Tin Kinh tế- xã hội  > Kinh tế thế giới

Canada sẽ làm gì để có thể theo đuổi cả NAFTA và TPP

Cập nhật lúc: 28/11/2017 04:00:00 PM

Giới nghiên cứu nhìn chung cho rằng Canada hiện đang ở trong thế kẹt khi cùng lúc theo đuổi cả hai thoả thuận thương mại quy mô lớn là Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) và Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Những quy định khác biệt trong hai thoả thuận này sẽ gây khó khan cho các ngành xuất khẩu chủ yếu của Canada và buộc nước này phải tính toán rất cẩn thận để tránh những tình huống khó xử về sau. 

Các cuộc đàm phán NAFTA được tái khởi động gần đây đang thu hút sự quan tâm rất lớn của dư luận Canada, nhưng chỉ vài tuần nữa một thỏa thuận thương mại khổng lồ khác có thể sẽ được các nhà lãnh đạo thế giới tiếp tục thúc đẩy bên lề Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á- Thái Bình Dương (APEC) tại Việt Nam, đó là TPP-11, gồm 11 thành viên nhưng không có sự tham gia của nền kinh tế lớn nhất là Mỹ sau khi Chính quyền của Tổng thống Donald Trump quyết định rút khỏi thoả thuận này chỉ vài ngày sau khi ông Trump lên nắm quyền.  Trên thực tế, từ đầu năm nay, các nhà đàm phán Canada và 10 quốc gia còn lại đã lặng lẽ tiến hành các cuộc đàm phán nhằm khôi phục thoả thuận TPP11 nhằm tạo ra khu vực thương mại có quy mô lên tới 11.000 tỷ USD. Các bên hy vọng có thể đạt được nhất trí cuối cùng về thoả thuận này khi các bộ trưởng thương mại 11 nước gặp nhau trong khuôn khổ Tuần lễ cấp cao APEC, diễn ra từ ngày 5-11/11 tại Đà Nẵng của Việt Nam. Việc đẩy mạnh tiến độ đàm phán TPP-11 có thể mang lại một số lợi thế cho Canada, nhưng cũng sẽ làm phức tạp hơn các cuộc đàm phán NAFTA đầy khó khăn với Mỹ và Mexico. Từ khi được tái khởi động đến nay, các cuộc đàm phán NAFTA không có nhiều tiến triển khả quan nên Canada đang phải nhanh chóng tìm cách đa dạng hoá các đối tác thương mại và việc Canada tìm kiếm các thoả thuận thương mại song phương và đa phương khác, trong đó có TPP-11 nhằm phát đi một tín hiệu mạnh mẽ tới Mỹ, Mexico và các nước thành viên khác của NAFTA. Xét ở khía cạnh nào đó, TPP- 11 có lẽ còn tốt cho Canada hơn là thoả thuận ban đầu khi có Mỹ. Các nhà xuất khẩu gỗ mềm và nông sản như cải dầu, thịt bò và thịt lợn của Canada sẽ được hưởng lợi về thuế trước các đối thủ cạnh tranh Mỹ ở thị trường châu Á-Thái Bình Dương, không chỉ ở Nhật Bản mà còn ở cả Malaysia và Việt Nam.

Theo một nghiên cứu của tổ chức Canada West Foundation, khi tham gia TPP-11, Tổng sản phẩm quốc nội hàng năm của Canada sẽ tăng thêm 3,4 tỷ đô la Canada (CAD), so với mức 2,8 tỷ CAD theo tính toán khi có cả sự tham gia của Mỹ. Vì vậy, việc đẩy nhanh TPP- 11 sẽ gây áp lực buộc Chính quyền Trump phải cân nhắc thận trọng hơn nếu muốn rút khỏi các thoả thuận thương mại đa phương như NAFTA. Tuy nhiên, TPP-11 cũng sẽ tạo ra một số bất lợi đối với Canada. TPP- 11 có thể là cơ hội để Canada vươn tới các thị trường lớn khác ngoài Mỹ, nơi chiếm tới 75% tổng sản lượng xuất khẩu của nước này, nếu như Chính quyền Trump quyết định “khai tử” NAFTA, hoặc tìm cách áp đặt các điều khoản quá vô lý. Nếu TPP-11 được thúc đẩy và có hiệu lực, trong khi số phận NAFTA còn chưa rõ ràng, một số ngành xuất khẩu lớn của Canada (như ô tô và sữa) sẽ rơi vào thế lựa chọn khó khăn. Đơn cử như với ngành ô tô, Nhật Bản và Mexico là hai nhà sản xuất ô tô và phụ tùng ô tô lớn và cùng là thành viên TPP-11, các nhà sản xuất của Canada sẽ bị kẹt giữa các đối thủ của hai nước trên với các đối thủ tại Mỹ do những khác biệt về tỷ lệ nội địa hoá quy định trong NAFTA và TPP. Vì vậy, xây dựng các quy tắc đối với ngành ô tô trong TPP- 11 sẽ là một vấn đề lớn đối với Canada. Hiện nay, quy định về tỷ lệ nội địa hoá đối với ô tô con và xe tải hạng nhẹ (để được hưởng mức thuế quan ưu đãi) trong TPP thấp hơn nhiều so với NAFTA và khoảng cách này có thể sẽ còn được nới rộng hơn nữa do Chính quyền Trump đang gây sức ép đòi nâng thêm tỷ lệ nội địa hoá trong NAFTA từ mức 62,5% lên 70-75%. Nếu đáp ứng các tiêu chuẩn của NAFTA, ngành sản xuất ô tô và phụ tùng ô tô của Canada sẽ bị thua thiệt trước các đối thủ trong TPP. Ngược lại, nếu chỉ đáp ứng tiêu chuẩn quy định trong TPP, các nhà sản xuất của Canada sẽ không được hưởng mức thuế quan ưu đãi của NAFTA. Không chỉ ngành ô tô, ngành công nghiệp sữa của Canada cũng sẽ phải đối mặt với những khó khăn tương tự, khi sẽ phải nhượng bộ Mỹ trong đàm phán NAFTA và sẽ phải nhượng bộ tương tự đối với các nhà sản xuất sữa của Australia, New Zealand hay sẽ phải loại hẳn những vấn đề này ra khỏi bàn đàm phán TPP.

Về cơ bản, Canada không muốn đứng ngoài những lợi ích kinh tế và chính trị trong khuôn khổ TPP-11, nhất là trong bối cảnh Nhật Bản và Australia đang nổi lên là hai động lực chính dẫn dắt TPP-11. Mặt khác, điểm mấu chốt đối với Canada là thị trường Mỹ có ý nghĩa quyết định, là điểm đến của 75% hàng hoá xuất khẩu của Canada. Việc tiếp cận thị trường Mỹ sẽ quyết định sự tồn tại của các chuỗi cung ứng liên kết xuyên biên giới của Canada, nên Canada cũng không thể tham gia vào các quy tắc chồng chéo giữa NAFTA và TPP vì điều đó có thể gây tổn hại cho hoạt động xuất khẩu hàng hoá vào thị trường Mỹ. Thế kẹt của Canada có thể dẫn tới việc nước này sẽ lưỡng lự trong việc phục hồi TPP và nếu tham gia đàm phán TPP-11, thì nước này cũng khó đưa ra những cam kết đầy đủ

-------------------------------------------------------------

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Nguyễn Thị Hồng
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202