Tin Kinh tế- xã hội  > Tài chính ngân hàng

Nhìn lại tăng trưởng tín dụng Việt Nam năm 2015 và những rủi ro tiềm ẩn

Cập nhật lúc: 05/05/2016 12:17:41 PM

Trong năm 2015, điều hành chính sách tiền tệ đạt được những thành công nhất định. Theo báo cáo của NHNN, trần lãi suất huy động bằng VND được duy trì ổn định, kết hợp với điều chỉnh giảm trần lãi suất USD, đảm bảo duy trì chênh lệch hợp lý giữa lãi suất VND và lãi suất USD. NHNN điều tiết thanh khoản của các TCTD hợp lý để tạo điều kiện giảm mặt bằng lãi suất; điều chỉnh giảm lãi suất cho vay một số chương trình tín dụng ngành, lĩnh vực xuống mức khoảng 6,5-6,6%/năm; tiếp tục yêu cầu các TCTD rà soát giảm lãi suất cho vay của các khoản vay cũ về mức lãi suất cho vay hiện hành. Mặt bằng lãi suất cho vay giảm khoảng 0,3-0,5%/năm so với cuối năm trước (lãi suất ngắn hạn giảm khoảng 0,3%/năm, lãi suất trung và dài hạn giảm khoảng 0,3-0,5%/năm), đưa mặt bằng lãi suất giảm khoảng 50% so với thời điểm cuối năm 2011; Lãi suất huy động giảm khoảng 0,2-0,5%/năm và hiện ở mức tương đối thấp nhưng lòng tin vào đồng Việt Nam tiếp tục được củng cố và các TCTD tiếp tục huy động được vốn.

Trong đó, tốc độ tăng trưởng tín dụngtăng nhanh đạt và đều thể hiện sự hấp thụ vốn của nền kinh tế. Theo Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia (UBGSTCQG), tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng năm 2015 đạt 19,3% so với năm 2014 (trong khi tốc độ tăng trưởng tín dụng năm 2014 là 14,3%). Tốc độ tăng nhanh và đều trong năm 2015, cùng với sự gia tăng tín dụng trong cơ cấu tài sản có cho thấy khả năng sinh lời trong ngắn hạn trong năm vừa qua tăng lên khá tốt. Tuy nhiên, tốc độ huy động vốn tăng 16,1% so với năm 2014, trong khi dư nợ tín dụng trung và dài hạn tăng 31,4% cho thấy rủi ro tiềm ẩn khi nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn. Một tốc độ tăng trưởng tín dụng cao chưa chắc đã đem lại những lợi ích thiết thực cho nền kinh tế, thậm chí có thể có những rủi ro tiềm ẩn bắt nguồn từ những nguyên nhân kể đến sau đây:

Thứ nhất,xét về nguồn vốn được sử dụng cho tín dụng trung và dài hạn, năm 2015, tín dụng trung và dài hạn chiếm 55,4% tổng dư nợ tín dụng, tỷ lệ vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay đầu tư dài hạn lên đến 31,8%, trong khi năm 2014 là 20,2%.Thông thường, một phần tín dụng trung và dài hạn được lấy từ nguồn huy động ngắn hạn chuyển sang theo một tỷ lệ nhất định, các tổ chức tín dụng xác định tỷ lệ phần trăm tùy thuộc vào sự biến động của lượng tiền gửi và rút ra của khách hàng để tạo ra một nguồn ổn định để cho vay trung, dài hạn. Tuy nhiên, nguồn này thường có rủi ro cao nên các tổ chức tín dụng thường chỉ sử dụng một tỷ lệ nhỏ. Việc cho vay trung và dài hạn được lấy từ nguồn ngắn hạn tăng cao như hiện nay đem lại rủi rothanh khoản tiềm ẩn cho toàn bộ hệ thống các tổ chức tín dụng.

Thứ hai, xét về những lý do khiến tốc độ tăng trưởng tín dụng trung, dài hạn tăng lên chỉ một phần là do doanh nghiệp mở rộng hoạt động đầu tư sản xuất, kinh doanh; một phần xuất phát từ hoạt động đầu tư kinh doanh bất động sản và cho vay tiêu dùng và một phần cơ cấu lại nợ từ ngắn hạn chuyển sang trung và dài hạn. Trong năm 2015, tín dụng đầu tư và kinh doanh bất động sản tăng 28,3%, trong đó một phần do tập trung cho vay một số doanh nghiệp lớn, dự án bất động sản, và một số dự án dài hạn, khiến rủi ro rất lớn.

Thứ ba, xét về nợ xấu, tuy trong năm 2015, tỷ lệ nợ xấu đã được đưa về mức dưới 3%, tuy nhiên phải xét xem phần nợ xấu đã được xử lý triệt để hay chưa hay phần lớn là được cơ cấu lại, khoanh nợ, giãn nợ, hay bán nợ cho VAMC (Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam). Theo UBGSTCQG, nợ xấu hiện nay là 119.660 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ 2,9% tổng dư nợ tín dụng, trong khi năm 2014, tỷ lệ nợ xấu chiếm 3,7% tổng dư nợ. Sự suy giảm tỷ lệ nợ xấu trong năm 2015 một phần là do theo chỉ đạo quyết liệt của NHNN từ đầu năm nhằm đưa tỷ lệ nợ xấu xuống dưới mức 3% và các ngân hàng phải bán nợ xấu cho VACM theo kế hoạch. Theo VAMC, trong năm 2015, các tổ chức tín dụng đã bán cho VAMC 107.000 tỷ đồng nợ xấu, vượt kế hoạch đề ra từ đầu năm là 80.000 tỷ đồng nợ xấu trên sổ sách. Lũy kế từ năm 2013 đến hết năm 2015, tổng nợ xấu VAMC đã mua là 245.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, số nợ xấu được VAMC xử lý lũy kế từ năm 2013 đến nay (bao gồm thu từ bán nợ, tài sản đảm bảo) là 22.783 tỷ đồng. Như vậy, con số nợ xấu được chuyển từ sổ sách của các tổ chức tín dụng sang sổ sách của VAMC là hơn 220.000 tỷ đồng, gần gấp đôi số nợ xấu được thống kê hiện nay của các tổ chức tín dụng. Thực chất, gánh nặng về nợ xấu đã được chuyển qua VAMC và phụ thuộc vào khả thu hồi nợ của công ty này.

Mặc dù trong năm 2015, tốc độ tăng trưởng tín dụng nhanh và được đánh giá là thực chất hơn, chất lượng tín dụng được cải thiện, tỷ lệ an toàn vốn bình quân CAR đạt trên mức an toàn theo quy định của NHNN (11,6%). Tuy nhiên, rủi ro về nợ xấu, về thanh khoản vẫn là những vấn đề cần lưu tâm và cần có những giải pháp quyết liệt nhằm kiểm soát chất lượng tín dụng, đặc biệt là tín dụng bất động sản, bên cạnh đó việc tái cơ cấu các tổ chức tín dụng tiếp tục cần được thực hiện để tạo sự an toàn, lành mạnh và tăng hiệu quả hoạt động cho thị trường tài chính Việt Nam hiện nay.

------------------------------------------------------------

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Báo Tiền phong, Bài viết “Nợ xấu, mua xong để làm gì?”, 2016.
  2. Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, Tài liệu từ Hội thảo “Công bố Báo cáo tổng quan thị trường tài chính năm 2015 và chỉ số kinh tế dẫn báo”, 2016.
Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Nguyễn Thị Hoàng Yến (Ban TTDN & TT)
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Số lượt truy cập : 1097202