Tin Kinh tế- xã hội  > Môi trường

Ảnh hưởng của phát triển kinh tế tới môi trường toàn cầu

Cập nhật lúc: 18/04/2019 09:00:00 AM

Hiện nay, cùng với sự phát triển kinh tế, môi trường ngày càng có những biến đổi nghiêm trọng, biểu hiện cụ thể ở sự suy giảm số lượng, chất lượng tài nguyên thiên nhiên, và biến đổi khí hậu toàn cầu.

Thứ nhất, sự cạn kiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Cùng với sự gia tăng dân số và phát triển kinh tế, con người ngày càng khai thác nhiều tài nguyên thiên nhiên phục vụ cho phát triển và đáp ứng các nhu cầu cơ bản. Trong suốt giai đoạn 1970-2014, lượng nguyên liệu sử dụng toàn cầu tăng từ 26,7 tỷ tấn lên tới 82,9 tỷ tấn. Nhu cầu về nguyên liệu cũng dịch chuyển từ nguyên liệu sinh khối và tái tạo sang nguyên liệu không tái tạo, tạo ra dòng chất thải mới và góp phần gia tăng phát thải và ô nhiễm (IRP, 2017). Diện tích rừng trên toàn thế giới cũng bị suy giảm từ 31,6% trong tổng diện tích đất toàn cầu xuống còn 30,6% giai đoạn 1990-2015 (FAO, 2018). Các hoạt động đánh bắt và khai thác thủy sản làm suy giảm nguồn lợi biển. Đa dạng sinh học suy giảm mạnh. Sự đa dạng di truyền đang suy giảm, đe dọa tới an ninh lương thực và khả năng phục hồi của các hệ sinh thái, bao gồm các hệ sinh thái nông nghiệp và an ninh lương thực. Quần thể các loài cũng đang suy giảm và tỷ lệ tuyệt chủng ở các loài gia tăng. Hiện nay, 42% động vật không xương sống trên cạn, 34% động vật không xương sống nước ngọt và 25% động vật không xương sống biển được coi là có nguy cơ tuyệt chủng. Chức năng của các hệ sinh thái cũng đang bị suy giảm. Mười trong số mười bốn môi trường sống trên cạn đã xuất hiện sự suy giảm về năng suất (UN Environment, 2019).

Thứ hai, sự suy giảm về chất lượng tài nguyên nước, đất, không khí. Phát triển kinh tế, tăng trưởng dân số và đô thị hóa tiếp tục là những nguyên nhân chính dẫn tới sự suy thoái về chất lượng các nguồn tài nguyên. Ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng, đặc biệt là ở các khu vực đô thị. Bên cạnh đó, các đại dương và khu vực ven biển cũng bị ảnh hưởng. Nguyên nhân cơ bản dẫn tới sự biến đổi về đại dương và khu vực ven biển là do sự nóng lên và axit hóa ở các đại dương, ô nhiễm biển, và sự gia tăng trong sử dụng biển, bờ biển, lưu vực sông cho sản xuất lương thực, giao thông, xây dựng, giải trí, khai thác tài nguyên và năng lượng, gây suy giảm và thiệt hại các hệ sinh thái biển. Suy thoái đất và sa mạc hóa ngày càng tăng với các điểm nóng suy thoái đất chiếm khoảng 29% diện tích đất toàn cầu. Bên cạnh đó, gia tăng dân số, đô thị hóa, ô nhiễm nguồn nước và phát triển không bền vững đều gia tăng áp lực lên tài nguyên nước trên toàn thế giới, và các áp lực đó ngày càng trầm trọng hơn bởi biến đổi khí hậu. Ở hầu hết các vùng, chất lượng nước đã xấu đi đáng kể, từ năm 1990, do ô nhiễm hữu cơ và hóa học. Hệ quả là hàng năm có khoảng 1,4 triệu người chết do các bệnh liên quan đến nguồn nước bị ô nhiễm và vệ sinh (UN Environment, 2019).

Cuối cùng, biến đổi khí hậu. Gia tăng dân số và phát triển kinh tế tiếp tục là nguyên nhân quan trọng nhất dẫn tới phát thải CO2. Nồng độ trong khí quyển của các khí nhà kính dài hạn tiếp tục gia tăng do việc khai thác nguyên liệu hóa thạch và sử dụng cho việc tạo ra điện, công nghiệp và giao thông, đồng thời cũng bị ảnh hưởng từ việc sử dụng đất và thay đổi sử dụng đất, nông nghiệp và lâm nghiệp. Từ năm 1880, nhiệt độ bề mặt trung bình toàn cầu tăng khoảng 0,9oC. Hầu hết sự nóng lên diễn ra trong 35 năm qua, với 5 năm ấm nhất được ghi nhận diễn ra từ năm 2010. Kể từ khi bắt đầu cuộc cách mạng công nghiệp, độ axit của nước biển đã tăng khoảng 30%. Lượng CO2 hấp thụ bởi bề mặt các đại dương tăng khoảng 2 tỷ tấn mỗi năm (1). Năm 2017, mực nước biển toàn cầu đã tăng 77mm so với trung bình năm 1993, tăng trung bình 3,1mm mỗi năm. Mực nước tăng chủ yếu do sự kết hợp của nước tan chảy từ sông băng và các tảng băng, và sự giãn nở nhiệt của nước biển khi nước ấm lên (2) Bên cạnh đó, tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan đều gia tăng, gây ra những ảnh hưởng tiêu cực tới kinh tế-xã hội và sức khỏe con người.

  1. https://climate.nasa.gov/evidence/
  2. https://www.climate.gov/news-features/understanding-climate/climate-change-global-sea-level

Tài liệu tham khảo

  1. FAO (2018). The state of the world’s forests: forest pathways to sustainable development. Rome.
  2. IRP (2017). Assessing global resource use: A systems approach to resource efficiency and pollution reduction. Bringezu, S., Ramaswami, A., Schandl, H., O’Brien, M., Pelton, R., Acquatella, J., Ayuk, E., Chiu, A., Flanegin, R., Fry, J., Giljum, S., Hashimoto, S., Hellweg, S., Hosking, K., Hu, Y., Lenzen, M., Lieber, M., Lutter, S., Miatto, A., Singh Nagpure, A., Obersteiner, M., van Oers, L., Pfister, S., Pichler, P., Russell, A., Spini, L., Tanikawa, H., van der Voet, E., Weisz, H., West, J., Wiijkman, A., Zhu, B., Zivy, R. A Report of the International Resource Panel. United Nations Environment Programme. Nairobi, Kenya.
  3. UN Environment (2019). Global Environment Outlook – GEO-6: Summary for Policymakers. Nairobi.
Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Phương Ly( Ban Các vấn đề Xã hội và Môi trường)
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202