Tin Kinh tế- xã hội  > Kinh tế thế giới > Trung Quốc

Làn sóng đầu tư và viện trợ của Trung Quốc tại châu Phi và Nam Thái Bình dương khiến Mỹ lo ngại

Cập nhật lúc: 11/04/2018 04:00:00 PM

Trong những năm gần đây, thế giới đã chứng kiến làn sóng đầu tư kéo theo sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc ở khắp các châu lục. Đối với Mỹ, sự lo ngại về đà gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc không chỉ dừng lại ở phạm vi châu Á, châu Âu hay Mỹ - Latin, nơi được coi là sân sau của Mỹ, mà giờ đây còn cả tại châu Phi và Nam Thái Bình dương.

Những khoản đầu tư trị giá lớn của Trung Quốc đang tràn ngập khắp châu Phi khiến Mỹ lo lắng. Sự lo ngại của Mỹ được thể hiện rõ trong việc nước này tăng cường đưa ra những cảnh báo về việc những đồng tiền mà Trung Quốc rải khắp châu Phi, từ Djibouti đến Ethiopia, từ Kenya đến Ai Cập, đều đi kèm với các điều kiện ràng buộc. Giới truyền thông Mỹ gia tăng cáo buộc Trung Quốc đang trở thành “chủ nghĩa thực dân kiểu mới”, khi các khoản tiền khổng lồ mà Trung Quốc đầu tư xây dựng các cảng biển, hạ tầng giao thông đường sắt và đường bộ sẽ dẫn đến “sự lệ thuộc, bóc lột và xâm phạm chủ quyền cơ bản của các quốc gia”. Trong một phát biểu gần đây tại thủ đô Addis Ababa của Ethiopia, ông Rex Tillerson khi còn trên cương vị Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh “Chúng tôi không hề có ý định ngăn chặn hay kéo tiền đầu tư của Trung Quốc ra khỏi châu Phi. Những khoản đầu tư đó là rất cần thiết. Tuy nhiên, chúng tôi nghĩ quan trọng là các quốc gia châu Phi phải cân nhắc kỹ lưỡng các điều khoản đi kèm”. Nhiều quan chức cho biết trong các hợp đồng thường có điều khoản đưa công nhân người Trung Quốc đến lao động tại các công trường xây dựng thay vì thuê mướn nhân công địa phương. Các công ty Trung Quốc cũng được cho là không tuân thủ luật chống hối lộ và thậm chí còn làm gia tăng nạn tham nhũng vốn đang lan tràn ở Lục địa Đen. Mỹ cho rằng một số nước châu Phi hiện nay đang nợ khoản tiền gấp đôi so với thu nhập kinh tế hàng năm của họ và hầu hết khoản nợ là từ Trung Quốc. Mỹ cũng tìm cách chứng tỏ với các nước châu Phi rằng các công ty của Mỹ là một sự lựa chọn thay thế tốt hơn Trung Quốc.

Ngoại trưởng Djibouti Mahamoud Ali Youssouf mới đây đã thừa nhận là tổng nợ của nước này lên tới 84% GDP. Tuy nhiên, ông Youssouf nói: “Chúng tôi không lo lắng về điều đó. Không có quốc gia nào có thể tự phát triển mà không có một cơ sở hạ tầng mạnh mẽ. Và từ góc độ đó, Trung Quốc là một đối tác rất tốt”.  Tuy nhiên, có một vấn đề mà các nhà chính trị và kinh tế học châu Phi chỉ ra là không giống như Mỹ, Trung Quốc xuất hiện tại lục địa này với một “cuốn séc” hào phóng trong tay. Bên cạnh đó, việc đầu tư vào các nước nghèo và bất ổn thường đi kèm rất nhiều rủi ro, nhưng Trung Quốc thường là nước duy nhất sẵn sàng chấp nhận những nguy cơ này. Hơn thế nữa, các khoản đầu tư của Trung Quốc không đi kèm với các yêu cầu về nhân quyền hay quản trị, điều thường diễn ra trong các thỏa thuận với đối tác từ Mỹ. 

Trung Quốc kịch liệt phản bác quan điểm của giới chứcvà truyền thông Mỹ cho rằng các hoạt động của doanh nghiệp nước này tại châu Phi và nhiều khu vực khác mang tính bóc lột. Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị khẳng định “Không có ai thống trị và tất cả các bên tham gia đều bình đẳng. Không hề có bí mật, tất cả đều là các hoạt động cởi mở và minh bạch, không có ‘người thắng được tất’ mà tất cả đều nhận được lợi ích và có các kết quả cùng thắng”. Ông Vương Nghị cũng nhấn mạnh đầu tư của Trung Quốc vào châu Phi “là minh chứng cho cam kết của Trung Quốc về việc đóng vai trò là quốc gia có trách nhiệm đối với sự phát triển kinh tế xã hội cho phần còn lại của thế giới”. 

Điều khác cũng đáng báo động không kém đối với Mỹ chính là các hạ tầng quân sự của Trung Quốc trong khu vực. Tại Djibouti, Trung Quốc đã xây dựng căn cứ quân sự đầu tiên ở nước ngoài tại nước này dọc theo tuyến đường biển quan trọng nối châu Âu và châu Á. Căn cứ quân sự mới của Trung Quốc ở Djibouti, một trong những quốc gia đang nợ Bắc Kinh rất nhiều, chỉ cách căn cứ quân sự thường trực của Mỹ tại châu Phi có vài dặm. Mặc dù đó là căn cứ quân sự duy nhất ở châu Phi của Trung Quốc, nhưng Tướng Thomas Waldhauser, người đứng đầu Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ, gần đây dự đoán rằng “sẽ có nhiều hơn nữa" các căn cứ tương tự. 

Trong khi đó, tại Nam Thái Bình dương, ảnh hưởng của Trung Quốc cũng gia tăng mạnh mẽ trong thời gian gần đây thông qua các khoản viện trợ lớn, khiến Mỹ và các đồng minh của Mỹ như Australia và New Zealand lo ngại. Mới đây, Quốc vương của đảo quốc Tonga (1/3) đã đến thăm chính thức Trung Quốc, nhân dịp hai nước kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Phía Trung Quốc cho rằng viện trợ của Trung Quốc cho các quốc đảo Nam Thái Bình dương không đơn thuần là việc "cung cấp thức ăn" mà chú trọng vào chất lượng viện trợ bằng việc "dạy cả cách câu cá" và điều này khiến các nước nhận viện trợ rất cảm kích. Trên thực tế, viện trợ của Trung Quốc trong những năm gần đây đã tạo ra ảnh hưởng chính trị, khi nhiều quốc đảo Nam Thái Bình Dương như Tonga và Fiji vốn có quan hệ truyền thống với Đài Loan nhưng gần đây đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan để làm hài lòng Trung Quốc. Theo Viện nghiên cứu Lowy của Australia, trong thời gian từ năm 2006 đến 2016, Trung Quốc đã trở thành đối tác cung cấp viện trợ lớn thứ ba cho khu vực này, chỉ sau Australia và Mỹ, trong đó đã viện trợ cho Tonga 172 triệu USD, Papua New Guinea 632 triệu USD, Fiji 360 triệu USD, Vanuatu 243 triệu USD và đảo Cook 50 triệu USD. Nền kinh tế của các nước này cũng dần phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc, dẫn chứng tổng nợ của Tonga đối với Trung Quốc chiếm 64% tổng số nợ nước ngoài và chiếm tới 43% GDP. Điều này đã khiến cả Australia và New Zealand phải phối hợp để điều chỉnh lại chiến lược nhằm tái củng cố ảnh hưởng truyền thống tại khu vực Nam Thái Bình dương. /.

Nguồn: TTXVN

 

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Nguyễn Thị Hồng
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202