Tin Kinh tế- xã hội  > Thị trường, giá cả

Thị trường lao động đầu năm 2013 và triển vọng phát triển

Cập nhật lúc: 18/04/2013 11:35:29 AM

Ba tháng đầu năm 2013, thị trường lao động khá ổn định, không còn tình trạng tuyển lao động ồ ạt, người lao động cũng ít nhảy việc. Tuy nhiên, các chuyên gia dự báo, thị trường lao động sẽ gặp không ít khó khăn từ nay đến cuối năm.

Những tín hiệu khả quan trong đầu năm 2013
 
Dưới tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu, không chỉ người lao động (NLĐ) lo bị trả lương thấp, luôn sống trong tâm lý thất nghiệp, mà các doanh nghiệp (DN) cũng lao đao. Tuy nhiên, thị trường lao động đầu năm 2013 lại xuất hiện những tín hiệu khả quan như việc tuyển lao động ồ ạt, lao động nhảy việc sau nghỉ tết không còn diễn ra nhiều như những năm trước nữa.
 
Không còn tuyển lao động ồ ạt
 
Nếu như mọi năm, cứ qua dịp tết Nguyên đán cũng là lúc các DN treo băng rôn tuyển lao động với mức lương và chế độ hấp dẫn thì năm nay số lượng băng rôn đã giảm rất nhiều. Hơn nữa, dù gặp khó khăn về vấn đề tài chính nhưng các DN đã chú trọng vào công tác chăm lo cho NLĐ dịp trước tết như: Thanh toán lương đầy đủ, thưởng tết, quà cho công nhân, tổ chức xe đưa rước công nhân về quê ăn tết… rất tốt. Điều này đã khiến cho NLĐ rất hài lòng và muốn gắn bó với DN lâu dài thay vì tìm một công việc mới.
 
Tính đến ngày 19/2, qua khảo sát nhanh của công đoàn các KCN – KCX tp.Hồ Chí Minh, công nhân trở lại DN làm việc sau kỳ nghỉ tết đạt tỷ lệ rất cao, bình quân đạt 95%, đặc biệt một số DN đạt tới 98% lao động trở lại làm việc đúng thời gian quy định. Việc NLĐ trở lại làm việc sau kỳ nghỉ tết đã góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động trong quý I năm 2013. Bên cạnh đó, các DN cũng không mất nhiều thời gian, công sức và tiền của cho công tác tuyển dụng. Đồng thời, NLĐ trở lại làm việc đúng thời gian và đầy đủ cho thấy tình hình thị trường lao động nước ta đã có những thay đổi tích cực. Một trong những thay đổi đáng ghi nghận là việc các DN đã có chính sách quan tâm, chăm sóc đến NLĐ nhiều hơn. Điều này đã giúp cũng cố niềm tin của NLĐ vào DN, tạo điều kiện thuận lợi không chỉ cho DN mà cả NLĐ cũng yên tâm làm việc.
 
Theo ông Trần Xuân Hải, Giám đốc Trung tâm Giới thiệu việc làm TP.HCM cho biết: Nhu cầu tuyển dụng lao động trong những tháng đầu năm 2013 đang “chìm” hẳn. Trong đó, lao động phổ thông chỉ cần vài trăm (các năm trước là hàng ngàn) chủ yếu để thay thế lao động nghỉ việc. Bên cạnh đó, phần lớn nhu cầu tuyển dụng đầu năm 2013 chủ yếu tập trung vào lao động đã có tay nghề, kinh nghiệm hoặc yêu cầu NLĐ phải làm được nhiều việc khác nhau trong DN. Chính vì vậy, người tìm việc không có nhiều cơ hội lựa chọn nên họ cố gắng bám việc, thay vì nhảy việc tìm chỗ làm có lương, ưu đãi cạnh tranh hơn. Lao động có trình độ CĐ-ĐH nhu cầu tuyển dụng lại càng nhỏ giọt hơn, chủ yếu là công ty mới thành lập, các dự án mới triển khai. Vì thế ổn định nơi làm việc và mức lương là tâm lý chủ yếu của NLĐ trong giai đoạn hiện nay.
 
Như vậy có thể thấy rằng nhu cầu tuyển dụng lao động của các DN trong đầu năm 2013 rất hạn chế. Các DN không bị rơi vào tình trạng khát nhân lực do lao động nghỉ việc, nhảy việc như những năm trước. Hơn nữa, hiện nay các DN cũng đã quan tâm nhiều hơn đến chất lượng nguồn nhân lực hơn là số lượng. Do vậy, việc tuyển lao động ồ ạt không cần kinh nghiệm để bổ sung lao động bị thiếu đã phần nào được hạn chế tại các KCN – KCX. Điều này vừa giúp DN tiết kiệm được một khoản chi phí lớn, đồng thời NLĐ cũng yên tâm làm việc không lo bị sa thải trong giai đoạn kinh tế khó khăn như hiện nay.
 
Người lao động ít nhảy việc
 
Mặc dù các DN đã làm rất tốt việc giữ chân NLĐ sau dịp tết, tuy nhiên tình hình kinh tế vẫn còn khó khăn, nhiều DN bị sụt giảm đơn hàng, thu hẹp phạm vi sản xuất phải cắt giảm bớt lao động để vượt qua giai đoạn khủng hoảng. Chính vì lý do này nên cơ hội “nhảy việc” của NLĐ sẽ không nhiều.
 
Trước tình hình kinh tế khó khăn, lao động thất nghiệp nhiều, nên rất ít người dám nhảy việc khi chưa chắc chắn có công việc khác. Bởi tâm lý chung của NLĐ hiện nay là giữ việc mặc dù lương thấp. Theo các Hiệp hội ngành nghề, thị trường lao động đầu năm 2013 ít biến động hơn trước đó. Trong đó ngành giày da là một trong những ngành luôn có lượng lao động biến động rất lớn sau tết, nhưng năm nay chỉ còn khoảng 10% công nhân “nhảy việc” sau tết. Trong khi đó, năm 2012 tỷ lệ dịch chuyển lao động trên 20%, năm 2011 trên 30%.
 
Ông Trần Anh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường Lao động TP Hồ Chí Minh cho biết: Do tình hình kinh tế khó khăn, một số DN giải thể hoặc vẫn trong tình trạng tạm ngưng hoạt đông, khiến nhiều lao động mất việc hoặc khó kiếm việc làm. Chính vì vậy, NLĐ có tâm lý “giữ chỗ” khác hẳn với mọi năm là tìm công việc mới với mức thu nhập cao hơn. Cũng theo Trung tâm nói trên, trong tháng 3, thị trường TP.Hồ Chí Minh cần khoảng 30.000 lao động, tập trung chủ yếu vào các nhóm ngành: Công nghệ thông tin, kế toán – kiểm toán, nhân viên kinh doanh – bán hàng, kiến trúc – kỹ sư xây dựng, giày da, dệt may, hành chính văn phòng.Trong đó nhóm ngành sử dụng lao động trung cấp, sơ cấp nghề, lao động phổ thông như ngành dệt may, chế biến lương thực – thực phẩm… vẫn lâm vào tình trạng thiếu hụt lao động.
 
Nếu mọi năm vào thời gian trước và sau tết DN rất khó khăn trong việc tuyển lao động, kể cả lao động thời vụ do thị trường lao động khan hiến thì năm nay mọi thứ đều bị đảo ngược. DN không còn vất vả tìm kiếm lao động, thay vào đó NLĐ sẽ phải đỏ mắt để có được việc làm chứ đừng nói gì tới việc lựa chọn một công việc như ý. Chính vì lý do này, từ đầu năm 2013 NLĐ không có xu hướng nhảy việc như mọi năm. Bởi nhảy việc trong lúc này là điều vô cùng mạo hiểm, sẽ không dễ dàng để NLĐ tìm được một công việc mới trong tình hình kinh tế khó khăn, DN thu hẹp sản xuất, hạn chế tuyển dụng lao động, nhất là với những lao động không có tay nghề.
 
Còn nhiều thách thức trước mắt
 
Tranh chấp lao động, đình công vẫn diễn biến phức tạp; tai nạn lao động, cháy nổ, chết người vẫn xảy ra ở một số địa phương… Chỉ tiêu tuyển mới dạy nghề đạt thấp; nguồn tuyển mới hệ đào tạo cao đẳng, trung cấp nghề rất khó khăn; chất lượng, hiệu quả dạy nghề ở một số địa phương, cơ sở dạy nghề còn hạn chế, nhất là dạy nghề ngắn hạn. Hiệu quả dạy nghề cho lao động nông thôn còn hạn chế….là những thách thức của thị trường lao động năm nay.
 
Ngoài ra, vấn đề mà nhiều chuyên gia lo ngại nhất là thiếu lao động có trình độ kỹ thuật cao. Đánh giá về những tín hiệu mới của thị trường lao động đầu năm nay so với năm 2012, bà Nguyễn Thị Hải Vân, Phó Cục trưởng Cục Việc làm, Bộ LĐ-TB&XH cho biết, thị trường việc làm trong năm 2013 rất sôi động, đặc biệt các tỉnh phía Nam như Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, có nhu cầu lao động rất lớn và cũng đã phần nào đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp.
 
Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Hải Vân cũng lưu ý, không có nghĩa cung đã hoàn toàn đáp ứng cầu. Theo đó, 2013 vẫn là năm kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, việc mất cân đối cung cầu lao động vẫn diễn ra, mặc dù có thể nhẹ hơn so với năm trước.
 “Không chỉ về số lượng mà ngay cả trình độ, thể lực, thể chất của lao động Việt Nam hiện nay cũng mới chỉ đáp ứng phần nào. Về thể lực của lao động, chúng ta chỉ đạt mức trung bình, nên khi áp dụng khoa học kỹ thuật, sử dụng máy móc thì cũng còn những hạn chế nhất định” - bà Vân đưa ra ví dụ.
 
Nhận định về thị trường, nhiều chuyên gia lao động cũng cho rằng, hiện thị trường vẫn đang đứng trước tình trạng khó khăn trong tuyển dụng chủ yếu là lao động chuyên môn bậc cao (như kỹ sư khai thác mỏ, luyện kim hay các ngành liên quan về hóa học, công nghiệp chế biến, chế tạo,...). Do đó, trong thời gian tới cần tăng cường công tác đào tạo nguồn lao động chất lượng cao đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Cùng đó,thị trường cũng đang có sự mẫu thuẫn giữa những nhóm nghề có nhu cầu tuyển dụng nhiều nhưng lại gặp khó khăn trong tuyển dụng đó là những nhóm nghề như: Thợ vận hành máy móc, thiết bị, thợ may và các thợ có liên quan.
 
Để giải quyết những mâu thuẫn của thị trường lao động hiện nay, ngoài các chính sách của Chính phủ nhằm tăng cường và nâng cao chất lượng đào tạo nghề cần có thêm đòn bẩy từ cơ quan chức năng đẩy mạnh kết nối cung - cầu giữa người lao động và doanh nghiệp. Đó là: Xây dựng và củng cố hệ thống thông tin thị trường lao động, nâng cao năng lực Trung tâm giới thiệu việc làm, đa dạng hóa hoạt động dịch vụ việc làm đáp ứng nhu cầu của người lao động. Cùng đó, cần tận dụng tối đa tần suất hoạt động của các Trung tâm Giới thiệu việc làm để người lao động, người sử dụng có nhiều cơ hội gặp và trao đổi thông tin.
 
Cơ hội cho lao động ngành cơ khí, tự động hóa, điện…
 
Theo nghiên cứu từ Cục Việc làm, Bộ LĐ-TB&XH, năm 2013 cơ cấu lao động sẽ tiếp tục chuyển dịch từ ngành nông lâm ngư nghiệp sang công nghiệp – xây dựng và dịch vụ - thương  mại. Cụ thể, dựa trên kết quả dự báo thị trường lao động năm 2013 cho thấy có sự thay đổi trong nhu cầu tuyển dụng lao động. Cụ thể nhu cầu thị trường vẫn tiếp tục tìm kiếm nhóm lao động có chất lượng cao như: Kỹ thuật viên khoa học vật lý và kỹ thuật bậc trung như Kỹ thuật viên điện, Kỹ thuật viên kỹ thuật xây dựng, Kỹ thuật viên kỹ thuật cơ khí,…; nhà chuyên môn bậc cao về kỹ thuật (trừ kỹ thuật điện) như Kỹ sư kỹ thuật xây dựng, Kỹ sư cơ học cơ khí, Kỹ sư công nghiệp chế biến, chế tạo,…; nhóm lao động có kỹ năng thị trường trong lâm nghiệp, thủy sản.
 
“Từ nay đến cuối năm, những nghề có nhu cầu tuyển dụng nhiều nhất trong năm 2013 phân bổ ở các nhóm ngành lao động giản đơn như: thợ xây, thợ mộc, thợ nề; nhóm nghề khai thác mỏ, xây dựng, nhuộm, nbán hàng, nhân viên thu tiền và bán vé; nhóm công nghiệp, giao thông vận tải; nhóm nghề vận hành máy sản xuất nguyên liệu”- bà Nguyễn Thị Hải Vân, Phó Cục trưởng Cục Việc làm, Bộ LĐ-TB&XH nhận định.
 
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Thị trường lao động, việc làm năm 2013: Không ít thách thức, Hà Nội Mới online.
2. Thị trường vẫn "đói" lao động kỹ thuật cao, Dân Trí.
3. Thị trường lao động đầu năm 2013 ít biến động, Vnexpress.
4. Các thông tin từ website Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.
 
 
 
Trích nguồn:NCEIF
Tác giả: La Hoàn (tổng hợp)
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202