Tin Kinh tế- xã hội  > Kinh tế thế giới

Tình hình kinh tế thế giới tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2019

Cập nhật lúc: 27/05/2019 02:00:00 PM

Kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn trong tháng 5/2019. Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung gia tăng có khả năng ảnh hưởng nhất định tới tỉ giá, lãi suất và xuất nhập khẩu trong nước. Giá dầu thế giới diễn biến phức tạp trong tháng 5/2019 và chịu tác động của những yếu tố trái chiều. Chỉ số PMI toàn cầu tháng 4 giảm nhẹ xuống còn 52,1 điểm từ 52,7 trong tháng 3.

Các chỉ số của kinh tế Mỹ tương đối khả quan. Tăng trưởng cao hơn dự kiến trong quý I/2019, đạt 3,2% và là mức tăng trưởng quý I cao nhất trong vòng 4 năm qua. Thâm hụt thương mại với Trung Quốc tháng 3/2019 giảm xuống 20,7 tỉ USD, thấp hơn tháng trước và cùng kỳ năm trước. Tỉ lệ thất nghiệp giảm xuống mức thấp kỷ lục 3,6% trong tháng 4/2019 (giảm so với 3,8% trong tháng 3). Tuy nhiên, chỉ số PMI ngành công nghiệp có dấu hiện tăng chậm lại trong tháng 4/2019, tiêu dùng tư nhân tăng thấp nhất trong vòng một năm, đầu tư kinh doanh không có biến động.

Khu vực Eurozone tăng trưởng khả quan. Tốc độ tăng trưởng kinh tế quý I/2019 đạt 0,4% (gấp 2 lần so với mức 0,2% đạt được trong quý IV/2018) và 0,5% tại khu vực EU28. Chỉ số PMI tổng hợp tháng 04 đạt 51,5 điểm, giảm so với mức 51,6 điểm tháng 03/2019. Tỷ lệ thất nghiệp tháng 03/2019 ở mức 7,7% - thấp nhất kể từ tháng 09/2008. So với tháng 02/2019, sản xuất công nghiệp tháng 3 giảm 0,3%.

Kinh tế Nhật Bản có dấu hiệu tích cực. Chỉ số PMI tăng đáng kể do tăng trưởng việc làm và niềm tin kinh doanh được cải thiện, đạt 50,2 điểm tháng 4/2019 và tăng 1 điểm % so với tháng 3/2019 (49,2 điểm). Bên cạnh đó, Quốc hội Nhật Bản ngày 17/5/2019 đã thông qua dự luật cho phép chính phủ chi 800 tỷ yên (hơn 7,3 tỷ USD) để giảm thiểu tác động tiêu cực của kế hoạch tăng thuế tiêu dùng.

Kinh tế Hàn Quốc suy giảm mạnh trong quý I/2019 với mức tăng trưởng 1,8% (*), giảm 0,3% so với quý trước đó và thấp hơn nhiều so với dự báo là 2,4% do đầu tư và xuất khẩu giảm mạnh. Vốn đầu tư giảm tới 10,8% trong quý đầu năm 2019 so với quý trước, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 1998. Đáng chú ý, xuất khẩu cũng giảm 2,6% so với quý trước, mạnh hơn mức giảm 1,5% của quý IV/2018. Xuất khẩu giảm tháng thứ 5 liên tiếp trong bối cảnh nhu cầu từ thị trường lớn nhất của Hàn Quốc là Trung Quốc suy yếu.

Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng yếu trong tháng 5/2019. Doanh số bán lẻ tăng trưởng ở mức thấp nhất trong 16 năm. Tăng trưởng sản lượng công nghiệp giảm xuống mức 5,4% trong tháng 4 (giảm mạnh so với mức tăng 8,5% của tháng 3). Đầu tư tài sản cố định tăng chậm lại ở mức 6,1% trong 4 tháng đầu năm nay. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Trung Quốc tháng 4/2019 giảm 2,7 điểm % so với tháng 3/2019. Chỉ số PMI chỉ đạt 50,1 điểm trong tháng 4, giảm 0,4 điểm % so với tháng 3/2019. Đồng Nhân dân tệ (NDT) cũng giảm giá mạnh nhất trong 9 tháng gần đây. Tính đến ngày 13/5, NDT mất giá 0,8% so với USD, xuống 6,904 NDT đổi một đôla Mỹ. Đây là mức thấp nhất kể từ cuối tháng 12/2018.

Thị trường tài chính, tiền tệ thế giới nhiều biến động. Ngày 14/5/2019, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) đã quyết định phá giá đồng NDT ở mức 0,6% lên 6,8365 NDT=1 USD. Đồng thời, PBoC cũng thông báo sẽ cắt giảm dự trữ bắt buộc đối với các ngân hàng vừa và nhỏ. Đây là động thái mới nhất của Trung Quốc nhằm thúc đẩy nền kinh tế đang tăng trưởng chậm lại. Tỷ lệ dự trữ bắt buộc (RRR) đối với các ngân hàng vừa và nhỏ sẽ được cắt giảm từ ngày 15/5 tới, với mục đích nhằm giảm chi phí cho các doanh nghiệp nhỏ. Tại Mỹ, mặc dù Tổng thống Mỹ đã kêu gọi FED hạ lãi suất để thúc đẩy kinh tế Mỹ, FED vẫn chưa có dấu hiệu hạ lãi suất do cho rằng nền kinh tế vẫn tăng trưởng ổn định. Chỉ số US index duy trì ở mức 97 điểm.

Trung Quốc và EU đã có những động thái điều chỉnh luật đầu tư trực tiếp nước ngoài trong bối cảnh chiến tranh thương mại leo thang. Trung Quốc đã ban hành Luật Đầu tư nước ngoài mới từ 15/3/2019 với nhiều điểm được cho là giải quyết các đòi hỏi cốt lõi của các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt từ Mỹ, bao gồm chấm dứt cưỡng ép bằng các biện pháp hành chính việc chuyển giao công nghệ (thay vào đó dựa trên thoả thuận giữa các doanh nghiệp), đối xử bình đẳng hơn với các nhà đầu tư nước ngoài. Luật mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2020. Từ tháng 4/2019, EU cũng bắt đầu sàng lọc FDI vào EU để bảo vệ an ninh, trật tự công cộng và lợi ích chiến lược của EU.

Giá cả hàng hóa thế giới diễn biến phức tạp trong 5 tháng đầu năm 2019 do bất ổn địa chính trị thế giới và cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Giá dầu sau khi đạt đỉnh gần 5 tháng trong tháng 4/2019 đã có xu hướng sụt giảm mạnh do lo ngại nhu cầu dầu thế giới giảm, nhưng sau đó đã tăng do tâm lý về việc Mỹ siết chặt lệnh trừng phạt ở Trung Đông. Giá dầu thô tại thị trường New York giao tháng tháng 6/2019 (WTI) giảm 1,24 USD (tương đương mức giảm gần 2% so với cùng kỳ tháng trước), giá dầu Brent giao tháng 7/2019 tăng 0,35%, thêm 0,24 USD. Giá nông sản trong tháng 5 tăng mạnh.(**) Riêng mặt hàng đậu tương giảm mạnh 8,11% so với tháng trước. Giá vàng tháng 5 biến động mạnh do cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung.

Xung đột thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc leo thang. Ngày 10/5/2018, Mỹ chính thức tăng thuế nhập khẩu bổ sung từ 10% lên 25% đối với 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc và khởi động trình tự pháp lý để áp thuế 25% đối với thêm 300 tỷ USD mặt hàng nhập khẩu nữa từ Trung Quốc. Trung Quốc tuyên bố bắt đầu tăng mức thuế đối với 60 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ từ ngày 1/6/2019 với các mức 25%, 20% hoặc 10%; đồng thời giữ nguyên nhóm đã áp thuế 5% trước đây. Tiếp đó, ngày 15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh hành chính tuyên bố cấm các công ty Mỹ sử dụng các thiết bị nước ngoài gây nguy hại đến an ninh quốc gia, mở đường cho việc cô lập hãng công nghệ Huawei của Trung Quốc. Tuy nhiên, ngày 20/5, Chính phủ Mỹ đã tạm hoãn thực thi lệnh cấm xuất khẩu công nghệ của Mỹ cho tập đoàn công nghệ Huawei của Trung Quốc cho tới giữa tháng 8 tới nhằm giảm thiểu những rắc rối gây ra cho khách hàng của hãng công nghệ này trên thế giới.(***) Nhật Bản cũng đang cân nhắc thắt chặt xuất khẩu công nghệ tiên tiến ứng dụng robot và trí tuệ nhân tạo, trong bối cảnh Mỹ đã áp dụng những động thái tương tự với mục tiêu chủ yếu nhằm vào Trung Quốc.

WTO cảnh báo triển vọng thương mại toàn cầu sẽ tiếp tục đà đi xuống nếu xung đột thương mại Mỹ - Trung Quốc không có dấu hiệu hạ nhiệt và các nước thất bại trong việc điều chỉnh chính sách kinh tế vĩ mô nhằm đáp ứng với tình hình thế giới. Theo báo cáo Chỉ số triển vọng thương mại thế giới (WTOI) công bố ngày 20/5, chỉ số về thương mại hàng hóa thế giới vẫn ở mức 96,3 thấp hơn mức cơ bản 100 và vẫn là mức thấp nhất kể từ năm 2010. Tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2019 dự báo sẽ chậm lại và chỉ đạt 3,44% (giảm so với mức dự báo trước đó 3,58% và mức tăng trưởng 3,83% của năm 2018) do tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

Chú thích:

(*)Trên cơ sở tốc độ tăng hàng năm

(**)Giá ngô tăng 4,36%, giá gạo thô tăng 3,65%, giá lúa mỳ tăng 3,74%.

(***)Với khoảng thời gian 90 ngày nêu trên, Bộ Thương mại Mỹ cho phép Huawei tiếp tục mua hàng của Mỹ nhằm duy trì mạng hiện tại và cung cấp các bản cập nhật phần mềm cho các sản phẩm di động của Huawei hiện nay. Tuy nhiên, Huawei vẫn bị cấm mua các sản phẩm và linh kiện Mỹ để sản xuất các sản phẩm mới nếu không được Chính phủ Mỹ cấp phép.

Tài liệu tham khảo

  1. Markiteconomics

  2. Bureau of Labor Statistics

  3. Bureau of Economic Analysis

  4. Eurostat

  5. Bloomberg

  6. Financial Times

  7. Trang tin điện tử Bnews

  8. FDI Intelligence

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Dự báo Kinh tế Ngành và Doanh nghiệp
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202