Tin Kinh tế- xã hội  > Thị trường, giá cả

Tác động của biến đổi khí hậu đến sản lượng cà phê Việt Nam niên vụ 2016-2017

Cập nhật lúc: 05/07/2016 03:44:00 PM

Biến đổi khí hậu, sự nóng lên toàn cầu đã tạo nên các hiện tượng thời tiết cực đoan, đang ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái, vệ sinh môi trường và cuộc sống của con người. Biến đổi khí hậu gây hạn hán, có những vùng miền thiếu nước sinh hoạt nghiêm trọng, giếng đào và suối đều đã cạn kiệt do mực nước ngầm xuống thấp. Việt Nam được đánh giá là 1 trong 5 nước chịụ tác động  mạnh mẽ và ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu. Những tháng đầu năm 2016 thời tiết thất thường đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều mức độ khác nhau lên khắp mọi miền đất nước; giá rét ở miền Bắc, hạn hán ở Miền Trung Tây Nguyên và xâm nhập mặn ở Đồng Bằng Sông Cửu long đã tác động tới hoạt động sản xuất và kinh doanh. Trong đó, hạn hán đã làm cho người trồng cà phê ở Tây Nguyên, vùng trọng điểm trồng cà phê của cả nước, lao đao và đối mặt với mùa vụ thất bát nhất từ trước đến nay.

Tại Tây Nguyên, ngành nông nghiệp nói chung và ngành cà phê nói riêng chịu tác động mạnh mẽ nhất của biết đổi khí hậu. Đây cũng là đợt hạn hán khốc liệt nhất và bà con các tỉnh Tây Nguyên phải trải qua trong vòng 60 năm trở lại đây. Trong thời kỳ cây cà phê ra hoa và kết trái (từ tháng 1 đến đầu tháng 3), hàng nghìn hecta của người nông dân phải chịu cảnh thiếu nước tưới, nhiều diện tích đã cháy khô ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản lượng cà phê niên vụ 2015/2016 và các niên vụ tới. Theo số liệu của ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tím kiếm cứu nạn của Tỉnh Đắk Lắk, đến thời điểm cuối tháng 4 đầu tháng 5/2016 trên địa bàn có hơn 48.000 héc ta cây trồng bị hạn, tổng thiệt hại ước tính gần 1.600 tỷ đồng trong đó bị ảnh hưởng nặng nề nhất là cây cà phê với hơn 36.000 héc ta, diện tích bị mất trắng khoảng 5.000 héc ta. Dự đoán của người trồng cà phê, sản lượng niên vụ 2016 – 2017 ở Đắk Lắk ước giảm trên 25% so với niên vụ kế trước. Tại Kon Tum, tính đến đầu tháng 5/2016 hạn hán đã làm hơn 3.500 héc ta cây trồng vụ đông xuân thiệt hại trong đó có 1.860 héc ta diện tích cà phê, hồ tiêu bị thiệt hại. Ở Đắc Nông hạn hán đã gây thiệt hại khoảng 676 tỷ đồng, trên địa bàn tỉnh có hơn 9.200 héc ta cà phê.

Theo dự báo của Văn phòng Bộ Nông nghiệp Mỹ tại Hà Nội (USDA), sản lượng cà phê của Việt Nam (chủ yếu là Robusta) trong niên vụ 2016-2017 giảm 7% xuống còn 27,3 triệu bao (1 bao = 60 kg), sản lượng xuất khẩu cà phê giảm 2,1 triệu bao xuống còn 24,5 triệu bao trong niên vụ 2016-2017. Tương tự với dự báo của Bloomberg về sản lượng thu hoạch cà phê của Việt Nam sẽ chỉ đạt khoảng 1,5 triệu tấn trong niên vụ bắt đầu vào tháng 10/2016, ghi nhận mức thấp nhất kể từ niên vụ 2012-2013 khi thời điểm này sản lượng đạt 1,65 triệu tấn. Và văn phòng USDA ước tính lượng cà phê lưu kho của Việt Nam sẽ xuống mức thấp nhất 3 năm ở 3,48 triệu bao. Đây cũng là niên vụ thứ 4 liên tiếp loại cây trồng này bị mất mùa do thời tiết khiến sụt giảm nghiêm trọng sản lượng cà phê cả nước. 

Sản lượng cà phê Việt Nam theo niên vụ (tháng 10 – tháng 9)

 

Niên vụ

2013-2014

Niên vụ

2014-2015

Niên vụ

2015-2016

Dự đoán niên vụ

2016-2017

Thời gian bắt đầu

T10 - 2013

T10 - 2014

T10 - 2015

T10 - 2016

Sản lượng (nghìn bao)

29.833

27.400

29.300

27.300


Nguồn: Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ

Tuy nhiên không chỉ tại Việt Nam bị tác động năng nề bởi biến đổi khí hậu, mà tình trạng này đang diễn ra trên toàn khu vực châu Á. Các nước sản xuất cà phê hàng đầu châu Á như Brazil, Indonesia, Ấn Độ và Uganda cũng đang trải qua đợt hạn hán nghiêm trọng, đe dọa giảm sản lượng, gây ra nguy cơ cung cà phê thế giới cuối niên vụ 2016/17 sẽ khan hiếm chưa từng có trong lịch sử. Theo báo cáo của USDA trong báo cáo chính thức đầu tiên về vụ 2016/17 vừa công bố cho biết tồn trữ cà phê thế giới sẽ giảm năm thứ 2 liên tiếp trong niên vụ 2016/17, với mức giảm 3,9 triệu bao xuống 31,5 triệu bao. Đây là mức thấp chưa từng có kể từ vụ 2011/12, và tỷ lệ “tồn trữ-sử dụng” sẽ chì còn 20,9%, mức thấp thứ 2 trong vòng hơn 50 năm qua.

Cơ quan Địa Vật lý, Khí hậu học và Khí tượng học Indonesia, hiện tượng thời tiết El Nino tồi tệ nhất trong gần hai thập kỷ qua gây ra thời tiết khô hạn khiến sản lượng cà phê của Indonesia được dự báo giảm khoảng 10%, Indonesia là nước sản xuất cà phê robusta lớn thứ 3 thế giới, có thể chỉ thu hoạch được 570.000 tấn cà phê trong mùa vụ này (bắt đầu từ ngày 1/4/2016), giảm hơn 10% so với mức sản lượng 636.000 tấn cà phê vào năm trước. Đây cũng là mức sụt giảm sản lượng cà phê mạnh nhất ở Indonesia kể từ niên vụ 2011-2012. Theo báo cáo của USDA cho thấy, sản lượng cà phê của Ấn Độ niên vụ 2015-2016 ước đạt 5,3 triệu bao, giảm 2,75% so với niên vụ trước, trong đó Robusta chiếm 71,89% và Arabica 28,11%. USDA cũng dự báo sản lượng cà phê của Ấn Độ niên vụ 2016-2017 sẽ giảm 2,45% so với niên vụ 2015-2016 xuống 5,17 triệu bao, trong đó Robusta chiếm 72,59% và Arabica 27,41%.

Là một quốc gia dễ bị tổn thương bởi biến đổi khí hậu, nếu không có giải pháp tái canh hợp lý thì năng suất cà phê sẽ tiếp tục giảm mạnh trong những năm tới và Việt Nam có nguy cơ mất vị trí thứ 2 của thế giới về sản lượng cà phê. Vì vậy, người nông dân và các doanh nghiệp sản xuất cà phê cũng như chính phủ Việt Nam cần phải đặt ra các biện pháp đối phó để thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm đảm bảo việc phát triển bền vững cho ngành cà phê cũng như để có thể duy trì và phát triển được vị thế của mình như:

  • Nước tưới và che bóng chống nóng: Xây dựng các hồ chứa nước để trữ nước vào mùa mưa cho việc tưới tiêu vào mùa khô là một giải pháp thích ứng quan trọng. Cũng cần phải quan tâm đến các biện pháp trồng cây che bóng cho cây cà phê.
  • Giống mới chịu hạn: Áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ để nghiên cứu cho ra đời những giống cà phê chịu được hạn hán.
  •  Liên kết nhà khoa học - nhà nông: Người nông dân sản xuất cà phê cần được trang bị tốt hơn các kiến thức khoa học để canh tác có hiệu quả và nâng cao năng suất của cà phê.
  • Chính sách của Chính phủ : Chính sách của chính phủ nhằm tạo sự hỗ trợ cho ngành sản xuất cà phê là rất quan trọng. VD: Các chương trình cho vay tín dụng ưu đãi với người nông dân trồng cà phê; khuyến khích sự tham gia hợp tác của các nhà sản xuất trong nước chia sẻ các kinh nghiệm; xây dựng chuỗi giá trị cho ngành sản xuất cà phê Việt Nam.
  • Chọn cây trồng thay thế: Ở một số vùng thấp và khô hạn có thể phải bỏ cây cà phê và thay những cây trồng thích hợp mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn như cây cao su.
Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Huyền Trang (Ban TTDN&TT)
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202