Tin Kinh tế- xã hội  > Thị trường, giá cả

Nâng cao năng lực giám sát tài chính vĩ mô từ góc nhìn tái cấu trúc thị trường chứng khoán

Cập nhật lúc: 12/09/2013 11:13:47 AM

Thị trường chứng khoán là một bộ phận quan trọng của thị trưởng tài chính quốc gia, là kênh thu hút đầu tư và dẫn vốn chủ yếu tới các doanh nghiệp. Trong bối cảnh quá trình tái cấu trúc đang diễn ra sôi động trên mọi lĩnh vực của nền kinh tế, đặc biệt là lĩnh vực tài chính, ngày 27/8/2013, Bộ Tài chính đã tổ chức hội thảo: "Tăng cường giám sát nền tài chính quốc gia: giải pháp chính sách và công nghệ" tại Hà Nội. Tại hội thảo, dưới góc nhìn của một chuyên gia lâu năm trong lĩnh vực thị trường chứng khoán, Tiến sỹ Nguyễn Sơn của Ủy ban chứng khoán nhà nước đã trình bày về hiện trạng hoạt động giám sát tài chính đối với thị trường chứng khoán hiện nay và định hướng tái cấu trúc thị trường chứng khoán trong thời gian tới.

 

Hiện nay, Thị trường chứng khoán Việt Nam đang có 3 chủ thể giám sát theo 3 tuyến: Ủy ban chứng khoán nhà nước (tuyến 1), các Sở giao dịch chứng khoán, trung tâm lưu ký chứng khoán (tuyến 2) và các công ty chứng khoán (tuyến 3). Theo đánh giá của tiến sỹ Nguyễn Sơn, hoạt động giám sát của tuyến 3 tỏ ra hiệu quả hơn do đối tượng này trực tiếp tham gia vào hoạt động của thị trường hàng ngày. Bên cạnh đó, việc thị trường tồn tại 2 Sở giao dịch chứng khoán (Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh) trong đó có những khác biệt về tiêu chuẩn niêm yết, giao dịch và hệ thống công nghệ gây khó khăn cho hoạt động giám sát, quản lý.

 

Các sản phẩm chứng khoán trên thị trường hiện nay còn chưa đa dạng. thiếu vắng các sản phẩm trái phiếu công ty, chứng khoán phái sinh.. Các doanh nghiệp lớn của Việt Nam đã phát hành trái phiếu công ty khá thành công trên thị trường quốc tế nhưng lại không phát hành tại thị trường Việt Nam cho thấy thị trường trong nước vẫn chưa thực sự hấp dẫn với nhà đầu tư. Bên cạnh đó những bất cập trong thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng đang cản trở sự phát triển của thị trường. Đối với các tổ chức kinh doanh chứng khoán, trong khi giá trị vốn hóa của thị trường mới chỉ khoảng 30 tỷ USD nhưng lại có tới gần 100 tổ chức này hoạt động. Đây là một con số khá lớn nếu so sánh với các nước xung quanh.

 

Để khắc phục những khó khăn trên, quá trình tái cấu trúc thị trường chứng khoán cần dựa trên 5 trụ cột: tái cấu trúc cơ sở hàng hóa, tái cấu trúc thị trường trái phiếu, tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư, tái cấu trúc tổ chức kinh doanh chứng khoán, tái cấu trúc mô hình thị trường. Về tái cấu trúc cơ sở hàng hóa, cần nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm đi kèm với quản trị rủi ro tại các tổ chức phát hành (đặc biệt chú ý bảo vệ các nhà đầu tư nhỏ). Về tái cấu trúc thị trường trái phiếu, cần hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế giao dịch trái phiếu doanh nghiệp theo hướng tự chịu trách nhiệm huy động vốn, trả nợ và phát triển các tổ chức hỗ trợ. Về tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư, bên cạnh việc đa dạng hóa và phát triển các định chế tài chính chuyên nghiệp, thu hút đầu tư cần có cơ chế giám sát chặt chẽ và ứng phó với bất ổn rút vốn. Về tái cấu trúc các tổ chức kinh doanh chứng khoán, cần thực hiện phân loại và cơ cấu lại các tổ chức này; áp dụng tiêu chuẩn quản lý, giám sát dựa trên rủi ro (chuẩn CAMELS  ). Về tái cấu trúc mô hình tổ chức thị trường, cần thực hiện hợp nhất 2 Sàn giao dịch chứng khoán để quản lý thống nhất, tiết giảm chi phí và chuyển chức năng ngân hàng thanh toán (hiện đang là ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam – BIDV) sang ngân hàng Trung ương (với vai trò là người quản lý đồng thời là người cho vay cuối cùng trên thị trường vốn).

 

Trên cơ sở đó, diễn giả cũng đưa ra kiến nghị về xây dựng mô hình quản lý giám sát thị trường chứng khoán cho Việt Nam. Theo đó, cần hoàn thiện khung quản lý về giám sát, xây dựng tiêu chí giám sát dựa trên BASEL   (2 hoặc 3) và tiêu chí CAMEL; xây dựng cơ chế giám sát theo các chuẩn mực kế toán, kiểm toán quốc tế; xây dựng cơ chế phối hợp giám sát Ngân hàng-Chứng khoán-Bảo hiểm, xây dựng cơ chế giám sát xuyên biên giới, áp dụng các chuẩn mực, nguyên tắc IOSCO về quản lý sát thị trường Chứng khoán.


Tóm lại, hoạt động giám sát tài chính vĩ mô của Việt Nam nói chung và giám sát thị trường chứng khoán nói riêng thời gian qua đã đạt được những thành tựu đáng kể, tiến dần tới chuẩn mực và thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, với đặc thù là một thị trường non trẻ, lại phát triển quá nóng, thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đang phát triển thiếu đồng bộ, thiếu giám sát và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Điều đó đặt ra yêu cầu quản lý, giám sát và tái cấu trúc thị trường theo hướng minh bạch, hiệu quả; xây dựng cơ chế giám sát rõ ràng, chặt chẽ theo các tiêu chuẩn quốc tế với các chủ thể tham gia thị trường góp phần vào lạnh mạnh hóa nền tài chính Việt Nam.

 

Ghi chú:

 

- Chuẩn CAMELS: là một chỉ số tổng hợp đánh giá rủi ro công ty dựa trên 5 yếu tố : vốn(Capital), chất lượng tài sản (Asset quality), năng lực quản trị (Management quality), kết quả kinh doanh (Earnings) và khả năng thanh khoản (Liquidity).

- Chuẩn BASEL: là một tiêu chuẩn quốc tế về quản trị rủi ro về vốn trong hệ thống ngân hàng.

- IOSCO: tổ chức Quốc tế của các Ủy ban chứng khoán làmột tổ chức bao gồm các thành viên là các Uỷ ban Chứng khoán hoặc những cơ quan quản lý tương tự hoạt động vì mục đích hỗ trợ các thành viên trao đổi thông tin về phát triển thị trường chứng khoán, tăng cường tính hiệu quả của thị trường, thực thi các biện pháp quản lý chứng khoán và áp dụng những chuẩn mực chung trong quản lý và điều hành thị trường
 

Trích nguồn:NCSEIF
Tác giả: Nguyễn Việt Dũng
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202