Tin Kinh tế- xã hội  > Kinh tế thế giới > Mỹ

Về chính sách thương mại của Chính quyền Tổng thống D.Trump

Cập nhật lúc: 03/11/2017 10:00:00 AM

Tạp chí Foreign Affairs mới đây đăng bài phân tích Phó Giáo sư Jeffrey Kucik - nhà nghiên cứu khoa học chính trị thuộc Đại học Arizona, Mỹ về chính sách thương mại của Mỹ, trong đó cho rằng Chính quyền của Tổng thống D. Trump đang phải trả giá cho những thay đổi trong chính sách thương mại.

Theo ông Jeffrey Kucik, trong suốt chiến dịch tranh cử năm 2016, các nhà kinh tế cảnh báo rằng việc Tổng thống D. Trump đe dọa chấm dứt các cam kết trước đây của Mỹ về thương mại và áp đặt những rào cản thương mại mới sẽ khiến các đối tác chủ chốt xa lánh nước này. Giờ đây, những lo ngại đó đã trở thành hiện thực, điển hình là việc Mỹ gia tăng bất bình trước những khoản hỗ trợ của Chính phủ Canada và Chính phủ Anh dành cho Bombardier – một công ty hàng không vũ trụ lớn hoạt động ở cả hai bờ Đại Tây Dương và những bất đồng này đang có nguy cơ dẫn đến một cuộc chiến tranh thương mại giữa Mỹ và hai nước này. 

Vào cuối tháng 9 vừa qua, Bộ Thương mại Mỹ đã công bố một phát hiện sơ bộ chống lại Bombardier, sau khi hãng Boeing của Mỹ cho rằng công ty Bombardier đã thu lợi bất bình đẳng từ những khoản hỗ trợ của Chính phủ Canada và Chính phủ Anh. Những khoản hỗ trợ này cho phép công ty bán máy bay ở Mỹ với giá thấp hơn. Theo luật Mỹ, những hành vi như vậy được coi là " bán phá giá" vì đáng lẽ các sản phẩm của Bombardier phải chịu thuế gần 210%, trong khi mức thuế trung bình của Mỹ là 2% đối với hàng hóa công nghiệp nhập khẩu. Quyết định phản đối Bombardier “bán phá giá” đã vấp phải những phản ứng gay gắt từ phía Canada và Anh. Thủ tướng Canada Justin Trudeau dọa "sẽ chấm dứt mọi làm ăn với Boeing - một công ty mà suốt ngày kiện tụng chúng tôi". Cả Thủ tướng Trudeau và Thủ tướng Anh Theresa May đều đe dọa sẽ hủy bỏ các đơn đặt hàng máy bay quân sự mới với Boeing. Trong khi đó, Chính quyền Mỹ khẳng định việc bảo vệ các lợi ích kinh tế của Mỹ là hoàn toàn chính đáng. Tổng thống D. Trump cho rằng các tập đoàn Mỹ đang phải chịu sự bất lợi từ chính sách phân biệt của các nước, trong đó có các khoản trợ giúp của các chính phủ nước như trường hợp của Bombardier. Trước đây, Chính phủ Mỹ thường áp dụng biện pháp tăng thuế khi họ cho rằng hỗ trợ của chính phủ các nước sẽ khiến các bên cạnh tranh có được lợi thế bất công bằng trước các nhà sản xuất Mỹ. Trên thực tế, Mỹ vốn là một trong những nước sử dụng thuế chống bán phá giá thường xuyên nhất, nhưng Tổng thống D. Trump dường như còn muốn áp dụng các biện pháp mạnh tay hơn, là “bất cứ sự bảo hộ nào cũng sẽ vấp phải sự trả đũa tương xứng”. Gần đây nhất, Tổng thống D. Trump cũng đã đề cập tới khả năng áp dụng hàng rào thương mại đối với mặt hàng nhôm lá của Trung Quốc và gỗ xẻ của Canada, vì cho rằng việc Chính phủ những nước này trợ giá các mặt hàng trên sẽ gây khó khăn cho khả năng tiếp cận thị trường của các ngành công nghiệp định hướng xuất khẩu của Mỹ. Nhiều nhà quan sát bày tỏ lo ngại việc áp dụng các biện pháp trả đũa cứng rắn của Tổng thống D.Trump sẽ khiến các công ty đầu tư, sản xuất kinh doanh và xuất khẩu ra nước ngoài của Mỹ bị đe dọa. Hồi tháng 8 vừa qua, Trung Quốc đã đáp trả việc Mỹ áp thuế đối với nhôm lá Trung Quốc bằng việc đe dọa hạn chế nhập khẩu đậu nành của Mỹ. Trung Quốc là thị trường tiêu thụ đậu nành trị giá 16 tỷ USD và là nước nhập khẩu các sản phẩm nông nghiệp số một của Mỹ. Giờ thì căng thẳng cũng đã hạ nhiệt, sau khi Chính phủ Mỹ buộc phải tuyên bố tạm hoãn quyết định cuối cùng về việc Trung Quốc có bán phá giá nhôm lá ở thị trường Mỹ hay không. 

Giới nghiên cứu kinh tế Mỹ đã chỉ ra rằng để xử lý những bất bình liên quan Công ty Bombardier, nếu Mỹ tăng thuế đối với các sản phẩm của Công ty này, thì Canada cũng sẽ có những đòn đáp trả tương tự, chẳng hạn như sẽ hủy các hợp đồng mua máy bay F18 của Boeing trị giá 5 tỷ USD. Chủ nghĩa dân tộc về kinh tế là con dao hai lưỡi vì Mỹ không thể áp thuế với các mặt hàng nhập khẩu từ một nước mà không tự gây hại cho các nhà xuất khẩu của Mỹ tới thị trường nước đó. Việc trả đũa thương mại cũng sẽ tác động tiêu cực tới lợi ích của người tiêu dùng Mỹ. Hồi Tháng 4 vừa qua, Chính quyền Mỹ tuyên bố áp thuế đối với sản phẩm gỗ xẻ của Canada đã dấy lên sự giận dữ trong Hiệp hội các chủ thầu xây dựng nhà ở của Mỹ. Họ cho rằng quyết định đó của Chính quyền Mỹ sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới người tiêu dùng Mỹ, khiến giá nhà mới tăng thêm hơn 3.000 USD/căn. Tương tự như vậy, năm 2016, Bombardier đã chi 2,4 tỷ USD mua thiết bị, linh kiện của các công ty Mỹ; nếu đẩy Bombardier ra khỏi thị trường, thì các công ty Mỹ hoạt động trên lĩnh vực cung ứng thiết bị, linh kiện dùng cho ngành công nghiệp sản xuất máy bay sẽ mất một trong những nhà tiêu thụ quan trọng nhất.

Trong lịch sử nước Mỹ, không chỉ có Tổng thống D. Trump cam kết bảo vệ thị trường Mỹ. Mỹ đã khởi xướng gần 200 vụ điều tra chống bán phá giá dưới thời Chính quyền Bush (con) và 200 vụ dưới thời Chính quyền Obama. Nhưng lý do khiến những chính sách chống bán phá giá này không tạo nên quá nhiều thay đổi là vì những người tiền nhiệm của Tổng thống D. Trump hiểu rõ tầm quan trọng của việc dựa trên các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) để bảo vệ lợi ích của Mỹ. Trong khi đó, Chính quyền Mỹ hiện nay thể hiện sự hoài nghi về địa vị pháp lý của WTO với tuyên bố Mỹ sẽ không tôn trọng bất cứ quyết định nào của WTO đụng chạm tới lợi ích của Mỹ và tuyên bố này cũng đồng nghĩa với việc lần đầu tiên Mỹ công khai đe dọa sẽ phớt lờ quyền hạn của WTO – một tổ chức quốc tế quan trọng nhất về thương mại. Cách điều chỉnh chính sách thương mại của Chính quyền Mỹ hiện nay rõ ràng cũng đang khiến các đối tác thương mại lớn của Mỹ tìm kiếm thị trường thay thế. Gần đây, Canada đã hoàn thành một thỏa thuận thương mại với EU; Mexico đang thúc đẩy đối thoại song phương về tự do thương mại với Trung Quốc; 11 quốc gia thành viên còn lại của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) dù không có Mỹ tham gia vẫn đang tiếp tục đàm phán để hiện thực hóa TPP - 11. Xu hướng này được dự báo sớm muộn cũng sẽ gây thiệt hại cho lợi ích của nước Mỹ.

Nguồn: foreignaffairs.com

 

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Nguyễn Thị Hồng
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202