Tin Kinh tế- xã hội  > Kinh tế vĩ mô

Thực trạng FDI toàn cầu ba quý đầu năm 2018

Cập nhật lúc: 11/12/2018 03:00:00 PM

Sau khi giảm 23% trong năm 2017, dòng FDI toàn cầu có những dấu hiệu khả quan hơn trong 9 tháng đầu năm 2018. Năm 2017, FDI toàn cầu sụt giảmdo giá trị các thương vụ M&A giảm 22% và đầu tư mới giảm 15%, trong đó FDI vào các nước phát triển giảm mạnh (37%) và FDI vào các nước đang phát triển vẫn ổn định. Trong khi đó, tổng FDI vào các nước trong quý I/2018 và dòng vốn M&A toàn cầu có nhiều dấu hiệu phục hồi trong nửa đầu năm 2018.

Theo số liệu của OECD, tổng vốn FDI của thế giới trong quý I/2018 tăng lên 359,27 tỷ USD so với 320,17 tỉ USD trong quý IV/2017. FDI vào Mỹ tăng từ 41,1 tỉ USD trong Quý IV/2017 lên 55,8 tỉ USD trong quý I/2018. FDI vào EU cũng tăng mạnh so với quý trước nhưng giảm so với cùng kỳ năm trước. FDI vào Trung Quốc quý I/2018 đạt mức cao kỷ lục 72,9 tỉ, tiếp theo đà tăng trưởng từ quý trước.

Bảng 1: Tổng vốn FDI thế giới và một số nước

Nguồn: OECD FDI statistics database

Dòng vốn FDI vào các nền kinh tế đang nổi châu Á cũng tăng, nhưng có sự khác biệt rõ ràng về lĩnh vực đầu tư: trong khi các nền kinh tế có năng lực công nghệ tốt hơn như Trung Quốc, Hàn Quốc và Ấn Độ có xu hướng tăng cường thu hút FDI vào công nghệ cao, vốn FDI vào các nền kinh tế ASEAN hầu như vẫn tập trung vào lĩnh vực chế tác, bất động sản và cơ sở hạ tầng. FDI Trung Quốc trong 8 tháng đầu năm 2018 tăng 2,3% so với cùng kỳ, đạt 81,8 tỉ USD (theo số liệu của Bộ Thương mại Trung Quốc), tập trung vào công nghệ cao trong khu vực chế tác. FDI tại Hàn Quốc ghi nhận tăng kỷ lục trong 6 tháng, đạt 15,5 tỉ USD cam kết, tăng 64,2% so với cùng kỳ năm trước và tập trung vào các lĩnh vực ô tô, máy bay không người lái, sinh học, thương mại điện tử, điện toán đám mây. FDI tại Hàn quốc trong 9 tháng đầu năm 2018 tăng 41,4% so với cùng kỳ đạt 19,2 tỷ USD[1]. Tại Ấn Độ, FDI 7 tháng 2018 đạt 19,7 tỉ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước và tập trung vào dịch vụ tài chính, kinh doanh, R&D, phần mềm và máy tính, viễn thông, x.dựng, cơ sở hạ tầng và công nghiệp ô tô. Đối với Việt Nam, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam 9 tháng đầu năm 2018 đạt 25,37 tỉ USD, giảm 0,4% so với cùng kỳ năm 2017, chủ yếu vào lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo và kinh doanh bất động sản.

Tuy nhiên, những số liệu về tổng vốn FDI ra bên ngoài (FDI outflows) trong quý I năm 2018 của OECD lại cho thấy dấu hiệu tiêu cực khi dòng vốn FDI toàn cầu bắt đầu chịu tác động của luật thuế mới ở Mỹ. Theo số liệu của OECD, tổng vốn FDI đầu tư ra bên ngoài của thế giới sụt giảm 44% xuống 136,24 tỉ USD trong quý I/2018 so với 241,58 tỉ USD của quý IV/2017, chủ yếu do FDI ra nước ngoài của Mỹ giảm xuống mức -145 tỉ USD, lần đầu tiên kể từ năm 2005 Mỹ có FDI ra nước ngoài âm. Luật thuế mới khiến cho các công ty mẹ của Mỹ rút một lượng lớn lợi nhuận của các chi nhánh ở nước ngoài về nước. Trong khi đó, lợi nhuận tái đầu tư thường là khoản đầu tư ra nước ngoài lớn nhất của Mỹ (Bảng 3).

Biểu đồ 1: Vốn FDI ra nước ngoài của Mỹ phân theo loại vốn đầu tư

Nguồn: OECD FDI statistics database

Đối với hình thức đầu tư M&A, ngược với xu hướng sụt giảm năm 2017, giá trị các thương vụ M&A xuyên quốc gia toàn cầu tăng mạnh trong 6 tháng đầu năm 2018 tăng 84%) lên 1 nghìn tỉ USD. Đây cũng là mức cao nhất kể từ 2007 và chiếm 40% tổng giá trị M&A toàn cầu.

Biểu đồ 2:  M&A xuyên quốc gia 6 tháng đầu năm 2018 (tỉ USD)

Nguồn: Thomson Reuters.

Những vấn đề địa chính trị cũng ảnh hưởng tới xu hướng đầu tư của các nền kinh tế lớn, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc. Ủy ban Đầu tư nước ngoài của Mỹ (CFIUS) đã thắt chặt giám sát đối với các vụ mua lại của Trung Quốc tại Mỹ, dẫn đến ít nhất bốn vụ mua lại thất bại trong năm nay, bao gồm thỏa thuận sáp nhập của chi nhánh tài chính Ant Financial Services Group của Alibaba với MoneyGram, khoản đầu tư 580 triệu USD của Tập đoàn Hợp tác Đầu tư Hồ Bắc với Tập đoàn sản xuất bán dẫn và điện tử Xcerra Corporation, vụ đầu tư của công ty sản xuất xe thương mại lớn của Trung Quốc CNHTC với tập đoàn sản xuất và phát triển động cơ điện UQM Technologies của Mỹ, và vụ đầu tư của HNA Group vào Quỹ Đầu cơ SkyBridge Capital. Trong khi đó, một số tập đoàn Trung Quốc đang bán tài sản ở nước ngoài để giảm nợ. Các nhà đầu tư Trung Quốc đã bán 9,6 tỷ USD tài sản của Mỹ trong năm tháng đầu năm 2018. Với các khoản thoái vốn, đầu tư trực tiếp ròng của Trung Quốc tại Mỹ đã âm 7,8 tỷ USD. Trong 6 tháng đầu năm 2018, các công ty Trung Quốc chỉ thực hiện đầu tư 1,8 tỷ USD vào Mỹ dưới hình thức M&A và đầu tư mới, giảm 92% so với cùng kỳ năm 2017 và là con số thấp nhất trong vòng 7 năm qua. Trong thời gian tới, khối lượng và giá trị đầu tư của Trung Quốc ở Mỹ dự báo sẽ vẫn ở mức thấp. Tuy nhiên, chiến tranh thương mại có thể sẽ khuyến khích các nhà sản xuất Trung Quốc mở nhà máy sản xuất trực tiếp ở Mỹ thay vì xuất khẩu.

Song song với xu hướng trên để hiện thực hóa chiến lược Vành đai và con đường, Trung Quốc cũng đẩy mạnh đầu tư vào các nước BRI[1]. Đầu tư của Trung Quốc vào các nước BRI chiếm 14,2% tổng vốn FDI ra nước ngoài của Trung Quốc trong quý I/2018, tập trung vào cơ sở hạ tầng. Các tập đoàn công nghệ từTrung Quốc cũng bắt đầu tham gia đầu tư vào các nước BRI. Trong Q1/2018, tập đoàn Alibaba của Trung Quốc đã mua lại tập đoàn Daraz của Pakistan.

Trong khi đó, dòng vốn đầu tư gián tiếp vào các nền kinh tế đang nổi giảm mạnh trong nửa đầu năm 2018, chủ yếu do lãi suất của Mỹ tăng. Theo dữ liệu hàng tháng của Viện tài chính quốc tế IIF, dòng vốn đầu tư gián tiếp đã rút ra khỏi các nền kinh tế đang nổi từ tháng 2/2018, lần đầu tiên kể từ tháng 11/2016, sau đó ổn định vào tháng 3/2018, nhưng lại tiếp tục đảo chiều kể từ giữa tháng 4/2018 khi lãi suất trái phiếu kho bạc 10-năm của Mỹ chạm mức 3%- lần đầu tiên trong vòng 4 năm qua. Tháng 5/2018, các nhà đầu tư nước ngoài cũng rút 12,3 tỉ USD ra khỏi các thị trường đang nổi.Theo IIF, lợi tứctrái phiếu của Mỹ tăng 100% sẽ khiến cho dòng vốn gián tiếp đổ vào các nền kinh tế đang nổi giảm 20 tỉ USD.

 

[1] Các nước tham gia vào Sáng kiến”Vành đai con đường”


Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Đỗ Thị Bảo Ngọc (Ban Kinh tế Thế giới)
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202