Chính sách - Pháp luật

Những kiến thức cơ bản về TPP

Cập nhật lúc: 16/10/2015 11:18:26 AM

Sau năm năm đàm phán, ngày 5/10 vừa qua, 12 nước tham gia đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP - Trans-Pacific Partnership) đã đạt được thỏa thuận lịch sử về việc cắt giảm hàng loạt hàng rào thuế quan từ mặt hàng ô tô cho đến gạo.

TPP là một thỏa thuận thương mại tự do với sự tham gia của 12 nước gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Mỹ, Singapore, Nhật Bản và Việt Nam. Ngoài ra các nước Colombia, Philippines, Thái Lan, Đài Loan và Hàn Quốc đã bày tỏ sự quan tâm đến TPP.
 
Mục tiêu của TPP là thắt chặt hơn mối quan hệ kinh tế giữa các quốc gia này, thông qua các biện pháp giảm (thậm chí là loại bỏ hoàn toàn trong một số trường hợp) các hàng rào thuế quan giữa các nước, giúp tăng cường trao đổi hàng hóa và dịch vụ. Cùng với tăng cường dòng chảy vốn, TPP cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của nhóm 12 thành viên.
 
TPP bắt nguồn từ một thỏa thuận có hiệu lực từ năm 2006 đã được ký giữa Brunei, Chile, New Zealand và Singapore. Có tên gọi P4, thỏa thuận này loại bỏ hầu như tất cả các hàng rào thuế quan đánh vào các hàng hóa được giao dịch giữa 4 nước. Các nước cũng nhất trí cho phép các doanh nghiệp của 1 nước tham gia vào đấu thầu các hợp đồng công ở 3 nước còn lại, đồng thời sẽ hợp tác trên những vấn đề như thủ tục hải quan, luật lao động, sở hữu trí tuệ và luật cạnh tranh.
 
12 quốc gia tham gia đều là thành viên của Tổ chức hợp tác kinh tế châu Á Thái Bình Dương (APEC) với tổng dân số 650 triệu người, trung bình thu nhập bình quân đầu người đạt 31.481 USD (năm 2011), tổng GDP lên đến hơn 20 nghìn tỷ USD. Khi có hiệu lực, TPP tạo ra một thị trường chung đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp.
 
Mục tiêu tối hậu của TPP là mở cửa thị trường với hàng hóa và dịch vụ, xóa bỏ thuế quan và dỡ bỏ mọi rào cản thương mại, tạo cú hích phát triển mới ở từng nền kinh tế tham gia lẫn toàn bộ các mối quan hệ hợp tác giữa họ với nhau. Hiệp định này sẽ giúp tái định hình các ngành công nghiệp và tác động đến mọi thứ từ giá phô mai đến chi phí chữa ung thư. Nó sẽ tác động tới 40% nền kinh tế toàn cầu, xác lập luật lệ cho thương mại và đầu tư trong thế kỷ 21 cũng như tạo ra những biến chuyển lớn về kinh tế, thương mại và cả pháp lý tại 12 quốc gia.

Theo giới quan sát, TPP còn có ý nghĩa chính trị với vai trò là một đối trọng về ảnh hưởng với sự trỗi dậy của Trung Quốc. Trong các điều khoản của TPP có quy định yêu cầu các nước đứng ngoài hiệp định, bao gồm cả Trung Quốc, phải có hành vi thương mại phù hợp với các chuẩn mực của khối khi làm ăn với từng thành viên.

Quá trình đàm phán TPP suốt 5 năm qua gặp rất nhiều thách thức do đòi hỏi các thành viên phải chấp nhận những thay đổi lớn về chính sách, pháp luật và bảo hộ. Vòng đàm phán cuối cùng tại Atlanta, Mỹ, bắt đầu vào ngày 30/9/2015 tưởng chừng lại thất bại khi liên tục ách tắc về niên hạn độc quyền của các loại thuốc sinh học thế hệ mới cho đến khi Mỹ và Úc đạt được thỏa hiệp. Mỹ muốn dữ liệu dùng để chế tạo thuốc sinh học được bào chế bởi các hãng như Pfizer, Genentech thuộc tập đoàn Roche và Takeda Pharmaceutical của Nhật được bảo hộ độc quyền trong 12 năm nhằm khuyến khích các hãng dược đầu tư vào các loại thuốc đắt tiền như thuốc chữa ung thư Avastin. Trong khi đó, Úc và New Zealand muốn niên hạn này chỉ là 5 năm nhằm giảm giá thuốc cũng như chi phí của các chương trình y tế quốc gia. Cuối cùng các bên đã đạt được một thỏa hiệp đủ làm vừa lòng tất cả nhưng niên hạn cụ thể chưa được công bố.

Ngoài ra, để TPP được ra đời, một loạt vấn đề khác cũng được giải quyết trong những thời khắc cuối cùng trước khi kết thúc đàm phán ngày 5.10 như bảo vệ người nông dân chăn nuôi bò sữa, miễn giảm thuế xe hơi… Bên cạnh đó là những quy định về quyền của công nhân, vai trò của công đoàn, bảo vệ môi trường và xác lập những nguyên tắc chỉ đạo nhằm giải quyết tranh chấp giữa chính phủ và nhà đầu tư nước ngoài mà không cần đến tòa án quốc gia.

Hiện TPP còn phải chờ quốc hội của 12 nước tham gia đàm phán phê chuẩn để chính thức được áp dụng.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

Nguồn tham khảo:
+ cafeF.vn
+ thanhnien.com.vn
 
 
Toàn văn hiệp định TPP (Tiếng Việt) (Tiếng Anh)
Trích nguồn:
Tác giả: Lê Ninh (tổng hợp)
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202