Phân tích và Dự báo > Báo cáo quý

Tình hình kinh tế Việt Nam Quý I/2018 và dự báo năm 2018

Cập nhật lúc: 15/05/2018 03:10:00 PM

1.Một số nét nổi bật của kinh tế Việt Nam quý I/2018

Trong 3 tháng đầu năm 2018 nền kinh tế ghi nhận mức cải thiện ấn tượng ở cả tổng cung và tổng cầu. Tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I/2018 ước tính tăng 7,38% so với cùng kỳ năm trước và là mức tăng cao nhất của quý I trong vòng 10 năm trở lại đây.

Hình 1: Tăng trưởng GDP trong quý I qua các năm

                                                                           Nguồn: Tổng cục thống kê

Về phía cung, khu vực sản xuất đã có bước tiến mạnh mẽ trong những tháng đầu năm 2017, khu vực NLNTS có mức tăng trưởng tiến bộ đáng kể so với cùng kỳ (tăng 4,05% so với mức 2,08% cùng kỳ 2017), là mức tăng cao trong nhiều năm trở lại đây, đóng góp 0,46 điểm% vào mức tăng trưởng chung. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đã tiếp tục có bước bứt phát ngoạn mục ở mức rất cao, đạt 9,7% (so với 4,48% của cùng kỳ 2017), đóng góp 3,39 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung, và là động lực chính dẫn dắt tăng trưởng của khu vực công nghiệp-xây dựng nói riêng và toàn nền kinh tế nói chung.

Khu vực dịch vụ cũng tiếp tục duy trì đà tăng ổn định ở mức khá, ước tính đạt 6,70% (so với mức 6,36% cùng kỳ 2017), đóng góp 2,75 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP toàn nền kinh tế. Chính nhờ sự tăng trưởng bứt phát của ba khu vực này đã tạo thế kiềng ba chân vững chắc thúc đẩy tổng cung. Đóng góp cụ thể của các ngành vào mức tăng trưởng chung trong bảng sau:

Bảng 1: Đóng góp tăng trưởng của một số ngành kinh tế quý I năm 2018:

                                            Nguồn: Tổng cục Thống kê và tính toán của Nhóm NC

Về phía cầu, cũng có sự cải thiện đáng kể nhờ cầu tiêu dùng tăng khá, cán cân thương mại thặng dư do kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh và giải ngân vốn đầu tư tiếp tục được thúc đẩy. Trong mức tăng 7,38% của quý I/2018, tiêu dùng cuối cùng tăng 7,13% so với cùng kỳ năm 2017, đóng góp 5,04 điểm phần trăm (trong đó tiêu dùng cuối cùng của hộ dân cư tăng 7,15%, đóng góp 4,65 điểm phần trăm); tích lũy tài sản tăng 6,46%, đóng góp 1,15 điểm phần trăm; chênh lệch xuất, nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ ở tình trạng xuất siêu làm đóng góp 1,19 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung.

2.Dự báo tình hình kinh tế xã hội trong thời gian tới         

2.1 Động lực tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2018

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều yếu tố thuận lợi đối với hoạt động kinh tế trong nước, tăng trưởng kinh tế trong năm 2018 được dự báosẽ có nhiều khởi sắc. Những nỗ lực từ phía Chính phủ trong tháo gỡ khó khăn của nền kinh tế, nhằm thúc đẩy tăng trưởng được thực hiện triệt để và quyết liệt trong năm 2017 cũng sẽ phát huy hiệu quả trong năm 2018. Các hiệp định tự do thương mại thế hệ mới được ký kết và thực hiện được kỳ vọng sẽ mang lại những đột phá về đầu tư kinh doanh, mở rộng thị trường xuất khẩu. Việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh đang được các cấp, các ngành tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt. Kết hợp những yếu tố thuận lợi nêu trên sẽ là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Những xu hướng cụ thể trên các lĩnh vực như sau:

* Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhiều khả năng sẽ được cải thiện: Mặc dù còn gặp phải nhiều khó khăn trong năm 2017, các doanh nghiệp tại Việt Nam có cơ hội để phát triển hơn trong năm 2018, với xu hướng tập trung vào lĩnh vực kinh doanh cốt lõi để thích ứng với mức độ cạnh tranh ngày càng tăng lên. Năm 2018 sẽ là năm doanh nghiệp Việt Nam có khả năng mở rộng thâm nhập vào thị trường khu vực và thế giới. Cổ phần hóa doanh nghiệp được đẩy mạnh trong năm 2018 và phát triển khu vực tư nhân sẽ là các động lực giúp tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới. Ngoài ra, các quy định của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đi vào thực tiễn từ ngày 01/1/2018, tiến trình minh bạch hóa thông tin đang dần trở nên rõ nét và các doanh nghiệp sẽ tập trung phát triển các chiến lược quản trị tiên tiến phù hợp với bối cảnh mới của kinh tế toàn cầu. Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp lớn như Samsung, Formusa,... được dự báo có tăng trưởng cao trong năm 2018, đây sẽ là động lực cho tăng trưởng ngành CNCBCT, tạo lực đẩy cho tăng trưởng khu vực công nghiệp và toàn nền kinh tế nói chung.

* Thực hiện vốn đầu tư phát triển có thể thuận lợi: Năm 2018, Chính phủ tiếp tục thúc đẩy nhanh tiến độ thi công và giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản, nhất là các nguồn vốn NSNN, trái phiếu Chính phủ, ODA, vốn đầu tư phát triển toàn xã hội được cải thiện hơn so với năm 2017.

*Về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài có triển vọng khả quan khi được hưởng lợi khi có nhiều yếu tố tích cực sẽ hỗ trợ hơn trong năm 2018 về triển vọng kinh tế cũng như cơ hội trong quá trình hội nhập quốc tế. Các hiệp định thương mại đàm phán thành công sẽ đem lại cơ hội cho thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam, không chỉ ở các khoản đầu tư mới mà cả việc mở rộng các dự án sẵn có.

* Xuất nhập khẩu có nhiều yếu tố hỗ trợ tích cực:do những cải thiện trong quan hệ hợp tác của Việt Nam và các nước khác trên thế giới. Cùng với đó, tăng trưởng tốt hơn của các đối tác chính của Việt Nam trong năm 2018, kéo theo những tác động tích cực cho nhu cầu về hàng hoá Việt Nam. Giá cả các mặt hàng chính cũng được dự báo trong xu thế tăng sẽ giúp nâng cao kim ngạch thương mại cho Việt Nam. Ngoài ra, sự phục hồi của hoạt động sản xuất trong nước cũng góp phần thúc đẩy xuất – nhập khẩu

* Xu hướng tăng tiêu dùng dân cư có khả năng sẽ tiếp tục duy trì: năm 2018 được dự báo vẫn duy trì được xu hướng tăng trưởng khá của năm 2017. Mặc dù xu hướng tiết kiệm vẫn diễn ra nhưng khi thu nhập tăng, người tiêu dùng vẫn sẵn sàng chi tiêu cho các hoạt động mua sắm, giải trí, du lịch sử dụng tiền nhàn rỗi. Tâm lý tiêu dùng đang chuyển biến theo chiều hướng tích cực, khi có những biểu hiện lạc quan vào sự tăng trưởng kinh tế tốt trong tương lai, người tiêu dùng có thể tăng nhu cầu mua sắm trong hiện tại. Tuy vậy, giá cả nhiều mặt hàng hóa và dịch vụ đã được kiểm soát trong năm 2017 nhưng vẫn có rủi ro tăng lên trong năm 2018. Nguy cơ lạm phát vẫn là yếu tố tiêu cực có thể tác động đến tâm lý tiêu dùng.

* Lạm phát nhiều khả năng được kiểm soát: Diễn biến phức tạp của giá dầu thế giới do tình hình bất ổn chính trị ở một số nước trong khối OPEC có thể dẫn đến ảnh hưởng của giá xăng dầu trong nước. Hơn nữa, một số thách thức từ các chính sách mới sắp thực thi có thể sẽ làm gia tăng mức lạm phát. Cụ thể như, quyết định lương tối thiểu vùng năm 2018 sẽ tăng thêm 6,5%, bằng một nửa so với mức đề xuất ban đầu là 13,3%; và việc điều chỉnh giá điện bình quân áp dụng từ 1/12/2017 với mức giá mới là 1.720,65 đồng/kWh, tăng gần 100 đồng/kWh so với mức giá hiện hành áp dụng sẽ tác động tới mặt bằng giá cả trong năm tới. Việc điều chỉnh giá dịch vụ khám, chữa bệnh không thuộc quỹ Bảo hiểm y tế tại 18 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, việc điều chỉnh mức lương cơ sở trong tính toán giá dịch vụ y tế và việc tăng giá nhóm dịch vụ giáo dục cũng sẽ tác động vào CPI. Bên cạnh đó, giá điện tăng 6,08% từ ngày 1-12-2017 dự kiến sẽ tác động trực tiếp làm tăng CPI năm 2018 và sẽ tác động gián tiếp tới giá thành các mặt hàng khác sử dụng điện là chi phí đầu vào.Từ những phân tích trên, chỉ số CPI được dự báo sẽ ở mức khoảng 4,5% trong năm 2018.

Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn ẩn chưa nhiều thách thức:

Trong nước, các vấn đề nội tại của nền kinh tế vẫn là thách thức lớn như trình độ công nghệ thấp, đất đai, tài nguyên đang dần cạn kiệt trong khi năng suất, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế tuy có chuyển biến nhưng chưa thực sự đột phá. Ngoài ra, yếu tố động lực tăng trưởng ở cả tổng cung và tổng cầu như khai thác dầu, than, đóng góp của kiều hối, FDI, tiêu dùng đều đã được tận dụng và khó có khả năng duy trì được mức tăng cao như trong năm 2017. Thêm vào đó thị trường lao động Việt Nam năm 2018 sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang và sẽ tác động đến mọi mặt của nền kinh tế và xã hội, đặc biệt là thị trường lao động. Cuộc cách mạng này vừa là cơ hội, đồng thời cũng là thách thức đối với thị trường lao động Việt Nam, đặc biệt là trong các lĩnh vực dệt may, điện tử, những ngành có nhiều lao động thủ công hoặc gắn với quá trình tự động hóa.

2.2 Các kịch bản cho kinh tế Việt Nam trong năm 2018

Với những diễn biến tình hình quý I và những tháng cuối năm năm 2018, có thể thấy nhiều khả năng bối cảnh kinh tế thế giới tại các quốc gia và khu vực không có quá nhiều biến động, dự kiến tăng trưởng GDP thế giới ở mức 3,9%. Giá cả và thương mại thế giới được dự báo duy trì ở mức ổn định. Trong nước, quá trình cải cách pháp lý và cải thiện môi trường đầu tư tiếp tục diễn ra mạnh mẽ. Dự báo kinh tế Việt Nam có thể diễn ra theo những kịch bản sau:

- Kịch bản trung bình là kịch bản cơ sở có nhiều khả năng xảy ra hơn. Trong đó giả thiết, đầu tư khu vực nhà nước giữ tốc độ tăng trưởng ổn định đóng vai trò điều tiết nền kinh tế. Mô hình kinh tế phần nào được chuyển đổi theo chiều sâu nhưng về cơ bản vẫn là nền kinh tế tăng trưởng dựa vào vốn và xuất khẩu. Hệ thống tài chính khá ổn định, điều hành tài chính và tiền tệ tương đối linh hoạt. Khi đó, tăng trưởng kinh tế năm 2018 có thể đạt mức 6,83%, trong khi lạm phát duy trì ở mức thấp, khoảng 4,5%.

- Kịch bản cao có thể đạt được nếu nền kinh tế đạt được những kỳ vọng như kịch bản trung bình. Ngoài ra, những nỗ lực của chính phủ trong cải cách và điều hành kinh tế, tháo gỡ được những nút thắt của nền kinh tế (như chính sách đất đai, tín dụng, bộ máy hành chính); qua đó đem lại môi trường kinh doanh thuận lợi cho phát triển của cộng đồng doanh nghiệp. Theo kịch bản này, trong năm 2018, tăng trưởng kinh tế đạt khoảng 7,02%, và lạm phát trung bình có thể ở mức 4,8%.

Bảng 2: Dự báo các kịch bản tăng trưởng năm 2018

                                    Nguồn: Tổng cục Thống kê và dự báo của NCIF

 

Bảng 3: Dự báo tăng trưởng theo Quý của kịch bản cơ sở

                                  Nguồn: Tổng cục Thống kê và dự báo của NCIF

 

Bảng 4: Dự báo tăng trưởng theo Quý của kịch bản cao

                                    Nguồn: Tổng cục Thống kê và dự báo của NCIF

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Phân tích và dự báo
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202