Giới thiệu ấn phẩm của trung tâm (SAVE)

Báo cáo kết quả nghiên cứu khảo sát về hệ thống cảnh báo sớm của Hàn Quốc

Cập nhật lúc: 13/03/2008 12:00:00 AM

    Trong thời gian từ ngày 12/01/2008 đến ngày 22/01/2008, Đoàn cán bộ Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - xã hội Quốc gia do đồng chí Giám đốc Trung tâm dẫn đầu đã đến Hàn Quốc nghiên cứu Hệ thống cảnh báo sớm về kinh tế của Hàn Quốc. Trong chuyến đi nghiên cứu khảo sát này, đoàn đã đến hầu hết những đơn vị tham gia thực hiện cảnh báo sớm của Hàn Quốc như: Bộ Tài chính và kinh tế, Ngân hàng Trung ương, Viện nghiên cứu kinh tế Hàn Quốc, Viện KDI... Qua các buổi nghe trình bày và trao đổi với các cơ quan hữu quan Hàn Quốc, đoàn đã thu hoạch được nhiều thông tin và bài học bổ ích về sự cần thiết, vai trò của công tác cảnh báo sớm và tổ chức xây dựng hệ thống cảnh báo sớm của Hàn Quốc để  từ đó có thể rút ra bài học kinh nghiệm quan trọng trong việc triển khai xây dựng và vận hành hệ thống cảnh báo sớm kinh tế ở Việt Nam. Dưới đây là nội dung Báo cáo kết quả nghiên cứu khảo sát về hệ thống cảnh báo sớm của Hàn Quốc của Đoàn công tác. 

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHẢO SÁT VỀ
HỆ THỐNG CẢNH BÁO SỚM CỦA HÀN QUỐC

    I. Hệ thống cảnh báo sớm Hàn Quốc

    1. Quá trình hình thành hệ thống cánh báo sớm

    Sau khủng hoảng kinh tế năm 1997, để ứng phó với hoàn cảnh bị khủng hoảng, Hàn Quốc cơ cấu lại nhiều lĩnh vực và đã xây dựng hệ thống cảnh báo sớm (EWS) vào năm 1999. Năm 1999 Hàn Quốc xây dựng EWS với hai lĩnh vực ban đầu là về tiền tệ và ngoại hối. Đến năm 2004 EWS của Hàn Quốc đã được mở rộng thêm 4 lĩnh vực lớn, nâng tổng số lĩnh vực cảnh báo sớm lên thành 05 lĩnh vực, bao gồm:

    - Tiền tệ - ngoại hối

    - Tài chính: Thị trường tài chính, ngành tài chính

    - Năng lượng mà chủ yếu là Dầu, nguyên liệu cơ bản.

    - Bất động sản: Nhà, đất

    - Lao động: Người lao động, quan hệ chủ - thợ

    2. Cơ cấu tổ chức

    Ở Hàn Quốc có 07 cơ quam tham gia thực hiện EWS gồm: Trung tâm tài chính quốc tế (KCIF), thực hiện cảnh báo về tiền tệ - ngoại hối; Ngân hàng Hàn Quốc (BOK) cảnh báo thị trường tài chính, cơ quan Dịch vụ giám sát Tài chính thị trường (FSS), thực hiện cảnh báo về tài chính; Tập đoàn Dầu khí (KNOC) và Viện Kinh tế công nghiệp và Thương mại (KIET), thực hiện cảnh báo về nguyên liệu thô; Viện Lao động (KLI), thực hiện cảnh báo về Lao động; Viện nghiên cứu người định cư (KRIHS), cảnh báo về bất động sản. Bộ Kinh tế và Tài chính và kinh tế đưa ra sổ tay hướng dẫn, quy định chung và thống nhất phối hợp thực hiện. Hàng tháng, Tổng thống hoặc Thủ tướng sẽ chủ trì hội nghị về công tác cảnh báo để nghe các cơ quan báo cáo và trực tiếp có các ý kiến chỉ đạo.

    Chủ trì điều phối hệ thống cảnh báo sớm là Bộ Kinh tế và Tài chính Hàn Quốc - cơ quan tham mưu về phát triển kinh tế.

    II. Bài học kinh nghiệm và một số kiến nghị

    1. Bài học kinh nghiệm  
 
    A/ Sự cần thiết phải xây dựng hệ thống cảnh báo sớm

    - Trong bối cảnh nền kinh tế đầy biến động, đan xen tác động qua lại lẫn nhau giữa các ngành, các quốc gia,... nguy cơ xảy ra những bất ổn dẫn đến khủng hoảng của nền kinh tế là rất lớn. Một khi xảy ra khủng hoảng kinh tế thì ảnh hưởng của nó rất nghiêm trọng, nó không chỉ gây ảnh hưởng đến một ngành, một lĩnh vực kinh tế mà nó còn ảnh hưởng đến nền kinh tế của quốc gia, của khu vực và thậm chí là thế giới; gây thiệt hại vô cùng lớn về kinh tế mà chi phí để khắc phục khủng hoảng có thể chiếm đến 30-40% GDP của quốc gia khi bị khủng hoảng. Vì vậy, việc xây dựng một hệ thống cảnh báo rủi ro nền kinh tế (cảnh báo khả năng khủng hoảng kinh tế) là rất cần thiết và quan trọng trong bối cảnh kinh tế hội nhập, năng động nhưng nhiều biến động như ngày nay.  

    - Có thể hiểu một cách đơn giản, hệ thống cảnh báo sớm là một hệ thống sử dụng nhiều hình thức, kiến thức và kỹ thuật khác nhau nhất là kiến thức về kinh tế thông qua các chỉ tiêu kinh tế, thông tin kinh tế và cả tình hình chính trị để đo (đánh giá) được sức khỏe của một nền kinh tế, một ngành kinh tế. Từ đó, thấy được tình trạng của một ngành, một nền kinh tế và phát hiện ra khả năng xảy ra khủng hoảng kinh tế (dấu hiệu, mức độ rủi ro của nền kinh tế). Trên cơ sở đó giúp cho các nhà quản lý, hoạch định chính sách có những biện pháp kịp thời tránh một cuộc khủng hoảng kinh tế hoặc giảm tác động xấu, giảm thiệt hại cho nền kinh tế.

    - Qua thực tế nghiên cứu khảo sát về Hệ thống Cảnh báo sớm của Hàn Quốc, cho thấy để tránh bị khủng hoảng kinh tế, Việt Nam cần xây dựng Hệ thống Cảnh báo sớm kinh tế (cảnh báo rủi ro). Trên thực tế phát triển kinh tế ở Việt Nam, nhất là nền kinh tế đang trong quá trình hội nhập sâu rộng với thế giới, đồng thời kinh tế thế giới ảnh hưởng rất lớn đến phát triển kinh tế Việt Nam. Vì vậy việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm là rất cần thiết

    - Việc xây dựng EWS phải được tiến hành từng bước. Giai đoạn đầu xây dựng, cần lựa chọn một hoặc hai lĩnh vực để triển khai, sau đó đánh giá rút kinh nghiệm và mở rộng dần sang các lĩnh vực khác.

    - Để thực hiện cảnh báo kinh tế, cần phải được cung cấp thông tin số liệu đầy đủ, kịp thời và chuẩn xác. Đồng thời, thông tin phải từ nhiều nguồn khác nhau: Thống kê, thị trường trong nước, thông tin thế giới, phát triển kinh tế  quốc tế... Do vậy, cơ quan chủ trì thực hiện làm công tác cảnh báo phải là cơ quan tổng hợp (như Bộ Kế hoạch và Đầu tư là phù hợp).

    - Cần tạo hành lang pháp lý cho việc thực hiện công tác cảnh báo kinh tế để thống nhất và phân định rõ phạm vi, trách nhiệm của các cơ quan chủ trì và các cơ quan tham gia thực hiện. Theo định kỳ phải có báo cáo tổng hợp về công tác cảnh báo để phục vụ điều hành và hoạch định chính sách kinh tế.

    B/ Vấn đề kỹ thuật trong xây dựng hệ thống cảnh báo sớm

    Để đưa ra được những cảnh báo sớm về nền kinh tế cần sử dụng cả mô hình định lượng và định tính:

    - Mô hình định lượng: Không chỉ dựa trên các mô hình kinh tế lượng, các chỉ tiêu kinh tế, còn có sử dụng cả mạng nơ-ron để đưa ra được chỉ số khủng hoảng, đánh giá khả năng xảy ra khủng hoảng kinh tế.

    - Mô hình định tính: Dựa vào tình hình kinh tế, sự thay đổi chính sách, tình hình chính trị, ... để đánh giá sự tác động những yếu tố trên đến nền kinh tế.

    Trong cảnh báo sớm kinh tế phải sử dụng cả hai loại mô hình để đưa ra cảnh báo. Hơn thế nữa, đánh giá định tính và tổ chức hệ thống thông tin, số liệu là cực kỳ quan trọng trong cảnh báo sớm kinh tế.

    2. Một số kiến nghị

    a) Trong bối cảnh Việt Nam đã trở thành thành viên WTO và ngày càng hợp tác, hội nhập sâu rộng với kinh tế thế giới, kinh tế Việt Nam cũng sẽ chịu nhiều ảnh hưởng và tác động của kinh tế thế giới. Nguy cơ xảy ra những bất ổn dẫn đến khủng hoảng kinh tế là không nhỏ. Do vậy, việc xây dựng hệ thống cảnh báo kinh tế ở Việt Nam là rất cần thiết.

    b) Qua thực tế hoạt động theo cơ cấu tổ chức bộ máy như đã được quy định tại Quyết định số 186 của Thủ tướng Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - xã hội Quốc gia, và qua khảo nghiệm ở một số nước, cũng như xét về yêu cầu của nền kinh tế nước ta xây dựng theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Trung tâm kính đề nghị Lãnh đạo Bộ, Vụ Tổ chức cán bộ như sau:

    (1)- Đề nghị giữ nguyên chức năng, nhiệm vụ như đã được quy định tại    Quyết định số 186 của Thủ tướng Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - xã hội Quốc gia, trong đó đã quy định: Trung tâm có chức năng tiến hành tổ chức thực hiện công tác cảnh báo sớm   kinh tế. Do vậy, để thực hiện tốt chức năng đó, cần bổ sung thêm chức năng về Cảnh báo kinh tế - xã hội; đồng thời, thêm 02 nhiệm vụ cụ thể sau:

    + Trình Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư về chiến lược, quy hoạch, kế hoạch dài hạn, trung hạn, ngắn hạn về phát triển công tác thông tin kinh tế; dự báo; cảnh báo kinh tế - xã hội.

    + Tổ chức quan sát, phân tích và xây dựng hệ thống cảnh báo kinh tế phục vụ sự chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội.  

    (2)- Đề nghị tiếp tục tổ chức nghiên cứu công tác cảnh báo sớm ở Trung Quốc, Thái Lan và một số nước châu Á để hoàn thiện nghiên cứu mô hình cảnh báo sớm.

Trích nguồn:Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - xã hội Quốc gia
Tác giả:
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Số lượt truy cập : 1097202