Phân tích và Dự báo

Tăng trưởng kinh tế Quý I năm 2019 nhìn từ phía cầu

Cập nhật lúc: 17/04/2019 09:00:00 AM

Cùng với sự ổn định của kinh tế toàn cầu, tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong quý I được cải thiện nhưng chậm hơn so với cùng kỳ năm 2018, ước tính đạt 6,79%. Mặc dù thấp hơn so với mức 7,41% của cùng kỳ năm 2018 nhưng vẫn là mức tăng trưởng cao so với cùng kỳ 10 năm trở lại đây. Nhìn từ phía cầu, hoạt động xuất nhập khẩu, đầu tư và tiêu dùng cuối cùng mặc dù vẫn ghi nhận tăng trưởng tích cực nhưng đà tăng đã giảm sút do mức tăng ấn tượng của cùng kỳ 2018. Cụ thể:

a. Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng nhẹ nhưng tốc độ tăng trưởng chậm hơn so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung quý I/2019, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa ước tính đạt 116,49 tỷ USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu hàng hoá đạt 58,51 tỷ USD, tăng 4,7% so với cùng kỳ năm 2018 và tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hoá ước đạt 57,98 tỷ USD, tăng 8,9% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, cán cân thương mại hàng hoá xuất siêu khoảng 0,53 tỷ USD (1), giảm so với mức 1,3 tỷ USD cùng kỳ của năm 2018.(2)

 

Đơn vị: Tỷ USD

Hình 1: Thương mại quốc tế

Nguồn: GSO (số năm 2019 là số ước tính)

Đối với xuất khẩu, chỉ riêng trong 3 tháng đầu năm 2019, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 58,51 tỷ USD, tăng 4,7% so với cùng kỳ năm trước, trong đó kim ngạch xuất khẩu các tháng 1, 2, 3 lần lượt đạt 22,2 tỷ USD; 13,91 tỷ USD và 22,40 tỷ USD, đều tăng so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân tốc độ tăng trưởng chậm của kim ngạch xuất khẩu chủ yếu là do (i) tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại, thương mại quốc tế và các hoạt động sản xuất đang sụt giảm, trong khi căng thẳng thương mại ngày càng leo thang (3); (ii) kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nông sản, thuỷ sản giảm do giá xuất khẩu giảm (4);

Trong quý I/2019 có 9 mặt hàng đạt giá trị xuất khẩu trên 1 tỷ USD. Trong đó, các mặt hàng có giá trị tăng cao so với cùng kỳ năm trước là: hàng dệt may tăng 13,3%; điện tử, máy tính và linh kiện tăng 9,3%; giày dép tăng 15,3%; máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng tăng 5,2%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 17%; phương tiện vận tải và phụ tùng tăng 7,6%.

Trong khi đó, mặt hàng điện thoại và linh kiện mặc dù vẫn chiếm tỉ trọng lớn nhất trong kim ngạch xuất khẩu (đạt 12,1 tỷ USD, chiếm 20,6% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hoá) nhưng giảm 4,3% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do sự sụt giảm trong kim ngạch xuất khẩu của Samsung. Đây cũng là một trong các nhân tố chính làm giảm tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.  Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu của một số mặt hàng nông sản cũng giảm so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, rau củ giảm 8,6%; cà phê giảm 23,8%; hạt điều giảm 17,2%; hạt điều giảm 17,2%; gạo giảm 23,6%.

Về thị trường hàng hoá xuất khẩu quý I/2019, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 13 tỷ USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước. Các thị trường lớn tiếp theo là Châu Âu, Trung Quốc.

Đối với nhập khẩu, tính chung 3 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam ước đạt 57,98 tỷ USD, tăng 8,9% so với cùng kỳ năm trước, trong đó nhập khẩu các tháng lần lượt đạt 21,51 tỷ USD, 14,67 tỷ USD và 21,8 tỷ USD. Trong quý I/2019, khu vực kinh tế trong nước đóng góp 24,09 tỷ USD vào tổng kim ngạch hàng hoá nhập khẩu, tăng 13,4%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đóng góp 33,89 tỷ USD, tăng 6%.

Xét về các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu của Việt Nam trong quý I/2019, có 13 mặt hàng nhập khẩu đạt trị giá trên 1 tỷ USD, trong đó đáng chú ý là các mặt hàng: điện tử, máy tính và linh kiện đạt 11,7 tỷ USD, tăng 12,2% so với cùng kỳ năm trước; máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 8,7 tỷ USD, tăng 15,1%; vải đạt 2,8 tỷ USD, tăng 103,7%; sản phẩm chất dẻo đạt 1,5 tỷ, tăng 7,8%; ô tô đạt 1,8 tỷ USD, tăng 103,7%. Trong khi đó, theo sự suy giảm chung của mặt hàng điện thoại và linh kiện, kim ngạch nhập khẩu của mặt hàng này cũng giảm 15,4%, đạt 2,8 tỷ USD.

Về thị trường nhập khẩu của Việt Nam trong quý I, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 15 tỷ USD, tăng 9,7% so với cùng kỳ năm trước. Tiếp theo là các thị trường Hàn Quốc, ASEAN.

b. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế

Ngay từ những tháng đầu năm 2019, Chính phủ tích cực đẩy nhanh tốc độ thực hiện và giải ngân. Vốn đầu tư phát triển toàn xã hội quý I/2019 ước tính đạt 359,2 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 8,8% so với cùng kỳ năm 2018 và bằng 32,2% GDP.

 

Hình 2: Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội Quý I qua các năm 

Nguồn: GSO, 2019 là ước tính

Trong đó

- Vốn đầu tư của khu vực Nhà nước ước tính đạt khoảng 106,8 nghìn tỷ đồng, chiếm 29,7% trong tổng vốn đầu tư. Tốc độ giải ngân vốn đầu tư từ NSNN tuy có cải thiện so với cùng kỳ song vẫn ở mức thấp do các bộ, ngành, địa phương tập trung giải ngân nốt phần vốn của năm 2018 và đang trong quá trình hoàn hiện việc phân bổ chi tiết kế hoạch vốn đầu tư công theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 1897/QĐ-TTg ngày 31/12/2018 của Thủ tướng Chính phủ.

Trong vốn đầu tư của khu vực Nhà nước, vốn từ ngân sách Nhà nước thực hiện quý I/2019 ước tính đạt 50,8 nghìn tỷ đồng (gồm có 6,3 nghìn tỷ đồng là vốn do trung ương quản lý và 44,5 nghìn tỷ đồng do địa phương quản lý). Tuy nhiên, vốn đầu tư từ nguồn NSNN kỳ vọng sẽ có chuyển biến trong năm 2019 khi các Bộ, ngành, địa phương nỗ lực đẩy nhanh tiến độ giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công nhằm đảm bảo giải ngân 100% kế hoạch đầu tư vốn năm 2019 đã được giao.

- Vốn đầu tư của khu vực ngoài Nhà nước ước tính đạt 158 nghìn tỷ đồng, tăng 3,5% so với cùng kỳ năm 2018, chiếm 44% trong tổng vốn đầu tư. Mức tăng vốn đầu tư của khu vực này đạt được nhờ hiệu ứng tích cực tăng trưởng kinh tế và những điều kiện thuận lợi trong khởi nghiệp sáng tạo.

- Vốn đầu tư của khu vực đầu tư nước ngoài ước tính đạt 94,4 nghìn tỷ đồng, chiếm 26,3% trong tổng vốn đầu tư và tăng 7,5% so với cùng kỳ năm 2018. Trong đó, vồn đầu tư FDI thu hút tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế. Ngay từ tháng đầu tiên năm 2019, vốn FDI thực hiện đã đạt mức tăng cao nhất trong 5 năm trở lại đây và tiếp tục tăng cao trong tháng 2. Theo đó, tính chung cho cả quý I/2019, ước tính giải ngân đạt 4,12 tỷ USD (cao hơn so với mức 3,88 tỷ USD của cùng kỳ năm 2018).

c. Tiêu dùng đạt mức tăng trưởng khá cao

Các hoạt động tiêu dùng trong tháng 3 bắt đầu phục hồi trở lại sau khi tụt giảm mạnh trong tháng 2 do thời gian nghỉ Tết kéo dài. Doanh thu tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tháng 3 ước đạt 392,2 nghìn tỷ đồng, tăng 0,9% so với tháng trước. Tính chung trong quý I, tổng mức bán lẻ hàng hóa ước đạt 1.184,9 nghìn tỷ đồng, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước, nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng trưởng đạt 9%. Đây là mức tăng trưởng khá cao so với kết quả đạt được từ năm 2016 trở lại đây. Mức tăng trên 9% bắt đầu từ thời điểm tháng 10/2018 và tiếp tục duy trì tới thời điểm hiện tại, nguyên nhân chủ yếu là do thu nhập được cải thiện trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế đạt thành tích cao. Chính sách ổn định vĩ mô của Chính phủ đang có những tác động tích cực đến tâm lý tiêu dùng của người dân khi lãi suất được giữ ổn định ở mức thấp, tỷ lệ tiết kiệm giảm, người dân có xu hướng sử dụng tiền nhàn rỗi nhiều hơn vào các dịch vụ nâng cao mức sống. Tiêu dùng cuối cùng quý I/2019 ước đạt 934,7 nghìn tỷ đồng, tăng 7,09% so với cùng kỳ năm trước, vẫn đang duy trì mức tăng trưởng khá kể từ quý I/2018.

Hình 3: Tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ Quý I các năm 
Hình 4: Tăng trưởng tiêu dùng cuối cùng và GDP các Quý 

Nguồn: GSO


Theo ngành hoạt động, đóng góp chủ yếu vào mức tăng trưởng cao của tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ là doanh thu bán lẻ hàng hóa. Doanh thu của ngành này quý I/2019 đạt 910,4 nghìn tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 75% trên tổng mức và tăng 13,4% so với cùng kỳ năm trước. Tăng trưởng doanh thu theo các mặt hàng thiết yếu đều tăng mạnh so với cùng kỳ của các năm trước, đáng kể đến là doanh thu lương thực, thực phẩm tăng 13,5% so với cùng kỳ, phương tiện đi lại tăng 12,9%.

Doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống quý I/2019 ước tính đạt 140 nghìn tỷ đồng, chiếm 11,8% tổng mức và tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn so với mức tăng 9% của cùng kỳ năm trước. Doanh thu du lịch lữ hành quý I/2019 ước tính đạt 11,3 nghìn tỷ đồng, chiếm 1% tổng mức và tăng 12,8% so với cùng kỳ năm trước nhưng là mức tăng tương đối thấp so với quý I/2018 là 30,3%. Doanh thu dịch vụ khác quý I ước tính đạt 123,2 nghìn tỷ đồng, chiếm 10,4% tổng mức và tăng 5,1% so với cùng kỳ năm 2018, tương đương mức tăng của cùng kỳ năm trước.

(1)Theo Tổng cục Hải quan (10/4/2019), cán cân thương mại hàng hoá của Việt Nam xuất siêu 1,63 tỷ USD, giảm so với mức 2,68 tỷ USD cùng kỳ năm 2018.

(2) Trong quý I/2018, kim ngạch hàng hóa xuất khẩu ước tính đạt 54,31 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước;  kim ngạch hàng hoá nhập khẩu ước tính đạt 53,01 tỷ USD, tăng 13,6% so với cùng kỳ năm trước (Theo số liệu GSO).

(3)IMF điều chỉnh dự báo kinh tế toàn cầu đạt 3,5%, giảm 0,2% so với dự báo đưa ra tháng 10/2018. Trong khi đó, Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng kinh tế giảm nhẹ xuống 2,9%.

(4) Trong nhóm hàng nông sản, thuỷ sản, ngoại trừ chè, cao su, các mặt hàng khác đều có kim ngạch xuát khẩu giảm.

 

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Dự báo Kinh tế vĩ mô
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202