giảm sút khi thay đổi trong chiến lược sản xuất và sự bão hòa của thị trường điện thoại di động trên toàn cầu.

                                                                                                                                   Đơn vị: %
Hình 4: Tốc độ tăng chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của một số ngành công nghiệp chế biến,
chế tạo 6 tháng đầu năm 2019 so với cùng kỳ

Nguồn: Tổng cục Thống kê

Dịch vụ du lịch có tốc độ tăng chậm hơn với cùng kỳ 2018.

Lượng khách quốc tế đến Việt Nam đang tăng trưởng chậm lại so với tốc độ tăng trưởng 5 tháng đầu năm, đạt 8,8% (so mức 29,5% cùng kỳ năm 2018). Tháng 6 có lượng khách quốc tế đạt gần 1,2 triệu lượt, thấp nhất kể từ đầu năm (chỉ tăng 0,2% so với cùng kỳ) chủ yếu do khách từ thị trường Trung Quốc (chiếm xấp xỉ 30% tổng lượng khách) sụt giảm (-16,3%). Tính chung 6 tháng đầu năm, lượng khách quốc tế đến Việt Nam chỉ tăng 7,5%, thấp hơn nhiều so với mức 27,2% của cùng kỳ năm 2018 (xem hình 5). Điều này tác động khiến tăng trưởng của ngành dịch vụ lưu trú và ăn uống cũng bị giảm sút. Trong 6 tháng tốc độ tăng của ngành dịch vụ lưu trú và ăn uống chỉ đạt 6,48%, thấp hơn nhiều so với mức 7,02% của cùng kỳ năm 2018).

                                                                                                            Đơn vị: nghìn người, %
Hình 5: Khách quốc tế đến Việt Nam 6 tháng đầu năm 2019

                                       Nguồn: Tổng cục Thống kê

  1. Tăng trưởng GDP 6 tháng của một số năm: Năm 2011 tăng 5,92%; năm 2012 tăng 4,93%; năm 2013 tăng 4,90%; năm 2014 tăng 5,22%; năm 2015 tăng 6,32%; năm 2016 tăng 5,65%; năm 2017 tăng 5,83%; năm 2018 tăng 7,05%; năm 2019 tăng 6,76%.
  2. Nguồn: Tổng cục Thống kê
  3. Tốc độ tăng giá trị tăng thêm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo 6 tháng của một số năm: Năm 2012 tăng 8,96%; năm 2013 tăng 5,61%; năm 2014 tăng 6,61%; năm 2015 tăng 10,0%; năm 2016 tăng 10,50%; năm 2017 tăng 10,52%; năm 2018 tăng 12,87%; năm 2019 tăng 11,18%.
  4. Với mục tiêu không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn hướng tới xuất khẩu ra các thị trường trong khu vực Đông Nam Á, Thaco Trường Hải vừa khánh thành nhà máy ô tô mới, công suất thiết kế 100.000 xe/năm, sử dụng dây chuyền tự động hóa, chất lượng tương đương Nhật Bản. Còn VinFast trong năm 2019 cũng sản xuất ô tô tại nhà máy có công suất 250.000 xe/năm, dự kiến cuối quý II, đầu quý III/2019 VinFast chính thức ra mắt lô xe ô tô đầu tiên
  5. Nhận định về nguyên nhân dẫn tới sự sụt giảm của khách du lịch Trung Quốc, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Ngô Hoài Chung cho rằng, thời gian qua Việt Nam tập trung xử lý nghiêm tình trạng tour giá rẻ, vì vậy nhiều doanh nghiệp đưa khách sang theo con đường này phải ngừng, giảm hoạt động. Bên cạnh đó, thời điểm đầu năm 2019 là Tết Nguyên đán (cũng là mùa lễ hội của Trung Quốc) nên khách chủ yếu tập trung tại nội địa Trung Quốc, do đó lượng khách đi ra nước ngoài (trong đó có Việt Nam) giảm mạnh. Ngoài ra còn có nguyên do khác là khách Trung Quốc sang Việt Nam bằng máy bay thuê bao chuyến (charter flight) đến những điểm đến chủ yếu như Nha Trang, Đà Nẵng, thì hiện nay những điểm đến này bắt đầu quá tải, sức chứa của sân bay cũng như hạ tầng có hạn, dẫn đến sức hút đối với du khách giảm.
Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Dự báo kinh tế vĩ mô
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202