Phân tích và Dự báo > Báo cáo khác

Những nét lớn của nền kinh tế Việt Nam trong 9 tháng năm 2017

Cập nhật lúc: 17/10/2017 09:48:00 AM

1.Tăng trưởng kinh tế bứt phá ngoạn mục

Kinh tế Việt Nam tiếp tục bứt phá mạnh mẽ ở cả ba động lực tăng trưởng góp phần tạo nên tốc độ tăng ấn tượng trong quý III/2017. GDP quý III/2017 tăng trưởng mức 7,46%, cao hơn nhiều so với mức tăng GDP của quý I, II, và cũng là mức tăng kỷ lục trong nhiều năm trở lại đây, qua đó giúp GDP 9 tháng năm 2017 tăng 6,41% so với cùng kỳ năm trước. 

Biểu đồ 1: Tăng trưởng kinh tế theo các quý năm 2017

Tính chung đến 9 tháng đầu năm 2017, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt mức tăng 2,78%, đóng góp 0,43% điểm phần trăm vào mức tăng chung; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 7,17%, đóng góp 2,45 điểm phần trăm; khu vực dịch vụ tăng 7,25%, đóng góp 2,8 điểm phần trăm. Cụ thể:

Khu vực nông, lâm, thủy sản hồi phục tốt so với cùng kì năm trước khi những tác động tiêu cực của tình hình thời tiết khắc nghiệt và hệ lụy trực tiếp do ô nhiễm môi trường biển đã được khắc phục. Tính chung 9 tháng đầu năm khu vực này đã tăng trưởng 2,78%, cao hơn rất nhiều so với mức tăng trưởng 0,62% của cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành thủy sản đạt mức tăng cao nhất với 5,42% so với cùng kỳ năm 2016, đóng góp 0,17 điểm phần trăm vào mức tăng chung; ngành lâm nghiệp tăng 5,00%, đóng góp 0,03 điểm phần trăm; ngành nông nghiệp mặc dù tăng cao hơn mức tăng 0,02% của cùng kỳ năm trước nhưng có dấu hiệu chững lại so với 6 tháng đầu năm khi tốc độ tăng chỉ ở mức 1,96%, đóng góp 0,23 điểm phần trăm vào mức tăng chung.

Khu vực sản xuất tiếp tục bứt phá nhờ sự cải thiện của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và ngành xây dựng. Tính chung 3 quý đầu năm 2017, ngành công nghiệp chế biến, chế bứt phá với mức tăng 12,77%, cao hơn so với mức tăng 11,22% của cùng kỳ năm trước; đóng góp 2,15 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Tuy nhiên, toàn toàn ngành công nghiệp vẫn tăng ở mức thấp hơn so với cùng kỳ, đạt 6,95% (thấp hơn mức tăng 9,86% và 7,40% của cùng kỳ năm 2015 và năm 2016) do sự sụt giảm của ngành khai khoáng. Trong 9 tháng đầu năm 2017, ngành khai khoáng đã giảm tới 8,08%, làm giảm 0,57 điểm phần trăm mức tăng trưởng chung. Ngành xây dựng tiếp tục duy trì tăng trưởng khá với tốc độ 8,30%, đóng góp 0,47 điểm phần trăm vào mức tăng chung.

Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) cũng cải thiện rõ rệt trong những tháng gần đây. Tính chung 9 tháng năm 2017, chỉ số sản xuất công nghiệp ước tính tăng 7,9% so với cùng kỳ trước, cao hơn mức của năm 2016 (7,1%). Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 12,8%, đây là mức tăng cao nhất của ngành này trong nhiều năm qua, đóng góp 9 điểm phần trăm vào mức tăng chung; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 8,9%, đóng góp 0,6 điểm phần trăm; ngành cung cấp nước và xử lý rác thải, nước thải tăng 7,8%, đóng góp 0,1 điểm phần trăm; riêng ngành khai khoáng giảm mạnh 8,1%, làm giảm 1,8 điểm phần trăm mức tăng chung.

Chỉ số nhà quản trị mua hàng (Purchasing Managers’ Index (PMI)) toàn phần lĩnh vực sản xuất Việt Nam cũng tăng mạnh từ 51,8 điểm trong tháng 8/2017 lên 53,3 trong tháng 9/2017. Kết quả này cho thấy các điều kiện kinh doanh trong tháng đã cải thiện mạnh mẽ với tốc độ đáng chú ý nhất từ tháng 4/2017. Sản lượng và số lượng đơn đặt hàng mới tăng mạnh hơn, tốc độ tạo việc làm nhanh nhất trong thời gian sáu tháng, giá cả đầu vào tăng mạnh nhất kể từ tháng 5/2011. Đặc biệt, nhân tố chính làm cải thiện các điều kiện kinh doanh gần đây là số lượng đơn đặt hàng mới tăng mạnh và nhanh hơn nhờ sự gia tăng nhu cầu khách hàng, giúp cho sản lượng ngành sản xuất tiếp tục tăng. Điều này tạo tiền đề tốt để các nhà sản xuất có thể tiếp tục tăng trưởng mạnh trong quý cuối năm.

 Khu vực dịch vụ trong 09 tháng đầu năm 2017 khá sôi động. Tăng trưởng trong 9 tháng đầu năm của khu vực dịch vụ ước đạt mức 7,25% ghi nhận mức tăng trưởng cao hơn 2 năm trước (6,7% của năm 2016 và 6,17% của năm 2015) nhờ bán buôn và bán lẻ; dịch vụ lưu trú hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm; và hoạt động kinh doanh bất động sản đạt mức tăng khá. Bán buôn và bán lẻ tăng 8,16% so với cùng kỳ năm trước, là ngành có đóng góp cao nhất vào mức tăng trưởng chung (0,75 điểm phần trăm); dịch vụ lưu trú và ăn uống tăng 9,00%, đóng góp 0,35 điểm phần trăm; hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm tăng 7,89% (mức tăng cao nhất trong 7 năm gần đây), đóng góp 0,40 điểm phần trăm; hoạt động kinh doanh bất động sản tăng 3,99% (mức tăng cao nhất từ năm 2012 trở lại đây), đóng góp 0,22 điểm phần trăm. Bước sang tháng 9, hoạt động của khu vực này vẫn tiếp tục nhộn nhịp. Công tác quản lý thị trường được các cấp, các ngành chỉ đạo kịp thời, hiệu quả, hạn chế hàng giả và bình ổn giá góp phần đẩy mạnh hoạt động thương mại trong nước, kích thích sức mua của người tiêu dùng. Mạng lưới siêu thị, trung tâm thương mại cung ứng lượng hàng hóa dồi dào, đa dạng về mẫu mã, đảm bảo chất lượng, đáp ứng nhu cầu của người dân. Ước tính tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tính cho tháng 9 ước đạt 336,6 nghìn tỷ đồng, tăng 1,8% so với tháng trước và tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung cho 09 tháng đầu năm ước đạt 2.917,6 nghìn tỷ đồng, tăng 10,5% so với cùng kỳ năm trước, nếu loại trừ yếu tố giá tăng 9,2% (cùng kỳ năm 2016 tăng 9%).

2.Lạm phát tăng nhẹ nhưng vẫn duy trì ở mức thấp

Chỉ số giá tiêu dùng bình quân quí I năm nay tăng 4,65% so với cùng kỳ năm trước, đây là mức tăng cao nhất trong 3 năm gần đây (năm 2015 con số này là 0,74% và năm 2016 là 1,25%). Sang quí II, áp lực tăng giá đã giảm hẳn do giá cả lương thực và thực phẩm đã  giảm mạnh do vào mùa vụ thu hoạch, chỉ số CPI bình quân quí II tăng 3,34% so với cùng kỳ năm trước.  Bắt đầu vào quí III  chỉ số CPI đã tăng trở lại, chỉ số CPI tháng 7 tăng 0,11%, CPI tháng 8 tăng 0,92%, CPI tháng 9 tăng 0,59% so với tháng trước, nguyên nhân chủ yếu gây ra lạm phát 9 tháng đầu năm là do giá xăng dầu tăng theo giá dầu quốc tế, giá dịch vụ y tế tiếp tục tăng theo lộ trình và giá thực phẩm có chiều hướng tăng do nhu cầu. Chỉ số CPI bình quân quí III tăng 3,1%. Tính đến hết quí 3 chỉ số CPI bình quân tăng 3,8% so với cùng kỳ và tăng 1,83% so với tháng 12 năm trước.

3.Xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh

a)Xuất khẩu

Tháng 9, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa có giảm nhẹ 2,1% so với tháng trước nhưng vẫn dạt mức xuất khẩu cao, ước đạt 19,34 tỷ USD. Sự sụt giảm này đến từ khu vực trong nước do kim ngạch xuất khẩu của khu vực trong nước và FDI đạt tương ứng 5,2 tỷ USD và 14,04 tỷ USD.

Tính chung 9 tháng đầu năm: (1) tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 154,32 tỷ USD, tăng 20,0% so với cùng kỳ năm trước trong đó xuất khẩu khu vực FDI ước đạt 109,102 tỷ USD, tương đương 70,69% tổng kim ngạch xuất khẩu; (2) Các mặt hàng có tôc độ tăng mạnh như thép các loại, rau quả, điện thoại và linh kiện, máy vi tính và linh kiện; với mức tăng lần lượt là 51,1%, 43,4%, 23,6% và 41,9%. Nguyên nhân là do các yếu tố tích cực từ thị trường bên ngoài, vụ cháy của nhà máy thép tại Trung Quốc, sự ra mắt của các sản phẩm công nghệ cao và dư địa từ các thiên tai đã khiến nhu cầu đối với các mặt hàng Việt Nam gia tăng.

Xét về cơ cấu mặt hàng, 10 mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam vẫn không có nhiều thay đổi, tuy nhiên, giá trị xuất khẩu của 10 mặt hàng này có giảm nhẹ so với tháng trước, ngoại trừ giá trị xuất khẩu của mặt hàng điện thoại và linh kiện các loại. Theo số liệu của Tổng cục hải quan, chỉ tính riêng 10 mặt hàng xuất khẩu chủ yếu đã chiếm tới trên 70% tổng giá trị xuất khẩu và có tới 6 mặt hàng do khu vực FDI xuất khẩu.

Về cơ cấu thị trường, thị trường xuất khẩu vẫn tập trung tại các quốc gia – Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản. Trong đó, Hàn Quốc là nước thị trường lớn nhất của Việt Nam, chủ yếu là do giá trị xuất khẩu của mặt hàng điện thoại và các linh kiện.

b)Nhập khẩu

Tháng 9, kim ngạch nhập khẩu hàng hoá ước đạt 18,24 tỷ USD, tăng nhẹ 0,3% so với tháng trước trong đó tăng mạnh trong khu vực FDI. Tính riêng tháng 9, kim ngạch nhập khẩu của khu vực FDI ước đạt 13,50 tỷ USD, tăng 22,1% so với tháng trước.

Tính chung 9 tháng đầu năm, tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa ước đạt 153,99 tỷ USD, tăng 22,7% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, khu vực FDI có tổng kim ngạch nhập khẩu đạt 95,36 tỷ USD, tăng 29,0% so với cùng kỳ năm trước và chiếm khoảng 61,92% tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa. Xét chung, FDI tiếp tục xuất siêu trong 9 tháng đầu năm với mức xuất siêu đạt 13,74 tỷ USD.

Cán cân thương mại

Với tình hình xuất khẩu tháng 9 giảm, cán cân thương mại (CCTM) hàng hóa Việt Nam tháng 9 tiếp tục thặng dư với mức thặng dư tới 1,1 tỷ USD. Mức thặng dư này đã giúp cán cân thương mại 9 tháng đầu năm của Việt Nam đảo chiều trở thành xuất siêu với mức xuất siêu đạt mức 33 triệu USD. Mức xuất siêu này chủ yếu đến từ khu vực FDI với mức xuất siêu lên tới 13,74 tỷ USD. Mức thặng dự thương mại của FDI đã bù đắp được mức thâm hụt thương mại của khu vực trong nước.

4.Đầu tư duy trì tăng trưởng ở mức khá

Vốn đầu tư toàn xã hội thực hiện 9 tháng năm 2017 theo giá hiện hành ước tính đạt 1.128,7 nghìn tỷ đồng, tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước và bằng 33,9% GDP, trong đó, vốn khu vực Nhà nước đạt 401,8 nghìn tỷ đồng (tăng 7,2% so với cùng kỳ năm trước); khu vực ngoài Nhà nước đạt 450,4 nghìn tỷ đồng (tăng 15,9%); khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 276,5 nghìn tỷ đồng, ( tăng 13,5%). Vốn từ ngân sách Nhà nước thực hiện 9 tháng ước tính đạt 192,8 nghìn tỷ đồng, bằng 63,2% kế hoạch năm,  Như vậy, lượng vốn đầu tư thực hiện giải ngân theo kế hoạch vẫn còn khá lớn, nếu tiếp tục duy trì mức giải ngân như vậy sẽ ảnh hưởng tới hiệu quả vốn đầu tư. Đầu tư trực tiếp nước ngoài 9 tháng đầu năm tiếp tục là một trong những điểm sáng của bức tranh tổng thể của nền kinh tế vĩ mô.

5.Tiêu dùng tiếp tục phục hồi

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tháng 9 đạt 336,6 nghìn tỷ đồng, tăng 1,8% so với tháng trước. Tính chung 9 tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa ước đạt 2917,6 nghìn tỷ đồng, tăng 9,2% (đã loại trừ yếu tố giá) cao hơn so với cùng kỳ năm 2016 (7,7%).

Tăng trưởng tích cực này cũng được thể hiện qua chỉ số tiêu dùng cuối cùng. Tiêu dùng cuối cùng quý III/2017 ước đạt 956 nghìn tỷ đồng, tăng 8,1% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, trong 9 tháng năm 2017, tiêu dùng cuối cùng ước tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước cao hơn mức tăng 7% của năm 2016.

6.Thị trường tài chính – tiền tệ ổn định

- Lãi suất tương đối ổn định và có xu hướng giảm nhẹ trong 2 tháng gần đây

Trong 9 tháng đầu năm 2017, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay của các tổ chức tín dụng tương đối ổn định. Hiện, lãi suất cho vay vẫn phổ biến khoảng 6-9%/năm đối với ngắn hạn và 9-11%/năm đối với trung và dài hạn; Lãi suất cho vay ngắn hạn từ 4-5%/năm. Trong 2 tháng gần đây khi thủ tướng chính phủ định hướng nâng hạn mức tín dụng năm 2017 lên mức hơn 20% thì mặt bằng lãi suất có xu hướng giảm nhẹ.

- Tín dụng tăng trưởng khá

Ngành Ngân hàng cũng đã triển khai mạnh mẽ các chương trình tín dụng ưu đãi đối với các doanh nghiệp thuộc một số ngành, lĩnh vực đặc thù, như cho vay phát triển nông nghiệp, nông thôn theo Nghị định số 55/NĐ-CP; chương trình cho vay khuyến khích phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch theo Nghị quyết số 30/NQ-CP ngày 07/3/2017 của Chính phủ; cho vay hỗ trợ ngư dân đóng tàu theo Nghị định 67/2014/NĐ-CP; cho vay tái canh cây cà phê; cho vay hỗ trợ nhà ở; chính sách hỗ trợ khắc phục thiên tai, ngập mặn, sự cố môi trường; Hỗ trợ tháo gỡ khó khăn đối với ngành chăn nuôi lợn,...

Theo đó, tín dụng tiếp tục tăng trưởng tốt: Theo ước tính của Ủy ban giám sát tài chính quốc gia, tính đến hết tháng 9/2017, tín dụng toàn nền kinh tế đã tăng khoảng 11,5% so với cuối năm 2016, nếu tính cả trái phiếu doanh nghiệp tăng 12.9% (cùng kỳ năm 2016 tăng 12.5%); Tỷ trọng tín dụng trung dài hạn tiếp tục xu hướng giảmTín dụng trung và dài hạn ước tăng 10.7% (cùng kỳ năm 2016 tăng 14.9%), chiếm 54% tổng tín dụng (cùng kỳ năm 2016 chiếm 55.6%).

- Tỷ giá tương đối ổn định

Nhìn chung, từ đầu năm đến nay thị trường ngoại hối diễn biến tương đối ổn định, tỷ giá VND/USD ít biến động. Tỷ giá VND/USD liên ngân hàng từ cuối tháng 9/2017 đến nay dao động trong trong khoảng 22.665-22.720 VND/USD, trung bình giảm nhẹ 0,2% so với cùng kỳ tháng trước. Tỷ giá trung tâm duy trì biên độ dao động từ 22.429-22.450 VND/USD, tăng nhẹ 0,02% so với tháng trước.

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Đỗ Văn Lâm (Ban Phân tích và Dự báo)
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Số lượt truy cập : 1097202