Tin Kinh tế- xã hội  > Kinh tế thế giới > Trung Quốc

Kinh nghiệm của Trung Quốc trong việc cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước

Cập nhật lúc: 25/12/2017 06:43:00 PM

Sau hơn 30 năm thực hiện cải cách mở cửa và cải cách thể chế kinh tế (trong đó có cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước là hướng đi chính của cải cách chế độ sở hữu), Trung Quốc đã thu được nhiều thắng lợi, tuy cũng có những vấp váp, thất bại, nhưng nhìn chung con đường cải cách của Trung Quốc là đúng đắn và được sự ủng hộ của nhân dân.

Tương tự như Việt Nam, doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Trung Quốc trong thời kỳ bao cấp và những năm đầu sau đổi mới. Để cải cách khu vực DNNN, Trung Quốc đã bắt đầu thực hiện cổ phần hoá DNNN từ năm 1986 và được mở rộng từ năm 1992. Trong giai đoạn đầu, kết quả cổ phần hoá của Trung Quốc tồn tại 3 vấn đề chính sau: "Một là, đại diện quyền sở hữu nhà nước trong công ty cổ phần không rõ ràng, không hoàn toàn đại diện cho nhà nước. Hai là, tỷ trọng cổ phần nhà nước có xu thế suy giảm rõ rệt, các công ty cổ phần ban đầu mới thành lập, cổ phần nhà nước đều chiếm trên 50%, nhưng sau đó cổ phần nhà nước cứ giảm dần, có công ty hàng năm giảm 10%. Ba là, cổ phần nhà nước không thể vận hành (mua bán) nên về cơ bản trong tình trạng ngưng trệ, vốn nhà nước rất khó bảo tồn và tăng giá trị"[1]. Vì vậy, Trung Quốc đã có những quy định rõ ràng hơn nhằm nâng cao hiệu quả của chính sách cổ phần hoá. Theo đó, các doanh nghiệp có đầy đủ các yếu tố: (1) Quyền sở hữu tài sản rõ rang; (2) Quyền lợi và trách nhiệm của mọi chủ thể rõ ràng; (3) Chính quyền và doanh nghiệp tách rời nhau; (4) Quản lý khoa học.

Bài học kinh nghiệm từ quá trình đa dạng hoá sở hữu DNNN ở Trung Quốc:

- Xây dựng và quán triệt một quan niệm, một mục tiêu đúng đắn về cổ phần hoá, phù hợp với bản chất của chế độ xã hội: Chuyển doanh nghiệp nhà nước thành công ty cổ phần là để thu hút vốn từ bên ngoài vào, chứ không bán toàn bộ tài sản Nhà nước.

- Hình thức cổ phần hoá áp dụng chủ yếu đối với các doanh nghiệp vừa và lớn, có khả năng phát triển.

- Áp dụng tỷ lệ bán cổ phần đa dạng, nâng cao tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài

- Cổ phần hoá muốn phát triển và mở rộng phải có sự gắn kết với thị trường chứng khoán. Trung Quốc đã xoá bỏ sự phân biệt giữ cổ phiếu Nhà nước (cổ phiếu A) và cổ phiếu của các cá nhân, pháp nhân (cổ phiếu B) gọi chung là cổ phiếu đầu tư, tạo một sân chơi bình đẳng cho các nhà đầu tư.

- Chính phủ Trung Quốc chú trọng đến giải pháp kích cầu và tạo cơ sở ban đầu cho việc hình thành thị trường vốn trong nước. Bên cạnh việc mở rộng đối tượng bán để các công dân có thể tham gia chương trình cổ phần hoá, chính phủ còn có biện pháp hỗ trợ vốn ban đầu cho người lao động trong doanh nghiệp, có các chính sách lãi suất, chính sách tài chính đúng, mở rộng thị trường mua, kể cả việc bán cho người nước ngoài và chuyển nợ thành vốn đầu tư.

-----------------

Tài liệu tham khảo

  1. Dong. X.-y.. et al. (2006). "Privatization and firm performance: A comparison between rural and urban enterprises in China." Journal of Comparative Economics 34: 608-633.
  2. Jun. Z. (2003). "Investment. investment efficiency. and economic growth in China." Journal of Asian Economics 14 713-734.
  3. Linqiang Huang. Sheng Xiao (2012). Sở hữu chính phủ ảnh hưởng đến hoạt động của DN như thế nào? Mô hình đơn giản của tư nhân hoá trong các nền kinh tế chuyển đổi (How does government ownership affect firm performance? A simple model of privatization in transition economies). Economics Letters 116 (2012). pp. 480 – 482.
  4. Xiao-yuan Dong, Louis Puttermanb, Bulent Unel, Privatization and firm performance: A comparison between rural and urban enterprises in China, Journal of Comparative Economics 34 (2006) 608–633.

 


[1]  Báo cáo về "Vấn đề bảo đảm quyền lợi và lợi ích của cổ phần nhà nước trong xí nghiệp cổ phần" tháng 6/1994 của ông Phạm Nhạc - Phó cục trưởng Cục quản lý cổ phần nhà nước 

 

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Hạ Thị Thu Thủy (Ban Thông tin doanh nghiệp và TT)
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202