Phân tích và Dự báo > Báo cáo khác

Dự báo các kịch bản tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2018

Cập nhật lúc: 17/10/2017 12:00:00 AM

I.Bối cảnh và xu hướng kinh tế thế giới

Kinh tế thế giới năm 2017 và 2018 dự báo phục hồi khả quan nhờ triển vọng phục hồi mạnh mẽ trong khu vực sản xuất của một số nền kinh tế lớn, tác động tích cực từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, sự gia tăng của giá cả hàng hóa thế giới trong khả năng kiểm soát thúc đẩy tiêu dùng tăng lên tại nhiều quốc gia. Báo cáo mới nhất của IMF (7/2017) dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ đạt mức 3,5% năm 2017 và tăng lên 3,6% năm 2018. Động lực tăng trưởng của kinh tế thế giới hai năm tới là sự tăng trưởng về thương mại toàn cầu, ổn định chính trị tại châu Âu và thị trường tài chính quốc tế cũng ổn định hơn.

Với việc cập nhật những diễn biến của kinh tế thế giới tới hết tháng 7/2017 và sử dụng mô hình kinh tế lượng toàn cầu NiGEM V3.17-b, Trung tâm Thông tin và dự báo Kinh tế xã hội Quốc gia (NCIF) dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới trong năm 2017 đạt 3,6% vào năm 2018 đạt mức 3,57%. Tăng trưởng tại một số thị trường trọng điểm như Mỹ, Nhật Bản và EU là những đối tác lớn của Việt Nam sẽ là điểm thuận lợi cho mục tiêu tăng xuất khẩu, đầu tư của Việt Nam trong thời gian tới.

Dự báo kinh tế Mỹ: Theo IMF, so với báo cáo tháng 4/2017, dự báo tăng trưởng của Mỹ được điều chỉnh giảm từ 2,3% xuống 2,1% năm 2017 và từ 2,5% xuống 2,1% năm 2018 do sự yếu kém từ kết quả kinh doanh trong quý I. Đặc biệt, trong năm 2018, dự báo chính sách tài khóa sẽ mở rộng ít hơn dự kiến và kỳ vọng thị trường đối với các gói kích thích đã giảm. NCIF (8/2017) dự báo mức tăng trưởng GDP của Mỹ sẽ đạt mức 2,1% năm 2017 và tăng lên 2,3% năm 2018. Cuộc họp định kỳ của Ủy ban Thị trường mở liên bang diễn ra vào ngày 19-20/9/2017, kết quả cho thấy FED chưa tăng lãi suất trong tháng 9 do lạm phát vẫn ở mức thấp và nền kinh tế chịu thiệt hại bởi cơn bão Harvey và Irma.

Kinh tế châu Âu: dự báo sẽ hồi phục trong năm 2017 và 2018 nhờ tốc độ phục hồi tăng trưởng mạnh của các nền kinh tế như Đức, Pháp, Italia và Tây Ban Nha, chính sách mở rộng tài khóa của khu vực này. ECB dự báo, lạm phát cơ bản sẽ tăng 1,5% trong năm 2017, tăng 1,2% trong năm 2018 và tăng 1,5% trong năm 2019. So với dự báo trước đó, ECB đã điều chỉnh giảm nhẹ triển vọng lạm phát, chủ yếu do Euro tăng giá trong thời gian qua. ECB cũng dự báo GDP hàng năm của khu vực Eurozone sẽ tăng 2,2% trong năm 2017, sau đó tăng 1,8% trong năm 2018 và tăng 1,7% trong năm 2019. NCIF (8/2017) dự báo mức tăng trưởng trung bình cả năm 2017 và 2018 cho khu vực sẽ lần lượt là 2,0 và 1,8.

Kinh tế Nhật Bản: Những rủi ro về địa chính trị sẽ có thể khiến đồng Yen tăng giá tác động tiêu cực tới tăng trưởng. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản dự đoán nền kinh tế sẽ tăng từ 1,5% đến 1,8% trong năm tài chính 2017. Trong năm tài chính 2018, BoJ dự báo tăng trưởng GDP từ 1,1% đến 1,5%. NCIF (8/2017) dự báo tăng trưởng kinh tế Nhật Bản đạt mức 1,29% trong năm 2017 và giảm xuống 1,0% năm 2018. Tuy nhiên, trong trung hạn, lực lượng lao động giảm mạnh ảnh hưởng tiêu cực tới triển vọng tăng trưởng của Nhật Bản.

Kinh tế Trung Quốc: IMF (7/2017) đã điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng của Trung Quốc năm 2017 thêm 0,1% lên 6,7% do tăng trưởng quý I/2017 mạnh hơn dự kiến[1]. Mặc dù kinh tế nước này chịu tác động của suy thoái đầu tư bất động sản, cùng với tác động của quá trình giảm nợ tài chính, nhưng nhìn tổng thể, sự hỗ trợ của mở rộng đầu tư tư nhân, tiêu dùng, dịch vụ cũng sẽ giúp Trung Quốc đạt được tăng trưởng GDP quý III/2017 từ 6,6% tăng lên 6,8% và quý IV vẫn ở mức dự báo 6,6% trước đó. Trong năm 2018, IMF đã điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng của Trung Quốc thêm 0,2% lên 6,4% do kỳ vọng các nhà chức trách nước này sẽ duy trì đầu tư công cao để đạt được mục tiêu tăng gấp đôi GDP trong giai đoạn 2010-2020[2]. Ngoài ra, Ngân hàng phát triển Châu Á cũng tăng mức dự báo GDP của Trung Quốc trong năm 2017 từ 6,5% lên 6,7% và GDP năm 2018 từ 6,2% lên 6,4% do nhận định tiêu dùng trong nước và tăng trưởng xuất nhập khẩu sẽ ngày càng được cải thiện, mặt khác, thu nhập tăng cao, chi tiêu công được mở rộng, hỗ trợ tiêu dùng được cải thiện sẽ là những lý do giúp GDP của Trung Quốc tăng trưởng như dự báo. NCIF (8/2017) dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc đạt 6,73% năm 2017 và giảm xuống 6,37% năm tiếp theo.

II. Xu hướng phát triển kinh tế - xã hội năm 2018

a)Tăng trưởng kinh tế

Tăng trưởng kinh tế trong năm 2018 được dự báo sẽ chuyển biến tích cực hơn so với năm 2017 nhờ sự gia tăng hoạt động trong các lĩnh vực chế tạo, xây dựng, thương mại, bán buôn và bán lẻ, ngân hàng và du lịch. Khu vực công nghiệp và xây dựng cũng sẽ được kỳ vọng có bước bứt phá khi những nỗ lực từ phía Chính phủ trong tháo gỡ khó khăn của doanh nghiệp, nhằm thúc đẩy tăng trưởng được thực hiện triệt để và quyết liệt trong năm 2017 cũng sẽ phát huy hiệu quả trong năm 2018

b)Lạm phát

Với diễn biến phức tạp của giá dầu thế giới do tình hình bất ổn chính trị ở một số nước trong khối APEC, điều đó sẽ dẫn đến ảnh hưởng của giá xăng dầu trong nước. Tuy nhiên, trong nước với mục tiêu tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô của chính phủ, dự báo sang năm 2018 chỉ số CPI sẽ tiếp tục được duy trì ở mức tăng dưới 5-6%.

c)Xuất khẩu

Năm 2018, dự báo kinh tế thế giới vẫn tiếp tục tăng trưởng tốt, đặc biệt năm 2018 là năm Việt Nam chính thức giảm nhiều mặt hàng thuế và các điều kiện kinh doanh. Các bối cảnh trong nước và quốc tế đều thuận lợi sẽ tạo điều kiện thuận lợi, thúc đẩy thương mại quốc tế tăng trưởng tốt trong năm tiếp theo. Theo nhóm nghiên cứu, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu và nhập khẩu trong năm 2018 tiếp tục đạt mức cao, khoảng 18 % - 20%.

d)Doanh nghiệp

Quyết định lương tối thiểu vùng năm 2018 sẽ tăng thêm 6,5%, bằng một nửa so với mức đề xuất ban đầu là 13,3%, điều này có thể sẽ gây thêm khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp[3].

e)Đầu tư nước ngoài năm 2018:

Trước tác động của chủ nghĩa dân túy đang lên và tình trạng bất ổn chính trị trên thế giới, và tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, nhiều khả năng dòng vốn đầu tư quốc tế sẽ không tăng mạnh trong năm 2018 và những năm tiếp theo.

III. Các kịch bản tăng trưởng kinh tế - xã hội của Việt Nam năm 2018

- Kịch bản trung bình là kịch bản cơ sở có nhiều khả năng xảy ra nhất. Trong đó giả thiết tăng trưởng kinh tế thế giới tiếp tục ổn định ở mức 3,6%. Đầu tư khu vực nhà nước được cải thiện hơn cả về tốc độ và hiệu quả và giữ vai trò điều tiết nền kinh tế.Điều hành chính sách có cải thiện, thủ tục pháp lý và môi trường đầu tư tiếp tục được cải thiện. Vốn đầu tư xã hội tăng khoảng 7%. Mô hình kinh tế phần nào được chuyển đổi theo chiều sâu nhưng về cơ bản vẫn là nền kinh tế tăng trưởng dựa vào vốn và là nền kinh tế nhập siêu. Hệ thống tài chính khá ổn định, điều hành tài chính và tiền tệ tương đối linh hoạt. Khi đó, tăng trưởng kinh tế năm 2018 có thể đạt mức 6,71 %, trong khi lạm phát duy trì ở mức thấp, khoảng 5%.

- Kịch bản cao, ít khả năng xảy ra hơn nhưng cũng có thể đạt được, nếu nền kinh tế đạt được những kỳ vọng như kịch bản trung bình. Ngoài ra, những nỗ lực của chính phủ trong cải cách và điều hành kinh tế,  tháo gỡ được những nút thắt của nền kinh tế (như chính sách đất đai, tín dụng, bộ máy hành chính); qua đó đem lại môi trường kinh doanh thuận lợi cho phát triển của cộng đồng doanh nghiệp. Khi đó, không những nền kinh tế có thể đạt mức tăng trưởng và ổn định cao hơn mà còn có thể duy trì được sự phát triển bền vững, tạo tiền đề cho những năm còn lại của giai đoạn kế hoạch 5 năm 2016-2020. Theo kịch bản này, trong năm 2018, tăng trưởng kinh tế đạt khoảng 7%, và lạm phát trung bình có thể ở mức 6%.

- Kịch bản thấp, tuy không nhiều khả năng nhưng vẫn có thể xảy ra nếu nền kinh tế Việt Nam gặp những khó khăn, bất lợi như tăng trưởng Nông nghiệp thấp hơn do tác động của biến đổi khí hậu, khu vực khai khoáng tiếp tục giảm sút, tăng trưởng khu vực dịch vụ gặp khó khăn, đặc biệt là dịch vụ du lịch không đạt được tăng trưởng như năm 2017. Trong khi đó, những giải pháp kích thích tăng trưởng nền kinh tế trong năm 2017 không đạt hiệu quả ngay mà lại gây áp lực lạm phát gây bất ổn vĩ mô (cùng với việc tiếp tục điều chỉnh các loại giá dịch vụ công như y tế, giáo dục và giá điện). Khi đó, nếu cộng hưởng thêm những tác động tiêu cực từ kinh tế thế giới, tốc độ tăng trưởng kinh tế Việt Nam sẽ thấp hơn năm 2017, khoảng 6,31% trong khi lạm phát có thể tăng trở lại ở mức 5% và có thể còn cao hơn tùy thuộc vào hiệu lực điều hành của các chính sách.

Bảng 3: Ước thực hiện một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội Việt Nam năm 2017 và dự báo các kịch bản tăng trưởng năm 2018.

 

[1] Tăng trưởng quý II đạt 6,9%, tăng 0,1% so với dự báo hồi đầu năm.

[2]Theo báo cáo của Tổng cục thống kê Trung Quốc ngày 17/7/2017

 

[3]Theo Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), mức tăng lương quá 5% sẽ quá sức chịu đựng của doanh nghiệp trong bối cảnh hoạt động còn nhiều khó khăn.

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Phân tích và Dự báo
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Số lượt truy cập : 1097202